همه چیز درباره سیستم تعلیق خودرو

۴ شهریور ۱۳۹۹ همه چیز درباره سیستم تعلیق خودرو

سیستم تعلیق خودرو از وارد شدن ضربه به اتاق و شاسی جلوگیری می‌کند. هنگامی که خودرو در حال حال حرکت روی سطوح ناهموار است، دچار نوسان و ارتعاش می‌شود که سیستم تعلیق خودرو که از فنر،‌ کمک فنر و جرم فنر بندی شده و فنر بندی نشده تشکیل شده است جلوی این نوسانات را می‌گیرد تا ضربه‌ای به سرنشینان و اتاق خودرو وارد نشود. همچنین سیستم تعلیق خودرو علاوه بر جذب ارتعاشات سبب تماس درست لاستیک با جاده می‌شود. سیستم تعلیق خودرو با اجزای زیرین خودرو در ارتباط است. این سیستم نه تنها وظیفه راحتی سرنشینان را به عهده دارد بلکه به هدایت و پایداری خودرو نیز کمک می‌کند. سیستم تعلیق با جذب ضربه‌هایی که به خودرو وارد می‌شود سبب افزایش عمر خودرو می‌شود از سویی این سیستم حیاتی وزن خودرو را نیز تحمل می‌کند. اگر سیستم تعلیق نباشد، خودرو پس از چند ضربه از بین می‌رود و چه بسا غیر قابل استفاده می‌شود و نکته آخر اینکه این سیستم ارتباط بین خودرو و جاده را ممکن می‌سازد و در هدایت، شتاب و ترمزگیری خودرو نقش مهمی دارد.

سیستم تعلیق خودرو از چه بخش‌هایی تشکیل شده است؟

سیستم تعلیق بخش‌های مختلفی دارد که هرکدام از این بخش‌ها خود از بخش‌های مختلفی تشکیل شده است.

فنر

فنر وظیفه جذب ضربات منتقل شده را دارد. همچنین فنرها در مواقعی که خودرو روی ناهمواری قرار می‌گیرد باز می‌شوند و لاستیک‌ها را در تماس با سطح زمین نگه می‌دارند. با توجه به اینکه نوع سیستم تعلیق خودرو چیست شکل فنرها نیز تفاوت دارد. فنرها در انواع گوناگون تخت،‌ پیچشی و لول ساخته می‌شوند. فنرهای تخت یا برگی از فلز مستحکم و قابل انعطاف ساخته می‌شود که تعدادی از آنها روی هم چیده می‌شود و به صورت یک کل مورد استفاده قرار می‌گیرد. فنرهای لوله مانند فنرهای داخل خودرکار است که در واقع به صورت پیچیده شده دور یک میله و استوانه شکل است. فنر پیچشی این فنرها از فولاد ساخته شده و قابل پیچش و تغییر شکل هستند. یک سر این فنر به بدنه و سر دیگر آن به جناغ متصل است که در ناهمواری‌ها به آن نیرو وارد شده و سبب تغییر شکل آن می‌شود.

کمک فنر

کمک فنر یا دمپر ضربات وارد شده به خودرو را جذب می‌کند و از بخش‌های مهم سیستم تعلیق خودرو است. کمک فنرها انواع مختلفی دارند که بسته به نوع خودرو قابل استفاده است.

لاستیک‌ها و رینگ

لاستیک و رینگ از بخش‌های بیرونی سیستم تعلیق خودرو به شمار می‌روند که با سطح جاده تماس مستقیم دارند. تایرها در حرکت انرژی وارد شده را جذب می‌کنند که به صورت گرما مشخص است. چسبندگی تایرها با جاده به فرمان پذیری و عملکرد خودرو کمک می‌کند. رینگ‌ها نیز باید با توجه به نوع خودرو وزن مناسبی داشته باشند تا بتوانند وزن خودرو را به جاده انتقال دهند.

میله‌های رابط

قطعاتی که در سیستم تعلیق خودرو وجود دارند نیازمند اتصال محکم هستند که این اتصال در مواقعی باید امکان چرخش داشته باشد بر همین اساس از میله‌های رابط برای این اتصالات استفاده می‌شود. این میله‌ها استحکام بالایی دارند اما ممکن است در اثر ضربات شدید آسیب بینند که در این صورت باید تعویض شوند.

میل تعادل

میل تعادل یک میله فلزی است که وظیفه ثبات خودرو را به عهده دارد. این میل کمک فنرهای روی اکسل را به هم متصل می‌کند و با حرکت فنرها این میله حرکت می‌کند تا تعادل خودرو را حفظ کند این میله در پیچ‌ها سبب حفظ تعادل خودرو می‌شود.

 

بوش‌ها

بوش‌ها مانند میله‌های رابط اجزا را به یک دیگر متصل می‌کنند. این قطعات حرکات دورانی دارند و با توجه به ساختار آن ممکن است سریع خراب شوند. اگر هر کدام از این بوش‌ها آسیب ببیند هنگام عبور از ناهمواری لرزش و صدا ایجاد می‌کند. بوش‌های آسیب دیده حتما باید تعویض شوند.

آشنایی با انواع سیستم‌های تعلیق خودرو

به طور کلی سیستم‌های تعلیق خودرو‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند که دسته اول با توجه به اینکه محل قرارگیری در جلو یا عقب خودرو است تقسیم بندی می‌شود و مبنای تقسیم دسته دوم نیز با توجه به وابسته یا مستقل بودن است. در سیستم‌های وابسته چرخ‌های نصب شده روی اکسل به یک دیگر وابسته‌اند و در صورت حرکت یک چرخ،‌ چر‌خ‌های دیگر نیز حرکت می‌کند. در سیستم‌های مستقل هر چرخ متصل شده به اکسل امکان حرکت به صورت جداگانه را دارد. در خودرو‌هایی که سیستم تعلیق آنها در جلو یا عقب قرار دارند می‌تواند متفاوت باشد که در ادامه به توضیح مهمترین آنها می‌پردازیم.

سیستم تعلیق مک فرسون

این فنر بندی در سال ۱۹۴۷ توسط یکی از مهندسان جنرال موتورز اختراع شد. بسیاری از خودرو‌ها این نوع فنر بندی را دارند و در بیشتر خودروهای اروپایی نیز این نوع فنر بندی به کار رفته است. در فنر بندی مک فرسون، کمک فنر داخل یک فنر لول تعبیه شده و این دو هر کدام به صورت یکپارچه عمل می‌کنند.

سیستم تعلیق دو جناغی

در این نوع فنر بندی از دو قطعه جناغی به شکل A-Arm استفاده شده است که به صورت عمودی روی هم و در یک راستا قرار دارند. یک سر این جناغ به چرخ و سر دیگر آن به بدنه خودرو متصل است در میان دو جناغ از فر و کمک فنر استفاده شده تا ضربات را جذب کنند.

سیستم تعلیق تریلینگ آرم (Trailing arm) یا خم شونده

این سیستم تعلیق نمی‌توانست خودرو را هنگام عبور از مسیرهای ناهموار و پیچ‌ها کنترل کند به همین دلیل مدت‌هاست که دیگر از این سسیتم تعلیق استفاده نمی‌شود.

سیستم تعلیق مولتون

عمل این سیستم تعلیق بر اساس یک جسم جامد لاستیکی است. در این سیستم تعلیق فنر و کمک فنر حذف شده و به جای آن از یک قطعه لاستیکی استفاده می‌شود. این سیستم تعلیق بیشتر در دوچرخه‌های کوهستان استفاده می‌شود.

سیستم تعلیق طبق دار عرضی

این سیستم تعلیق از ترکیب دوجناغی و فنرهای طبقی به وجود آمده است. فنر لول در این سیستم تعلیق حذف شده و به جای آن از یک طبق عرضی استفاده شده است. جناغ پایینی با استفاده از یک طبق عرضی به چرخ‌ها متصل است و وسط این طبق روی اکسل قرار می‌گیرد و به چرخ‌ها اجازه می‌دهد که به صورت آزادانه حرکت کنند.

سیستم تعلیق اکسل صُلب

اکسل صلب در دسته سیستم‌های تعلیق وابسته قرار می‌گیرد و بسیار ارزان و ساده است. در این سیستم چرخ‌های روی یک محور با یک تیر افقی به یک دیگر متصل شده‌اند و فنرها که روی این تیر نصب شده‌اند مستقیم به شاسی ماشین وصل می‌شوند.

سیستم تعلیق اکسل تیری

اکسل تیری نوع پیشرفته تر اکسل صلب است. خودرو با سیستم اکسل صلب در حرکت افقی دچار لغزش می‌شود که برای حل آن از دو تیر در وسط اکسل استفاده شده است که به چرخ‌ها متصل می‌شود و حرکات آن را کم می‌کند.

سیستم تعلیق چهار میله

از این سیستم تعلیق در محور‌های جلو و عقب استفاده می‌شود که چهار میله دارد و با زوایای مختلف به اکسل و بدنه متصل می‌شود.

سیستم تعلیق ددیون

در این سیستم یک میله صلب سبب اتصال جرخ روی محور به یک دیگر می‌شود با اتصالاتی از هر چرخ به دیفرانسیل وصل می‌شود و باعث حرکت آزادانه چرخ می‌شود. این سیستم تعلیق پیچیدگی‌های بسیاری دارد و به همین دلیل مورد استقبال واقع نشده است.

سیستم تعلیق چند اتصاله

هر سیستم تعلیق مستقلی که بیشتر از دو طبق داشته باشد به آن سیستم چند اتصاله می‌گویند. این سیستم تعلیق برای اولین بار در مرسدس بنز استفاده شد. این سیستم به سیستم دو جناغی شباهت دارد و بازوهای جناق در آن حذف شده و به جای آن از میله استفاده شده است. در این سیستم سه میله کنترلی به چرخ متصل شده است که طول آنها متفاوت است.

سیستم تعلیق هیدرولیکی

در این سیستم یک سیلندر روغنی وجود دارد که فشار موجود در سیلندر ارتفاع و سختی آن را تنظیم می‌کند. این سیستم تعلیق برای اولین بار در شرکت سیتروئن به کار گرفته شد. در این سیستم تعلیق از جک‌هایی به جای فنر استفاده شده است که یک پیستون، سیلندر و مخزن گاز نیتروژن بالای آن‌ها نصب است. در این سیستم سیلندرهای روغنی به همراه کنترل کننده ها میزان روغن سیلندر را در ناهمواری‌ها کم و زیاد می‌کنند تا سبب کنترل خودرو و کاهش ضربات وارد شده به آن شوند.

 

سیستم تعلیق الکترو مغناطیسی

در این سیستم تعلیق از سیلندرهای روغن و ذرات آهن استفاده می‌شود. سنسورها با توجه به نیروی وارد شده به خودرو و سطوح ناهموار انعطاف سیستم تعلیق خودرو را کم و زیاد می‌کنند. این نوع سیستم تعلیق از به روزترین سیستم‌های تعلیق حال حاضر است.

 

علت وجود صدا در سیستم تعلیق چیست؟

همانطور که در بالا گفته شد صدا و لرزش در سیستم تعلیق می‌تواند به دلیل خرابی بوش‌ها باشد که تعویض آن هزینه چندانی ندارد و مشکل جدی به شمار نمی‌رود.

عمر سیستم تعلیق چقدر است؟

سلامت سیستم تعلیق خودرو به عوامل مختلفی از جمله مسیرهایی که در آن رانندگی می‌کنید،‌ نوع رانندگی و نوع خودرو وابسته است. به طور معمول طول عمر سیستم‌های تعلیق ۱۰ سال است و بهتر است پس از طی هر ۶۰ هزار کیلومتر بررسی شود.

سیستم تعلیق خودرو به کنترل و سلامت بدنه خودرو کمک بسیاری می‌کند و بهتر است برای سلامتی خودرو و راحتی سرنشینان به صورت دوره‌ای مورد بررسی قرار گیرد تا ضربه‌ها راحت تر جذب شود و به اتاق خودرو آسیبی وارد نشود.

 

نویسنده: شقایق صفی خانی