برنامه وزیر صمت برای واردات خودرو

۲۳ شهریور ۱۴۰۰ برنامه وزیر صمت برای واردات خودرو

سوم تیر ماه ۱۳۹۷ بود که بخشنامه ممنوعیت واردات خودرو توسط هیات دولت ابلاغ شد و حالا، حدود سه سالی می‌شود که دست بازار خودرو کشور و مشتریان ایرانی از ماشین‌های خارجی کوتاه است.

در این سه سال زمزمه‌هایی درباره لغو ممنوعیت واردات خودرو شنیده ‌شد اما در حد حرف باقی ماند. حتی طرح‌هایی مثل واردات از مناطق آزاد تجاری نیز مطرح شد که به دلایلی به سرانجام نرسید.

مجلس هم در طرح ساماندهی خودرو، بخشی  از درآمد خود  را به واردات از محل صادرات خودرو و نفت اختصاص داده است.

با شروع به کار فعالیت دولت سیزدهم، رضا فاطمی امین، به عنوان وزیر جدید صمت، برای گرفتن رای اعتماد به مجلس معرفی شده  و برنامه‌هایش را برای واردات خودرو اعلام کرده است.

مشخص شدن سرنوشت واردات خودرو بیش از هر مساله دیگر بر قدرت انتخاب خریدار خودرو تاثیر می‌گذارد.

آزاد سازی واردات خودرو منتفی شد

پس از یک انتظار طولانی مشخص شد هیچ تصمیمی برای آزادسازی واردات خودرو وجود ندارد و آنچه مطرح شده،  بررسی طرح ساماندهی صنعت و بازار خودرو است.

جدیدترین تصمیم‌گیری‌ها در این باره، با در نظر گرفتن ۲ برنامه شش ماهه و دو ساله به شرح زیر است:

  • برنامه‌ای برای واردات خودرو وجود ندارد
  • صنعت خودرو در میان مدت باید رقابتی شود
  • سالانه ۳ میلیون خودرو در کشور تولید می‌شود
  • واردات خودروی دست دوم به کشور تا سال ۱۴۰۴ انجام نمی‌شود

چرا واردات خودرو ممنوع شد؟

ایالات متحده آمریکا در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷ رسما از برجام خارج شد و تحریم‌هایی که لغو شده بودند، سخت‌تر از قبل، بازگشت. این اتفاق باعث شد تا فروش نفت متوقف و ارتباط مالی کشور با دنیا مختل شود و در نتیجه، دسترسی بانک مرکزی به ارزهای خارجی، خصوصا دلار و یورو کاهش  پیدا کند.

با کاهش منابع ارزی و افزایش قیمت دلار در بازار آزاد، دولت تلاش کرد تا بازار ارزهای خارجی را کنترل کند و به همین خاطر اختصاص ارز دولتی به بعضی کالاها و ورود آنها به کشور ممنوع شد. خودرو نیز یکی از این کالاها بود.

سوم تیر ۱۳۹۷، ممنوعیت واردات خودروهای خارجی توسط دولت اعلام شد. با ابلاغ این بخشنامه، آخرین خودروهایی که توانستند به بازار ایران راه پیدا کنند، مدل‌های ۲۰۱۸ هستند و دیگر خبری از نسل جدید خودروهایی مثل هیوندای سانتافه، کیا اسپورتیج، مرسدس کلاس C، تویوتا کمری، رنو کپچر و… نیست.

تاثیر منفی ممنوعیت واردات خودرو

نمایشگاه هیوندای کیا

هر چند دولت توانست با ممنوعیت واردات خودرو و دیگر کالاها، منابع ارزی محدود خود را کنترل کند اما کنترل قیمت‌ها را از دست داد. ممنوعیت واردات باعث شد تا قیمت‌ها در بازار خودرو افزایش پیدا کند و رقبای خارجی خودروهای داخلی از میدان خارج شوند.

افزایش قیمت‌ها تنها تاثیر منفی این تصمیم نبود و به دنبال تعطیلی شرکت‌های واردکننده، تعدادی از مشاغل نیز از بین رفتند. هر چند بعضی از این واردکنندگان، با خرید خط تولید خودروسازان داخلی و یا راه‌اندازی کارخانه‌های جدید، اقدام به واردات قطعات خودروهای چینی و مونتاژ آنها در داخل کشور کردند.

شمارش معکوس برای واردات خودرو؟

با نزدیک شدن به روز انتخابات ریاست جمهوری، بحث‌ها درباره واردات خودرو بیشتر شد و با معرفی رضا فاطمی امین، به مجلس برای وزارت صنعت، معدن و تجارت همه منتظر برنامه‌ای برای واردات خودرو  هستند.

اما بر اساس گفته‌های فاطمی امین، به نظر می‌رسد که ممنوعیت واردات خودرو همچنان پابرجا خواهد ماند. وزیر پیشنهادی صمت در گفت‌وگو با رسانه‌ها، اعلام کرده است زمانی می‌توان واردات خودرو را از سر گرفت که تراز ارزی متعادل شده باشد. به این مفهوم که خزانه دولت، خالی از دلارهای نفتی نباشد.

حالا مذاکرات ایران و کشورهای طرف برجام متوقف شده و به نظر می‌رسد فعلا مسیر ورود ارز و منابع ارزی تغییری پیدا نکند.

البته در کنار منابع ارزی، شرط دیگر وزیر پیشنهادی صمت برای رفع ممنوعیت واردات، شرایط خودروسازان داخلی است. در این‌باره، رزم حسینی، وزیر صمت دولت روحانی نیز دیدگاهی مشابه فاطمی امین داشت.

جمع‌بندی؛ واردات خودرو آزاد می‌شود؟

با شرط‌ هایی که وزیر صنعت، معدن و تجارت گذاشته، به نظر می‌رسد که ممنوعیت واردات خودرو، حداقل در کوتاه‌مدت لغو نخواهد شد. چون فعلا نمی‌توان از روند مثبت مذاکرات و تغییر مسیر منابع ارزی مطمئن بود. همین طور، وضعیت خودروسازان نیز با وجود شرایط فعلی سیاسی و اقتصادی کشور، تغییری نخواهد کرد.

هر چند مجلس و واردکنندگان سعی می‌کنند وزیر جدید را راضی کنند تا واردات خودرو را در ازای صادرات قطعات و خودرو و بدون فشار آمدن به منابع ارزی آزاد کند. اما اینکه نتیجه این اصرارها چه باشد، پرسشی است که هنوز پاسخ روشنی برای آن وجود ندارد.

فروش فوری خودرو

نویسنده: میلاد قزللو