ماجرای فروش اطلاعات رانندگان توسط هیوندای و هوندا چه بود؟
خودروسازها سالهاست خودرو را از یک وسیله مکانیکی به یک پلتفرم نرمافزاری تبدیل کردهاند؛ اما حالا مشخص شده این تغییر فقط به بهبود امکانات رفاهی و ایمنی محدود نمیشود. گزارشهای تازه نشان میدهد بسیاری از شرکتهای خودروسازی، اطلاعات رانندگان را جمعآوری میکنند و در برخی موارد آنها را در اختیار شرکتهای بیمه، کارگزاریهای دیتا و شرکتهای تبلیغاتی قرار میدهند. موضوعی که نگرانیهای جدی درباره حریم خصوصی کاربران خودروهای هوشمند ایجاد کرده است.
خودروهای هوشمند دقیقاً چه اطلاعاتی جمعآوری میکنند؟
امروزه خودروهای جدید به انواع حسگرها، دوربینها و سیستمهای آنلاین مجهز شدهاند. این سیستمها اطلاعات گستردهای از راننده و سرنشینان ثبت میکنند؛ از موقعیت مکانی و سبک رانندگی شما گرفته تا رفتارهای داخل کابین. اگر تصور میکنید این دادهها فقط برای بهبود عملکرد خودرو استفاده میشود، صبر کنید تا به شما بگوییم گزارشهای جدید طور دیگری میگویند.
براساس گزارشی که Automotive News با استناد به نتایج نظرسنجی شرکت Omdia منتشر کرده، برخی خودروسازان دادههای کاربران را به شرکتهای ثالث میفروشند؛ آن هم با درآمدی نهچندان چشمگیر. طبق این گزارش: هیوندای بین سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ بهطور میانگین ۰.۶۱ دلار به ازای هر خودرو درآمد داشته و این رقم برای هوندا بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ حدود ۰.۲۶ دلار بوده است.
این ارقام نشان میدهد شرکتها در ازای درآمدی بسیار محدود نسبت به سود حاصل از فروش خودرو، حجم بزرگی از اطلاعات کاربران را وارد چرخه تجارت اطلاعات میکنند.
دادههایی که خودروهای مدرن جمعآوری میکنند فقط به سرعت یا مسافت محدود نمیشود. گزارش BBC میگوید برخی خودروها توانایی ثبت اطلاعات زیر را دارند:
- موقعیت دقیق مکانی خودرو
- زمان و مسیر سفرها
- تعداد دفعات ترمز شدید یا شتابگیری ناگهانی
- وضعیت بستن کمربند ایمنی
- رفتار راننده پشت فرمان
- اطلاعات سیستم صوتی و محتوای در حال پخش
- تصاویر دوربینهای داخل کابین
- حالات چهره و میزان خستگی راننده
- اطلاعاتی مانند وزن، سن و برخی ویژگیهای رفتاری
در بسیاری از خودروهای جدید مثل همین لوکانو L7 که در ایران هم وجود دارد، دوربینهای داخلی (مثل آپشن تشخیص خوابآلودگی یا حواسپرتی راننده) بهصورت دائم راننده را زیر نظر میگیرند. با این حال کارشناسان حریم خصوصی هشدار میدهند همین دادهها میتواند بعدها برای اهداف تجاری استفاده شود.
دادههای رانندگی چگونه به شرکتهای بیمه و تبلیغاتی میرسد؟
یکی از اصلیترین مشتریان این اطلاعات، شرکتهای بیمه هستند. شرکتهای بیمه با تحلیل سبک رانندگی، ریسک هر راننده را محاسبه میکنند و بر همان اساس نرخ بیمه را تغییر میدهند. رانندگی تهاجمی، ترمزهای شدید یا سرعت بالا میتواند باعث افزایش حق بیمه شود.
در یکی از پروندههای جنجالی آمریکا، شرکت جنرال موتورز متهم شد اطلاعات مکانی رانندگان را بدون رضایت کافی در اختیار شرکت LexisNexis قرار داده است؛ شرکتی که در زمینه خریدوفروش داده فعالیت میکند. طبق گزارشها، اطلاعات برخی رانندگان شامل صدها صفحه جزئیات سفرهای روزانه بوده است. بعد از رسانهای شدن ماجرا، کمیسیون تجارت فدرال آمریکا علیه GM اقدام قانونی انجام داد و این شرکت فعلاً از فروش دادههای خودرو منع شد.
با این حال، مشکل فقط به یک برند محدود نمیشود. گزارش Mozilla در سال ۲۰۲۳ حریم خصوصی ۲۵ برند خودروسازی را بررسی کرد و نتیجهای نگرانکننده به دست آورد: هیچکدام از این برندها استانداردهای مطلوب حریم خصوصی را رعایت نکرده بودند.
موزیلا حتی خودروها را «بدترین دستهبندی محصولات از نظر حریم خصوصی» توصیف کرد.
نگرانیها درباره حریم خصوصی خودروها بیشتر شده است
کارشناسان میگویند شرایط احتمالاً پیچیدهتر هم خواهد شد. دولت آمریکا قصد دارد طی سالهای آینده نصب سیستمهای تشخیص مستی و خستگی راننده را در خودروهای جدید الزامی کند. این سیستمها با استفاده از دوربینهای مادون قرمز و حسگرهای بیومتریک، حرکات چشم و رفتار راننده را تحلیل میکنند. هرچند هدف اصلی افزایش ایمنی عنوان میشود، اما فعالان حوزه حریم خصوصی هشدار میدهند این فناوریها حجم بیشتری از دادههای شخصی و حتی اطلاعات مرتبط با سلامت کاربران را تولید خواهند کرد.
البته با توجه به محدودیتهای واردات خودرو از این مبدا خاص، شاید چنین مواردی نباید چندان ما ایرانیها را نگران کند. خصوصا آنکه به دلیل محدودیتهای حاکم بر بازار خودروی کشور، حداقل ما را یک دهه عقبتر از تکنولوژیهای خودرویی در سایر جهان نگه داشته است.
با این حال اگر صاحب یه خودروی لوکس و هوشمند هستید، کارشناسان برای کاهش ریسکهای حریم خصوصی چند توصیه مطرح میکنند که بد نیست بدانید:
- تنظیمات حریم خصوصی سیستم مالتیمدیا خودرو بررسی شود
- دسترسیهای غیرضروری اپلیکیشنهای متصل به خودرو غیرفعال شود
- کاربران در طرحهای بیمه مبتنی بر پایش رانندگی با دقت بیشتری ثبتنام کنند
- درخواست دریافت یا حذف دادهها از شرکت خودروساز ثبت شود
خودروهای هوشمند امکانات زیادی در اختیار رانندگان قرار دادهاند؛ از ناوبری پیشرفته تا سیستمهای کمکی رانندگی. اما همزمان، این خودروها به ابزارهای گسترده جمعآوری داده تبدیل شدهاند.
حالا پرسش اصلی اینجاست:
آیا کاربران واقعاً میدانند پشت نمایشگرهای بزرگ و سیستمهای آنلاین خودروهای مدرن، چه حجمی از اطلاعات شخصی آنها ثبت و معامله میشود؟
فروش خودرو
قیمت روز خودرو
تخمین قیمت
خرید خودرو
کسب درآمد از خودرو۴۵
مشخصات شما
برای ثبت نظر مشخصات خود را وارد کنید