اصلاح بازار خودرو را جزیره ای پیش بردیم

۱۱ اسفند ۱۳۹۹ اصلاح بازار خودرو را جزیره ای پیش بردیم

در شرایطی که برخی انتقادها در خصوص موثر نبودن سیاست های اصلاح بازار خودرو مطرح می شود، برخی کارشناسان معتقدند که اصلاح این بازار را به صورت جزیره ای پیش برده ایم.

 

در یک سال گذشته، طرح‌های مختلفی در حوزه خودرو ارائه شده که هر کدام تمرکز خود را روی اصلاح یک بخش از صنعت خودرو گذاشته بود. با این حال، باز هم مانند سال‌های گذشته، آنطور که باید شاهد تعدیل قیمت خودرو نبودیم. پرسشی که مطرح می‌شود این است که مشکل کجاست و چرا هیچ وقت نتوانسته‌ایم به یک سیاست درست در حوزه نرخ‌گذاری یا اصلاح بازار خودرو برویم.

مرتضی مصطفوی کارشناس صنعت خودرو مشکل اصلی را در جزیره‌ای عمل کردن می‌داند و تاکید می‌کند که اگر بخواهیم بازار خودرو را اصلاح کنیم، باید یک دید جامع داشته باشیم. وی به خودرو45 می‌گوید: بازارها به طور کل متاثر از فضای اقتصاد کلان کشور است. اینطور نیست که بگوییم جزیره‌ای عمل کنیم و موفق شویم. مثلا بگوییم در صنعت خودرو سیاست‌های بهینه اعمال کنیم اما کاری با شرایط اقتصاد کلان نداشته باشیم. به همین خاطر هر سیاستی که می‌خواهیم وضع کنیم، باید بسته سیاستی متناسب آن را در نظر داشته باشیم. البته لازمه آن، فعالیت در زمان ثبات اقتصاد کلان است. الان شرایط اقتصاد کلان ما، به شدت نفتی است. اقتصادی که با نوسانات نفت، دچار تلاطم می‌شود. اثر مستقیم این مساله روی دلار و بازار ارز است. از طرفی هم 80 درصد مواد ساختمانی به این نوسانات ارزی وابسته هستند.

چرا قیمت در همه بخش ها دو نرخی شده است؟

وی تاکید می‌کند: نکته دیگر این است که اقتصاد ایران در بخش‌های مختلف به شدت شبه دولتی و مونتاژکار است. یعنی «صنعت»، چندان تعریف خاصی در اقتصاد ایران ندارد. بیشتر مونتاژ یا بسته بندی می‌کنیم. این موارد نشان می‌دهد که شرایط اقتصادی ایران، تولیدی و رقابتی نیست. این مساله باعث می‌شود تا بازارهای غیرمولد سودده باشند؛ بازارهایی مثل ارز، طلا، مسکن و موارد دیگر. وقتی در اقتصادی هستیم که نفتی است اما بازارهای غیرمولد سودده هستند، در صورت اتخاذ یک سیاست، باید به موارد مختلف هم توجه شود. الان هر بخشی را نگاه کنیم، قیمت‌ها دونرخی است. چون این چند عامل را در سیاستگذاری‌هایمان مورد توجه قرار نمی‌دهیم.

مصطفوی می‌گوید: اگر می‌خواهیم شاهد سیاست جامعی در صنعت خودرو باشیم، باید نیم نگاهی به اقتصاد کلان داشته باشیم. الان خودرو تبدیل به یک کالای سرمایه‌ای شده است. به همین خاطر سفته بازی در بازار آن چشمگیر است. باید مجموعه سیاست‌هایی را در نظر داشت که قیمت بازار، اقتصاد کلان و موارد دیگر را شامل شود. این مجموعه در چند سال اخیر مورد توجه قرار نگرفته است. هر بار که حرف از اصلاح بازار خودرو می‌زنیم، می‌گویند قیمت را اصلاح کنید. در اقتصادهای سرمایه‌داری و بازار آزاد، قیمت به این دلیل تعیین کننده است که اقتصادی غیرنفتی و شفاف دارند. ما هنوز بانک اطلاعاتی نداریم در حالی که در اقتصادهای توسعه یافته حرف اول را بانک‌های اطلاعاتی می‌زنند.

سیاست ها را جامع نگاه کنیم

این کارشناس عنوان می‌کند: باید برای اصلاح بازار خودرو یک نگاه جامع داشت نه اینکه تنها به آیتم قیمت توجه کنیم. نمی‌توان انتظار داشت در اقتصادی که کاملا نفتی و دولتی است، تنها با اصلاح قیمت‌ها بتوان بازار را اصلاح کرد. سلسله سیاست‌هایی باید اعمال شود که تاکنون انجام نشده است. همین اواخر هم طرحی تازه درباره مالیات بر خودروهای لوکس اعمال شده که نشان از نگاه‌های جزیره‌ای در این حوزه دارد.

 

 نویسنده: سپیده اشرفی

 

فروش فوری خودرو کارکرده