داخل خودرو حریم خصوصی است یا خیر؟

۹ دی ۱۴۰۱ داخل خودرو حریم خصوصی است یا خیر؟

هر چند وقت یکبار موضوع حریم خصوصی بودن یا نبودن فضای داخل خودرو محل بحث و مناقشه قرار می‌گیرد.

حریم خصوصی در همه دنیا تعریف یکسانی ندارد و به محدوده یکسانی اطلاق نمی‌شود اما همه می‌دانند که این موضوع یک خط قرمز پررنگ است که کسی اجازه ورود به آن را ندارد.

تعریف حریم خصوصی

این مفهوم در فرهنگ ایرانی و قوانین کشور هیچ گاه تعریفی دقیق پیدا نکرد و به همین دلیل بارها و بارها به دلایل مختلف درباره آن گفت‌وگو شده است. اما با دنبال کردن رد برخی قوانین شاید بتوان شمایلی از آن را برای افراد جامعه خصوصا از منظر قانونی متصور شد.

منع تعرض به حیثیت، جان، مال، حقوق، مسکن و شغل اشخاص که در اصل ۲۲ قانون اساسی به آن اشاره شده است، منع تفتیش عقاید (اصل ۲۳ قانون اساسی)، منع شنود و تجسس (اصل ۲۵ قانون اساسی)، منع ورود (ماده ۵۸۰ قانون مجازات اسلامی) احترام به آزادی شخصی افراد (اصل ۳۲ قانون اساسی و ماده ۵۷۰ قانون مجازات اسلامی) منع افشای اسرار (مواد ۹۱ و ۹۶ قانون آیین دادرسی کیفری) و… از مواردی است که می‌توان بر اساس آن کمی به تعریفی قانونی برای حریم خصوصی نزدیک شد.

موافقان و مخالفان چه می گویند؟

اما موضوع حریم خصوصی بودن فضای داخلی خودرو همچنان موافقان و مخالفانی دارد. آن دسته از کسانی که مخالف این گفته هستند، به تبصره ماده ۵ قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر مصوب ۲۳/۱۰/۱۳۹۴ است که صراحتا بیان کرده «اماکنی که بدون تجسس در معرض دید عموم قرار می‌گیرند، مانند قسمت‌های مشترک ساختمان‌ها، بیمارستان‌ها، و وسایل نقلیه مشمول حریم خصوصی نیست»، استناد می‌کنند.

موافقان اما معتقدند وارد شدن به خانه تنها در صورت اجازه مالک یا مستاجر ممکن است. بنابراین اظهارنظر کردن درباره اتفاقاتی که داخل خودرو رخ می‌دهد نیز تنها با اجازه مالک یا راننده خودرو میسر است و فرقی نمی‌کند داخل خودرو معلوم باشد یا خیر. این دسته از افراد به رای وحدت رویه شماره ۱۷۷ هیات عمومی دیوان عدالت اداری مورخ ۲۵/۰۵/۱۳۸۰ استناد می کنند که بازرسی و تفتیش خودرو در جرایم غیر مشهود را تنها با اجازه مقام قضایی ممکن می‌داند.

مجازات روزه خواری

«تظاهر به روزه‌خواری» و برخورد قانونی با آن موضوعی است که این روزها بار دیگر حریم خصوصی بودن یا نبودن فضای داخلی خودرو را در افکار عمومی مورد پرسش قرار داده است.

بنابر به ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی «هر کس علنا در انظار و اماکن عمومی و معابر تظاهر به عمل حرامی کند، علاوه بر کیفر عمل به حبس از ده روز تا دو ماه یا تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم می‌گردد و درصورتی که مرتکب عملی شود که نفس آن عمل دارای کیفر نمی‌باشد، ولی عفت عمومی را جریحه دار نماید فقط به حبس از ده روز تا دوماه یا تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم خواهد شد».

 برخورد با روزه خواری در خودرو

گرچه به گفته برخی کارشناسان در نهایت به تعریفی دقیق از حریم خصوصی در قانون نمی‌رسیم اما حجت‌الاسلام منتظری، دادستان کل کشور، فضای داخل خودرو را حریم خصوصی نمی‌داند و از خواستار برخورد با روزه‌خواری در خودرو کرده است. در نامه‌ای که او به سردار اشتری فرمانده نیروی انتظامی نوشته، آمده است: «با توجه به وظایف مصرحه در اصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی و تکالیف مقرر در آئین دادرسی کیفری و لزوم اهتمام بیشتر به فریضه امر به معروف و نهی از منکر و حفظ شعائر دینی، موارد ذیل جهت اطلاع و ابلاغ به مبادی ذیربط و عنداللزوم اقدام لازم اعلام می‌گردد:

از طریق رسانه‌های عمومی حرمت روزه خواری در ملأ عام و انظار عمومی مورد تاکید قرار گیرد و کسانی که به هر دلیل روزه نیستند می‌بایست از تظاهر به روزه خواری خودداری نمایند و در صورت ارتکاب تحت عنوان اقدام به جرم مشهود با آنان برخورد قانونی لازم صورت گیرد و از آنجا که اتومبیل حریم خصوص تلقی نمی‌شود تظاهر به روزه خواری در خودرو نیز مشمول برخورد قانونی خواهد بود.

موکدا دستور فرمایید پلیس نظارت بر اماکن عمومی ضمن نظارت بر مراکز فروش مواد غذایی در سطح شهر‌ها به‌ویژه در پایانه‌های حمل و نقل، رویکرد اصلی خود را آموزش، تذکر و ارشاد قانونی قرار داده و در صورت عدم تاثیر اقدامات پیشگیرانه، برخورد مناسب قانونی با حفظ کرامت انسانی به‌عمل آورد.

بدیهی است دادستان‌های محترم سراسر کشور موظف به همکاری و حمایت از ضابطین و آمرین به معروف خواهند بود».

فروش آنلاین خودرو

نویسنده: فاطمه امین الرعایا