ماجرای درآمدهای خودرویی در بودجه ۱۴۰۰

۲۶ آذر ۱۳۹۹ ماجرای درآمدهای خودرویی در بودجه ۱۴۰۰

روز ۱۲ آذر ماه سال جاری و در آخرین سال دولت دوازدهم و ریاست جمهوری حسن روحانی، بودجه سال ۱۴۰۰ به مجلس شورای اسلامی ارائه شد. بخشی از این لایحه که توجه کارشناسان را به خود جلب کرد درآمدهای خودرویی دولت در سال ۱۴۰۰ بود.

همچنین یکی از بندهای مهم درآمدهای خودرویی دولت، واردات خودرو در بودجه سال ۱۴۰۰ است. واردات خودرو در سال ۹۶ به دلیل جلوگیری از مصرف ارز و کنترل واردات، از سوی دولت ممنوع اعلام شد و تا همین تاریخ هم ادامه دارد. این اتفاق پیش از آغاز دور جدید تحریم‌ها رخ داد.

بخشی از درآمدهای خودرویی دولت در بودجه سال ۱۴۰۰ از محل واردات خودرو حاصل خواهد شد، این موضوع باعث حرف و حدیث‌های زیادی بین اهالی فن و کارشناسان شده است.

کنترل بودجه نامتوازن ۱۴۰۰ با استفاده از درآمدهای خودرویی

برخی از کارشناسان عقیده دارند که هزینه‌های دولت در سال آینده تناسبی با درآمدهای بودجه سال ۱۴۰۰ ندارد. این نامتوازن بودن هزینه‌ها و درآمدها منجر به کسری بودجه و به دنبال آن افزایش تورم خواهد شد. گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نیز این موضوع را تایید می‌کند و نشان می‌دهد که دولت نمی‌تواند درآمدهای پیش‌بینی‌شده در بودجه سال ۱۴۰۰ را محقق کند. از این رو، طبق پیش‌بینی کارشناسان و در صورت عدم تحقق درآمدها دولت این امکان را ندارد تا بخشی از هزینه‌ها را کاهش داده و تا حدودی جلوی کسری بودجه را بگیرد.

استقراض از بانک مرکزی، استفاده از صندوق توسعه ملی و همین طور استفاده از منابع بانک‌های دولتی از ابزارهایی است که می‌تواند به دولت کمک کند تا مقابل کسری بودجه را بگیرد، اما با این وجود استفاده از این ابزارها منجر به افزایش تورم خواهد شد.

راهی که دولت می‌تواند از آن برای کسب درآمد بیشتر، بدون افزایش تورم استفاده کند، بازار خودرو است. درآمدهای خودرویی دولت از بازار خودرو می‌تواند به دو شکل صورت گیرد: یکی دریافت مالیات از دارایی‌های لوکس (خودروهای لوکس) و دیگری اخذ مالیات از عایدی سرمایه.

خودروهای وارداتی به نوعی جزء کالاها و دارایی‌های لوکس قرار می‌گیرند و دولت می‌تواند با دریافت مالیات از خودروهای وارداتی بخشی از درآمدهای خود را محقق کند. همین طور با توجه به اینکه قیمت خودروها در بازار اختلاف خیلی زیادی با قیمت کارخانه دارند، دولت می‌تواند این اختلاف قیمت را جزو درآمد صاحبان خودرو حساب کرده و از آنها تحت عنوان عایدی سرمایه مالیات اخذ کند.

علاوه بر دو مسیر یادشده برای کسب درآمدهای خودرویی در سال ۱۴۰۰، دولت می‌تواند با آزادسازی واردات مسیر درآمدی دیگری را برای خود باز کند. آزادسازی واردات خودرو علاوه بر اینکه می‌تواند دوباره درآمد ناشی از دریافت تعرفه واردات را برای دولت ایجاد کند، بلکه می‌تواند به میزان مالیات دریافتی از کالاهای لوکس (خودروهای وارداتی) نیز اضافه کند.

 

درامدهای خودرویی

درآمدهای خودرویی دولت در بودجه ۱۴۰۰

طبق اطلاعات بودجه سال ۱۴۰۰، درآمدهای خودرویی دولت بیش از ۲۴۰۰ میلیارد تومان خواهد بود. درآمدهای خودرویی دولت در بودجه سال آینده ناشی از شماره‌گذاری خودرو، نقل و انتقالات خودرو، مالیات بر خودرو، عوارض شماره‌گذاری بر خودروهای وارداتی، عوارض واردات خودروهای سواری، عوارض تولید و واردات وسائط نقلیه و هوشمندسازی کارت مشخصات وسائط نقلیه است.

بر این اساس، شماره‌گذاری خودرو ۶۸۷ میلیارد و ۶۷۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان برای دولت درآمد ایجاد خواهد کرد که درآمد حاصل از شماره‌گذاری خودرو در سال ۹۹ خورشیدی، ۷۰۰ میلیارد تومان برآورد شده بود. درآمد ناشی از نقل و انتقالات نیز به ۲۴۳۳ میلیارد و ۲۶۸ میلیون تومان می‌رسد که این رقم در بودجه سال گذشته ۱۳۲۳ میلیارد و ۶۳۶ میلیون تومان در نظر گرفته شد بود. همان طور که می‌بینید درآمدهای خودرویی دولت برای سال آینده در این دو بخش، به ترتیب ۱.۷ درصد و ۴۵ درصد کاهش پیدا خواهد کرد.

طبق اعداد درج‌شده در بودجه، صاحبان خودروها در سال ۱۴۰۰ باید ۹۰۹ میلیارد و ۹۰ میلیون تومان مالیات پرداخت کنند.

از خودروهای وارداتی که برای اولین بار شماره‌گذاری می‌شوند، عوارض شماره‌گذاری دریافت خواهد شد که درآمد ناشی از این عوارض ۱۰۰ میلیارد تومان محاسبه شده است.

عوارض واردات خودروهای سواری به میزان ۵ درصد قیمت روی کشتی در بودجه سال ۱۴۰۰، به مبلغ ۱۰ میلیارد تومان تعیین شده است.

همچنین یک میلیارد تومان درآمد ناشی از اخذ عوارض از تولید و واردات وسائط نقلیه خواهد بود و هوشمندسازی کارت مشخصات وسائط نقلیه نیز ۳۵۰ میلیارد تومان برای دولت درآمدزایی خواهد داشت.

 

برنامه قیمت گذاری خودرو در دولت

درآمد دولت از محل واردات خودرو دهه 90

پیش از اعمال ممنوعیت واردات خودرو، بخشی از درآمد دولت در بین سال‌های ۹۲ تا ۹۷ از محل واردات خودرو تامین می‌شد.

در بودجه سال ۹۲، درآمد حاصل از مالیات بر واردات خودرو  ۲۲ هزار میلیارد ریال تعیین شده بود که در نهایت ۶۹ درصد آن محقق شد. به دلیل عدم تحقق ۱۰۰ درصدی درآمد این بخش در سال ۹۲، دولت تصمیم گرفت تا این مبلغ را برای سال ۹۳ کاهش داده و ۱۱ هزار و ۶۴۶ میلیارد ریال تعیین کند. اما درآمد دولت از مالیات بر واردات خودرو حدود ۳.۵ برابر بیشتر از بودجه، محقق شد و به ۲۶ هزار و ۱۳۴ میلیارد ریال رسید. در سال ۹۴ و با وجود تعیین درآمد ۱۳ هزار و ۶۸۰ میلیارد ریالی، باز هم درآمد دولت از مالیات بر واردات خودرو افزایش یافت و به ۱۶ هزار و ۵۶۳ میلیارد تومان رسید.

بعد از اینکه درآمد دولت مالیاتی دولت در این بخش در طی سال‌های ۹۳ و ۹۴ بیشتر از ۱۰۰ درصد محقق شده بود، دولت تصمیم گرفت تا این درآمد را در بودجه افزایش دهد اما از رقم ۳۴ هزار و ۴۰۰ میلیارد در بودجه ۹۵ فقط ۷۶ درصد آن محقق شد. در سال ۹۶ دولت توانست به ۲۶ هزار و ۶۰۰ میلیارد ریال درآمد از مالیات بر واردات خودرو دست پیدا کند. و در نهایت در سال ۹۷ واردات خودرو ممنوع اعلام شد و به همین دلیل درآمد دو هزار و ۲۲۰ میلیارد تومانی دولت محقق نشد.

چگونگی درآمد واردات خودرو در بودجه ۱۴۰۰

طبق اظهارات مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، درآمد ۲ هزار میلیارد تومانی دولت از محل واردات خودرو محقق نخواهد شد، زیرا این موضوع با آزادسازی واردات ارتباطی ندارد، بلکه ناشی از ترخیص خودروهای وارداتی است که در سه سال گذشته در گمرک رسوب کرده‌اند.

بنابراین موارد، باید به انتظار نشست و دید که آیا دولت می‌تواند درآمدهای خودرویی را محقق کند؟ و همچنین باید دید که ماجرای آزادسازی واردات خودرو به کجا می‌رسد.

 

نویسنده: میلاد قزللو