رادیاتور خودرو چیست و چه کاری انجام می‌دهد؟

۳۱ خرداد ۱۳۹۹ رادیاتور خودرو چیست و چه کاری انجام می‌دهد؟

مخزن آب خودرو همان رادیاتور خودرو است که وظیفه خنک کردن موتور خودرو و سایر تجهیزات آن را به عهده دارد. در واقع رادیاتور را می‌توان به‌عنوان مخزن آب خودرو درنظر گرفت که با انتقال سریع حرارت از آب به هوا کمک می‌کند که دمای خودرو از حد مشخص شده‌ای بالاتر نرود. از آنجا که موتور خودرو بر پایه سیستم احتراق داخلی سوخت کار می‌کند تولید حرارت در آن امری اجتناب‌ناپذیر است.

این حرارت تولیدی اگر از حد مشخصی بالاتر رود خرابی موتور را به‌همراه دارد. از طرف دیگر کمبود حرارت نیز برای موتور خودرو آسیب‌زا است. بهترین دما برای موتور ۸ الی ۸۲ درجه سانتیگراد است و این رادیاتور است که کمک می‌کند موتور از دمای مذکور بالاتر نرود.

در جهت نگهداری خودرو سالم بهتر است بدانید اگر دمای موتور خودرو شما از حد مطلوبی بالاتر رود اصلا دور از انتظار نیست که قطعات موتور تاب برداشته و یا تغییر شکل دهند. اصطلاحاً در این حالت گیرپاژ رخ می‌دهد. خودسوزی موتور و همچنین ذوب شدن قطعات حساسی همچون شمع و سوپاپ‌ها نیز از جمله خسارات احتمالی دیگر است. مشکلات احتمالی مذکور حکایت از اهمیت بالای رادیاتور و مخزن آب خودرو دارد.

البته لازم به یادآوری است که موتور خودرو اگر سرد بوده و دمای پایینی نیز داشته باشد اجزای آن به درستی وظیفه محوله خود را انجام نداده و راندمان موتور پایین می‌آید. بنابراین رادیاتور و سیستم خنک‌کننده خودرو نه‌ ‌تنها از گرم شدن بیش از حد مجاز خودرو جلوگیری می‌کند که به خودرو اجازه می‌دهد به دمای بالای مناسب و بهینه نیز برسد.

اهمیت رادیاتور خودرو در چیست؟

پیش‌تر اشاره شد که برای آنکه موتور خودرو بتوانند بهترین عملکرد خود را نشان دهد باید دمای آن بهینه و مناسب باشد. از آنجا که موتور خودرو دائماً در حال کار است و عمل احتراق پیوسته اتفاق می‌افتد باید به طریقی دمای موتور کاهش یابد. در این جاست که اهمیت رادیاتور مشخص می‌شود. در واقع رادیاتور کمک می‌کند که آبی که اطراف موتور خودرو قرار داشته و دمای آن را کاهش می‌دهد خود نیز خنک شود.

رادیاتور به‌عنوان مخزن آب خودرو مایعی را به کمک پمپ آب یا واتر پمپ در اطراف موتور خودرو به‌حرکت‌درآورده تا حرارت بالای موتور را جذب کند. در واقع این آب با گردش در اطراف سرسیلندها به‌عنوان گرمترین نقاط موتور حرارت تولیدی توسط آن‌ها را دریافت کرده و سبب خنک شدنشان می‌شود. مایع درون رادیاتور خودرو از این قطعه شروع به حرکت کرده و پس از خنک کردن موتور مجددا وارد رادیاتور شده و در آنجا حرارت دریافتی را به هوا منتقل می‌کند. این سیکل پیوسته در حال انجام است.

رادیاتور خودرو چگونه کار می‌کند؟

اکثر رادیاتورهای فعلی از آلومینیوم ساخته شده‌اند اما در گذشته از مس نیز به‌عنوان ماده اولیه تولیدی رادیاتورها استفاده می‌شد. به طور‌ کلی رادیاتورها ساختاری مشبک داشته و برای افزایش سطح تماس آن‌ها با محیط اطراف کانال‌هایی در آن‌ها تعبیه شده است.

آب گرم ورودی به رادیاتور خودرو وارد کانال‌های این قطعه شده و آنجا در سطح گسترده‌ای با محیط اطراف در تماس قرار می‌گیرد. همین موضوع سبب می‌شود که دمای مایع درون رادیاتور کاهش یابد. به‌علاوه پروانه‌ای نیز با مکش هوا از درون کانال‌های رادیاتور به هرچه سریع‌تر خنک شدن آب درون آن کمک می‌کند.

رادیاتور ماشین

مایع درون رادیاتور

نکته کلیدی که در خصوص رادیاتور خودروها وجود دارد توجه کردن به آبی است که در درون آن‌ها ریخته می‌شود. آب درون رادیاتور مایعی است که انتقال‌دهنده سریع حرارت بوده و به‌خوبی و در ساده‌ترین حالت ممکن گرمای درون موتور را جذب می‌کند. ناخالصی و املاح موجود در این آب سبب ایجاد خوردگی در مسیرهای گردش آن شده و خرابی موتور را به‌همراه دارد.

در واقع املاح و ناخالصی‌های موجود در آب معمولی پس از گرم شدن در درون دیواره‌ها و کف رادیاتور ته‌نشین می‌شوند و همین موضوع سبب می‌شود که رادیاتور گل بگیرد. به‌همین‌علت آب درون رادیاتور موتور خودرو باید حتماً بدون املاح یا همان آب مقطر باشد. البته علاوه‌بر آب مقطر از محلول دیگری با عنوان ضدیخ ضدجوش نیز استفاده می‌شود. ترکیب این محصول با آب مقطر کمک می‌کند که موتور خودرو در زمستان‌ها یخ نزده و در تابستان‌ها نیز جوش نیاورد.

به‌جز ترکیب آب مقطر با محلول ضدیخ ضدجوش از محصول دیگری با نام آب رادیاتور نیز می‌توان استفاده کرد. این مایع سبز رنگ که ضدیخ، ضدجوش و ضد زنگ زدگی و خوردگی است معمولا نیازی به مخلوط شدن با آب ندارند.

 

آب رادیاتور

برای نگه‌داری از مخزن آب خودرو و یا همان رادیاتور چه کنیم؟

توصیه می‌شود که برای افزایش عملکرد و راندمان رادیاتور آب درون آن پیوسته تعویض شود. رادیاتوری که آب درون آن دچار تغییر رنگ شده و یا گل‌آلود است نمی‌تواند به‌درستی موتور خودرو را خنک نگه‌دارد و بهتر است که شستشو داده شود.

برای شستشو رادیاتور و تعویض آب درون آن شیر تخلیه آب را در این قطعه باز کرده و اجازه دهید این مایع تخلیه شود. بهتر است که در این حالت مدت کوتاهی موتور خودرو کار کند تا آب درون موتور و شلنگ‌ها نیز به‌طور کامل تخلیه شود. سپس آب مقطر و محلول ضدیخ ضدجوش را مطابق با درصد اعلامی از جانب کارخانه سازنده با یکدیگر ترکیب کرده و در درون رادیاتور بریزید. از محلول آب رادیاتور نیز می‌توان استفاده کرد.

نکته کلیدی در اینجا آن است که به‌هیچ‌عنوان از آب لوله‌کشی استفاده نکنید. اگر به آب مقطر دسترسی ندارید آب لوله‌کشی را جوشانده و سپس آن را با محلول خنک‌کننده ترکیب کنید.

کارشناسان توصیه می‌کنند که مخزن آب و رادیاتور خودرو به‌طور پیوسته بررسی شده و سرویس شوند. این کار کمک می‌کند که سلامت موتور خودرو تضمین شده و سیستم خنک کننده آن در بهترین حالت خود به ایفای نقش بپردازد.

جوش آوردن خودرو

زمانی که عمل احتراق پیوسته در درون موتور خودرو رخ می‌دهد اما عمل جذب، انتقال و خارج شدن گرما به‌درستی اتفاق نمی‌افتد موتور خودرو جوش آورده و آمپر بر روی قسمت قرمز رنگ قرار می‌گیرد.

تابستان شایع‌ترین فصل برای جوش آوردن خودرو است و البته خودروها در زمستان نیز جوش می‌آورند. عموما خرابی و یا وجود اشکال در سیستم رادیاتور خودرو شایع‌ترین دلیلی است که سبب جوش آوردن موتور خودروها می‌شود. علت این موضوع می‌تواند به مخزن آب خودرو، شلنگ‌ها، واشر سرسیلندر، مایع خنک‌کننده و یا حتی ترموستات خودرو نیز برگردد.

جالب است بدانید حتی اگر مایع ضدجوش ضدیخ به‌درستی انتخاب نشود و یا به‌نسبت اشتباهی با آب مقطر مخلوط شود نیز می‌تواند سبب جوش آوردن خودرو شود.

در انتها توصیه می‌شود که برای افزایش کارایی موتور سرویس پیوسته رادیاتور خودرو را فراموش نکنید با این کار عمر قوای محرکه خودرو شما افزایش یافته و کارایی آن نیز بالاتر می‌رود. از این رو بهتر است درباره مهم ترین قطعات خودرو اطلاعات کافی داشته باشید و یا هنگام خرابی هر یک حتما به تعمیرگاه معتبر مراجعه کنید و از تعمیر قطعات خودرو به صورت شخصی و بدون دانش فنی خودرو پرهیز کنید.

 

نویسنده: زهرا ملکی