خرابی شیشهشور ماشین؛ دلایل و روش تشخیص
شیشهشور ماشین از جمله سیستمهایی است که در طول سالهای حضورش در دنیای خودرویی که نزدیک به یک قرن است، کمترین تغییرات را نسبت به برخی از سیستمهای خودرویی داشته است. یک پمپ و یک مخزن که باید آب را روی شیشه پاشش کند. این سیستم ساده اما گاهی وقتها دچار مشکلاتی میشود که حل آنها نیاز به بررسی کامل سیستم دارد و ازآنجاییکه سیستمی حیاتی در خودرو محسوب نمیشود، با خودروهای زیادی روبرو هستیم که شیشهشور آنها خراب بوده و راننده تمایلی به درستکردن آن نداشته است.
تاریخچه شیشهشور ماشین
در حالی که خانم مری اندرسون (Mary Anderson) در سال ۱۹۰۳ موفق شد نخستین حق اختراع برفپاککن دستی خودرو را به نام خودش ثبت کند، تا دهههای بعد هم کسی به فکر طراحی و ساخت سیستم شیشهشور ماشین نیفتاد.
تا اینکه جان وارد (John Ward) در سال ۱۹۳۶ سیستم شیشهشور را اختراع کرد. این سیستم از یک مخزن آب، پمپ دستی و نازلهایی تشکیل میشد که آب را روی شیشه جلو میپاشیدند تا برفپاککن بتواند گل، گردوغبار و آلودگی را بهتر پاک کند.
در اواخر دهه ۱۹۳۰ و اوایل دهه ۱۹۴۰، برخی خودروسازان این سیستم را بهصورت سفارشی یا آپشن ارائه کردند و چون این سیستم ساده چندان مهم و خاص نبود، حتی در مورد اینکه چه خودرویی و چه خودروسازی اولینبار از شیشهشور برای خودروهایش استفاده کرد، اتفاقنظر محکمی وجود ندارد. اما به گفته اکثر مراجع، کرایسلر و جنرال موتورز جزو اولین خودروسازانی بودند که تا قبل از دهه ۱۹۴۰ میلادی، روی خودروهایشان سیستم شیشهشور ماشین نصب کردند. اما مزایای این سیستم ساده باعث شد تا در دهه ۱۹۵۰، شیشهشور به یکی از تجهیزات رایج خودروها تبدیل شد.
شیشهشور یک سیستم ساده است و در طول سالیان حضورش در دنیای خودروسازی، پیشرفت آنچنانی نداشته و فقط از تلمبههای دستی به پمپهای برقی برای پاشش آب روی شیشه، تغییر کرده است. بنابراین اگر بخواهیم روندی از تکامل این سیستم بگوییم، میتوان گفت که:
- در اواخر دهه ۱۹۳۰ که روند نصب شیشهشور روی خودروها آغاز شد، ابتدا از یک پمپ دستی که راننده با فشردن یک دکمه یا اهرم، آب را روی شیشه میپاشید، استفاده میشد.
- در دهه ۱۹۵۰ و با افزایش حضور شیشهشور در خودروها، کارکرد سادهتری نیز برای این سیستم طراحی شد. در این روش یک پمپ خلأ متصل به موتور خودرو وظیفه پاشش آب روی شیشهها را به عهده داشت.
- در دهه ۱۹۶۰، دوران رواج پمپهای برقی ۱۲ ولتی بود و شیشهشور خودروها، شکل امروزی به خود گرفتند.
- در دهههای بعد، اضافهشدن امکاناتی مانند نازلهای گرمشونده، تنظیم زاویه پاشش، سنسور سطح مایع شیشهشور و سیستمهای فشاربالا برای چراغشور و شیشهشور روی خودروها به کار گرفته شد تا عملکرد این سیستم، بهتر از قبل باشد.
دلایل خرابی شیشهشور ماشین و روش تشخیص
سیستم شیشهشور در عین اینکه سیستمی ساده است و بسیاری از افراد توانایی پیداکردن عیب و برطرفکردن آن را دارند؛ اما چون سیستمی حیاتی از خودرو نیست، بسیاری از رانندگان از تعمیر و داستانهای آن دوری میکنند.
خرابی شیشهشور ماشین را میتوان در سه دسته طبقهبندی کرد:
- مشکلات مکانیکی شامل خرابی پمپ، شلنگ، نازل، مخزن، شیر یکطرفه
- مشکلات برقی شامل ایراد در فیوز، سیمکشی، رله در صورت وجود، کلید راهانداز شیشهشور
- مشکلات مربوط به مایع شیشهشور از جمله خالی بودن مخزن، یخزدگی، استفاده از مایع نامناسب و ایجاد رسوب و گرفتگی در مسیر
تمامشدن یا یخزدن مایع شیشهشور
این عیب از سادهترین و شایعترین علت خرابی شیشهشور خودرو است. چرا که آب شیشهشور به مرور تمام میشود و اتفاقی طبیعی است. اما گاهی مواقع و خصوصاً در فصل زمستان اگر مایع شیشهشور فاقد ترکیبات ضدیخ و الکل باشد، آب در داخل مخزن یخ میزند و میتواند باعث خرابیهای دیگری نیز شود. همچنین استفاده از آب معمولی باعث انباشت رسوبات در مسیر و شلنگها شده و مانع از رسیدن آب به نازلها خواهد شد.
در وضعیتهایی که گفته شد، صدای پمپ شیشهشور ناشی از کارکرد آن شنیده میشود؛ اما آبی به نازلها نمیرسد.
خرابی پمپ شیشهشور ماشین
پمپ شیشهشور خودروهای امروزی یک پمپ برقی است که احتمال دارد بهمرورزمان بسوزد یا گیرپاژ کرده و قفل کند. در این وضعیت صدای کارکرد پمپ به گوش نمیرسد و ازآنجاییکه از سلامت سیمکشی و فیوز مطمئن هستیم، احتمال را به خرابی پمپ شیشهشور میدهیم. همچنین شاید پمپ با صدا و توان کمی کار کند که بازهم نشانههایی از نیمسوز بودن پمپ و یا گیرپاژ آن است. سلامت سیمکشی و فیوز را میتوان با یک چراغ تست و یا یک مولتیمتر نیز بررسی کرد.
سوختن فیوز شیشهشور خودرو
پمپ شیشهشور خودرو نیز مثل دیگر قطعات برقی ماشین توسط یک فیوز محافظت میشود. اگر هیچ کارکرد و صدایی از پمپ حس نشود، ابتدا باید سلامت فیوز آن را بررسی کنیم. اگر فیوز هم سالم بود، باید به دنبال عیبیابی سیمکشی و پمپ باشیم.
گرفتگی نازلهای شیشهشور ماشین
گردوغبار، جرم یا رسوبات مایع شیشهشور میتوانند سوراخهای بسیار ریز نازل را مسدود کنند. در نتیجه پمپ شیشهشور کار میکند و آب تا پشت نازلها نیز میرسد؛ اما یا کلاً از نازل خارج نمیشود، یا فشار بسیار کمی دارد و یا فقط یکی از چشمیهای شیشهشور کار میکند. راههای زیادی برای تمیزکردن نازلها وجود دارد که استفاده از سوزن سادهترین آنهاست.
پارگی یا جداشدن شلنگها
شلنگهای شیشهشور در اثر گرما یا گذشت زمان ممکن است ترک بخورند و آب از آنها نشت کرده و مقداری از آب و یا کاملاً هیچ آبی به چشمیها نرسد. در نتیجه شاهد نشتی آب و ریزش آب زیر کاپوت و روز زمین خواهیم بود و مخزن سریعاً تخلیه میشود.
خرابی شیر یکطرفه
در برخی از خودروها یک شیر یکطرفه در مسیر شلنگ اصلی وجود دارد که مانع برگشت مایع به مخزن میشود. این شیر در بعضی مواقع قفل شده و مانع از عبور آزاد و راحت آب و رسیدن به چشمیها میشود. در نتیجه یا چندین ثانیه طول میکشد تا آب به شیشهشور برسد و یا کلاً قفل شده و هیچ آبی به شیشهشور نمیرسد.
خرابی دسته برفپاککن یا کلید فرمان
وقتی که کلید شیشهشور و یا همان اهرم فرماندهنده شیشهشور خراب شده و کار نمیکند، دستوری برای کارکردن پمپ برقی ارسال نشده و در نتیجه آبی نیز پاشش نخواهد شد. پس باید به وسیله چراغ تست و یا مولتیمتر، سلامت سیمکشی و فیوز را بررسی کنیم و درصورتیکه به جواب نرسیدیم، احتمال خرابی به اهرم فرمان بدهیم. معمولاً وقتی اهرم فرمان خراب میشود، سایر عملکردهای دسته نیز ممکن است دچار مشکل شوند.
خرابی سیمکشی یا اتصالات شیشهشور ماشین
رطوبت، خوردگی یا قطعی سیمها میتواند مانع رسیدن برق به پمپ شود و در نتیجه مدار الکتریکی کامل نشده و پمپ نیز کار نمیکند. این عیب را میتوان با چراغ تست و یا مولتیمتر در سوکت متصل به پمپ شیشهشور، پیدا کرد.
گرفتگی صافی داخل مخزن شیشهشور خودرو
بعضی مخزنها یک فیلتر یا صافی کوچک در ورودی پمپ دارند تا املاح آب و دیگر ناخالصیهای موجود در مخزن، وارد پمپ نشود. این فیلتر با همین املاح و جرمهای موجود در آب به مرور گرفته میشود تا جایی که آب نمیتواند وارد پمپ شود و یا مقدار آب وارد شده بسیار کم است. در نتیجه پمپ صدا میدهد؛ اما آب کمی خارج میشود و یا اصلاً هیچ آبی به چشمیها و نازل شیشهشور نمیرسد.
تنظیم نبودن نازلها
گاهی نازلها سالم هستند؛ اما زاویه پاشش بههمخورده است. در نتیجه آب به جای اینکه در وسط شیشه پاشش شود، روی سقف، کاپوت یا کنار شیشه میپاشد و بخشی از شیشه خشک باقی میماند.
نشتی مخزن شیشهشور ماشین
مخزن شیشهشور یک ظرف پلاستیکی است که هرچند در برابر گرما و رطوبت، مقاوم است؛ اما بالاخره برای آن هم طول عمر مشخصی تعیین شده است. ضمن اینکه در اکثر مواقع، خرابی مخزن شیشهشور ناشی از دریافت ضربه یا فرسودگی است. از علائم این وضعیت، نشتی از مخزن است که باعث میشود تا مخزن بدون استفاده خالی میشود و میتوان آثار رطوبت یا لکه مایع شیشهشور را در زیر خودرو دید.
راههای جلوگیری از خرابی شیشهشور خودرو
همیشه پیشگیری بهتر از درمان است و هزینهها و دردسرهای کمتری نیز دارد. شیشهشور ماشین یک سیستم ساده متشکل از چندین قطعه است که با کمی مراقب و دقت در استفاده از آن، میتواند سالها بدون خرابی و مشکلات دیگری به کار خود ادامه دهد.
- تاحدامکان از مایع شیشهشور استاندارد استفاده کنیم. استفاده از آب معمولی، بهویژه آب دارای املاح، باعث ایجاد رسوب در نازلها، شلنگها و پمپ میشود. همچنین در هوای سرد احتمال یخزدگی و ترکخوردن قطعات را افزایش میدهد.
- سطح مایع مخزن را به طور مرتب بررسی کنیم. کارکردن پمپ در حالی که مخزن خالی است، میتواند باعث داغشدن و کاهش عمر آن شده و همچنین احتمال مکش املاح و جرمهای موجود در مخزن را نیز بالا میبرد.
- در فصل زمستان از مایع ضدیخ شیشهشور استفاده کنیم. این مایع علاوه بر جلوگیری از یخزدگی، قدرت پاککنندگی بیشتری نیز دارد.
- نازلها را بهصورت دورهای تمیز و تنظیم کنیم. گرفتگی نازلها باعث کاهش فشار پاشش و افزایش فشار روی پمپ میشود و زاویه پاشش را نیز خراب خواهد کرد.
- شلنگها و اتصالات را هر چند وقت یکبار بازدید کنیم. ترکخوردگی، شلشدن یا نشتی شلنگها باید در اولین فرصت برطرف شود.
- از روشن نگهداشتن طولانیمدت پمپ خودداری کنیم. اگر آب خارج نمیشود، به جای نگهداشتن اهرم شیشهشور، ابتدا علت گرفتگی یا خالی بودن مخزن را بررسی کنیم.
- در صورت استفاده طولانیمدت از خودرو، مخزن را هر چند وقت یکبار تخلیه و شستوشو دهیم. این کار از تجمع رسوبات و آلودگیها جلوگیری میکند.
- برف و یخ را قبل از استفاده از شیشهشور و برفپاککن از روی شیشه پاک کنیم. تلاش برای تمیزکردن شیشه یخزده، فشار زیادی به پمپ و برفپاککن وارد میکند و اغلب مواقع نیز جوابگو نخواهد بود.
- فیوز و اتصالات برقی را در سرویسهای دورهای بررسی کنیم. وجود خوردگی یا شل بودن اتصالات میتواند باعث عملکرد نامناسب سیستم شود.
اهمیت شیشهشور ماشین در ایمنی رانندگی
سیستم شیشهشور خودرو، اگرچه یکی از سادهترین تجهیزات خودرو محسوب میشود، اما نقش بسیار مهمی در افزایش ایمنی رانندگی دارد. وظیفه اصلی این سیستم، پاککردن آلودگیها، گردوغبار، گلولای، فضولات پرندگان، حشرات و سایر ذرات از سطح شیشه جلو است تا راننده همواره دیدی شفاف و بدون مانع داشته باشد. در بسیاری از شرایط، برفپاککن بهتنهایی قادر به پاککردن این آلودگیها نیست و بدون پاشش مایع شیشهشور، تنها باعث پخششدن آلودگی روی شیشه و کاهش دید میشود.
در رانندگی با سرعت بالا، حتی لایهای نازک از گردوغبار یا برخورد حشرات با شیشه میتواند میدان دید راننده را محدود کرده و زمان واکنش او را در برابر خطرات افزایش دهد. همچنین در روزهای بارانی یا هنگام عبور از جادههای گلی، پاشیده شدن گلولای از خودروهای دیگر ممکن است ظرف چند ثانیه دید راننده را بهشدت کاهش دهد. در چنین شرایطی، عملکرد صحیح سیستم شیشهشور نقش مهمی در حفظ کنترل خودرو و پیشگیری از وقوع تصادف دارد.
به همین دلیل، کارشناسان ایمنی توصیه میکنند رانندگان همواره از سالمبودن پمپ، نازلها، شلنگها و کافی بودن مایع شیشهشور اطمینان حاصل کنند. استفاده از مایع شیشهشور استاندارد نیز علاوه بر افزایش قدرت پاککنندگی، از ایجاد رسوب، یخزدگی و خرابی سیستم جلوگیری میکند. در مجموع، یک سیستم شیشهشور سالم و آمادهبهکار، هرچند ساده و کمهزینه، تأثیر قابلتوجهی در حفظ دید راننده، کاهش خطرات رانندگی و افزایش ایمنی سرنشینان دارد.
جمعبندی
سیستم شیشهشور خودرو یکی از تجهیزات ساده اما بسیار مهم در ایمنی رانندگی است که با پاشش مایع شیشهشور روی شیشه جلو، دید راننده را در شرایطی مانند باران، گردوغبار، گلولای و آلودگی ناشی از برخورد حشرات بهبود میبخشد. این سیستم از اجزایی مانند مخزن، پمپ برقی، شلنگها، نازلها، فیوز، سیمکشی و کلید فرمان تشکیل شده و عملکرد صحیح آن در کنار برفپاککن، نقش مهمی در حفظ میدان دید راننده دارد. سلامت این سیستم یکی از مواردی است که در زمان فروش خودرو یا بازدید فنی پیش از خرید، باید مورد بررسی قرار گیرد؛ چراکه خرابی چنین اجزای کوچکی میتواند در ارزیابی نهایی و قیمت خودرو نیز تأثیرگذار باشد.
رایجترین خرابیهای سیستم شیشهشور شامل خالی بودن یا یخزدن مایع شیشهشور، گرفتگی نازلها، خرابی پمپ، سوختن فیوز، پارگی یا نشتی شلنگها، خرابی شیر یکطرفه، قطعی سیمکشی و نقص در کلید فرمان است. این مشکلات معمولاً با علائمی مانند نپاشیدن آب، کاهش فشار پاشش، تأخیر در خروج مایع یا شنیدهنشدن صدای پمپ همراه هستند.
عیبیابی این سیستم بهتر است از سادهترین موارد آغاز شود. ابتدا سطح مایع شیشهشور، سلامت فیوز و عملکرد پمپ بررسی شود. سپس شلنگها و اتصالات از نظر نشتی یا گرفتگی کنترل شده و در صورت نیاز، نازلها با سوزن ظریف یا هوای فشرده تمیز و تنظیم شوند. همچنین استفاده از مایع شیشهشور استاندارد، بهویژه در فصل سرما، از یخزدگی، ایجاد رسوب و آسیب به پمپ جلوگیری میکند. سرویس دورهای و رفع سریع ایرادهای جزئی، علاوه بر افزایش عمر قطعات، باعث میشود سیستم شیشهشور همواره عملکرد مطلوبی داشته باشد، دید راننده در شرایط مختلف حفظ شود و در نهایت، خودرو در بازار **خرید و فروش خودرو** نیز وضعیت فنی مطلوبتری داشته باشد.
سؤالات متداول
- آیا وجود دائمی آب درون مخزن شیشهشور، لازم و ضروری است؟
وجود آب باعث میشود تا گرمای موتور نتواند مخزن شیشهشور را خراب کرده و پلاستیک آن را خشک کند. ضمن اینکه شاید وقتی مخزن از آب خالی است، به صورت ناگهانی به شستن شیشه نیاز پیدا کنیم. - برای عیبیابی شیشهشور ماشین چه باید کرد؟
وجود آب در مخزن را بررسی میکنیم. سلامت فیوز و کارکرد پمپ را بررسی میکنیم. پمپ باید در زمان کارکردن، صدا داشته باشد و اگر صدایی از پمپ شنیده نشد، باید به دنبال بررسی سیستم برقی پمپ از کلید تا پمپ شیشهشور باشیم. اگر با زدن کلید شیشهشور، نشتی آب دیده شد، نشان از خرابشدن شلنگهای این سیستم است. اگر فشار آب پایین باشد، یا پمپ نیمسوز شده یا یک جای مسیر شلنگها، گرفتگی وجود دارد.
نوشته: علیرضا داودی
اطلاع از جدیدترین شرایط فروش خودرو
با عضویت در خبرنامه پیامکی خودرو۴۵
فروش خودرو
قیمت روز خودرو
تخمین قیمت
خرید خودرو
کسب درآمد از خودرو۴۵
مشخصات شما
برای ثبت نظر مشخصات خود را وارد کنید