تاثیر نوسانات ارز بر بازار خودرو های داخلی و وارداتی چگونه خواهد بود؟

۲۴ شهریور ۱۳۹۹ تاثیر نوسانات ارز بر بازار خودرو های داخلی و وارداتی چگونه خواهد بود؟

نرخ ارز در سال‌های اخیر روند صعودی داشته است. این افزایش به گونه‌ای بوده که تمام صنایع را تحت تاثیر قرار داده است. نرخ ارز قیمت بیشتر کالا‌ها را به چند برابر افزایش داد. صنعت خودرو یکی از صنایعی است که پس از تحریم‌ها و بالا رفتن نرخ ارز، افزایش بسیار شدیدی را تجربه کرده است. ارز، هزینه تولید را نیز با خود بالا برد. تولید خودرو در کشور دیگر با هزینه‌های قبلی امکانپذیر نبود از سویی دیگر این افزایش‌ها سنگی بر سر راه تامین قطعات انداخت و تنگنایی برای خودرو‌سازان ایجاد شد.

در این شرایط خودروسازان برای فرار از فشار‌های وارد شده به سازمان‌های مربوطه متوسل شدند تا وضعیتی فراهم شود که بتوانند قیمت خودرو را افزایش دهند. به این ترتیب نسخه افزایش قیمت خودرو پیچیده شد و خودرو‌های داخلی پا به پای نرخ ارز گران شدند. ثبات نرخ ارز نتوانست بازار خودرو را آرام کند و خودروهای داخلی همچنان روبه افزایش قیمت می‌رفتند. حالا این سوال پیش می‌آید که چرا با کاهش نرخ ارز در گذشته، خودرو ارزان نشد؟ قیمت خودرو‌ که تابع نرخ ارز بود در روند کاهشی از آن تبعیت نکرد و قیمت آن با افسار گسیختگی روبه افزایش پیش می‌رفت و می‌رود.

افزایش قیمت خودرو‌های داخلی به صورتی پیش رفت که قیمت خودرویی مانند پراید افزایشی بیش از ۱۰ برابر را تجربه کرد. از سویی دیگر ابتدا دولت برای کنترل نرخ تورم در کشور قیمت خودروها را افزایش نمی‌داد و خودرو در بازار آزاد با قیمت‌های چشمگیری معامله می‌شد و این سبب شد که سازمان‌های مربوطه قیمت خودرو را به تدریج افزایش دهند. حال این سوال پیش می‌آید که چرا با کاهش نرخ ارز و طلا قیمت خودرو نه تنها کاهش پیدا نکرد بلکه چند برابر نیز شد؟

قیمت‌ افسار گسیخته خودرو‌های داخلی

آغاز تحریم‌ها پایان همکاری خودروسازان خارجی با ایران بود. این خودروسازان رفته رفته از همکاری خود با تولیدکنندگان داخلی دست کشیدند. تحریم‌ها تامین قطعات را نیز با مشکل مواجه کرد و پس از آن تولیدکنندگان ماندند و خودرو‌های ناقص کف کارخانه.

پیکر بی جان صنعت خودرو با افزایش قیمت مصوب کمی جان گرفت و اگرچه تولید نسبت به گذشته کمتر بود اما چرخ کارخانه همچنان می‌چرخد. خودروسازان پیش فروش خودرو را به نداشتن پلاک فعال ملزم کردند تا با این کار دست دلالان را از بازار قطع کنند و خودرو به دست مصرف کنندگان واقعی برسد. اگرچه این تصمیم در ظاهر خوب به نظر می‌رسید اما نتوانست قیمت را کنترل کند و خودرو همچنان با چند برابر قیمت معامله می‌شد. حالا این سوال همچنان مطرح است که چرا قیمت خودرو همچنان بالا می‌رود؟

عرضه و تقاضا؛ فرمول ساده افزایش قیمت

برخی کارشناسان فعال صنعت خودرو معتقدند که افزایش نرخ ارز را نمی‌توان دلیلی بر افزایش قیمت خودرو دانست و عوامل دیگری مانند عرضه و تقاضا نیز بر این آشفته بازار موثر است.

اقشار ضعیف جامعه در سال‌های گذشته با مبالغ نه چندان بالا می‌توانستند صاحب خودرو شوند که حالا این تصور فرو پاشیده است و خودرو‌های ارزان که قبلا در دسترس عموم مردم بود حالا دست نیافتنی شده است. گفتنی است که افزایش قیمت خودرو نگاه برخی به خودرو را به سمت کالای سرمایه‌ای پیش برد و عده‌ای برای کسب سود شروع به خرید چند خودرو در بازار کردند و از سویی تولیدکنندگان قادر به تامین نیاز افراد نبودند و همین سبب شد که نمودار عرضه و تقاضا همگام با یکدیگر پیش نروند. حالا فرمول ساده عرضه و تقاضا نیز بازار خودرو را به سمت نوسان برد.

ممنوعیت واردات خودرو؛ یک تاثیر منفی بر بازار

تابستان ۹۷ یکی از بدترین تصمیمات دولت یعنی ممنوعیت واردات خودرو گرفته شد. ابتدا تصور می‌شد که دولت ممنوعیت واردات خودرو را به عنوان یک ابزار مقابله به مثل برای تحریم‌ها تصویب کرده و سپس مشخص شد که تصمیم دولت جدی است و قصد عقب نشینی از آن را ندارد. دولت این تصمیم را برای حمایت از خودروسازان داخلی اخذ کرد اما به نظر می‌رسد که این تصمیم نه تنها نتیجه مثبت نداشته بلکه قیمت خودروها را نیز چند برابر کرده و هزاران خودرو نیز در گمرک خاک می‌خورند. گفتنی است که این اولین تصمیم کارشناسی نشده دولت برای خودرو نیست بلکه شاهد تصمیمات نادرست بسیاری در این صنعت غیرقابل کنترل هستیم.

 در بازار خودرو چه خبر است؟

احتمالا کسی به گفته معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت که اعلام کرده قیمت این روزهای خودرو کاذب است و خریداران ضرر خواهند کرد توجه نمی‌کند چراکه خودرو بیشتر از هر کالایی در این روزها سود ده است و حالا کسی به صحبت‌های مسئولین توجه نمی‌کند.

از طرفی سخنگوی تعزیرات گفته که دست این نهاد برای مقابله با گران فروشی بسته است چراکه قیمت خودرو در بازار مشخص نیست.

انتشار اخبار دریافت مجوز ایران خودرو برای افزایش قیمت، تصاویر دپوی این شرکت در بابل، پیش فروش روز افزون شرکت‌های خودروسازی و خبرهایی از این قبیل نشان می‌دهد که قیمت خودرو نه تنها ارزان نخواهد شد بلکه باید شاهد افزایش آن نیز باشیم! همچنین حتی اگر دلخوش به کاهش قیمت ارز باشیم، دلخوشی برای کاهش قیمت خودرو بیهوده خواهد بود چراکه این عامل یکی از چندین عوامل افزایش قیمت خودرو است و به گفته کارشناسان بازار تنها از نرخ ارز تاثیر نمی‌گیرد.

 

نویسنده: شقایق صفی خانی