فهرست مطالب
خودروسازان چینی از دهه ۸۰ وارد بازار کشور شدند و با شدت گرفتن تحریمها و قطع همکاری اروپاییها با شرکتهای داخلی، رفتهرفته سهم بیشتری از بازار خودرو ایران را به خود اختصاص دادند. اما با اجرای مکانیسم ماشه حالا احتمالا مونتاژ خودروهای چینی متوقف میشود و چینیها در مسیر خروج از ایران قرار میگیرند.
افت تولید و کاهش فروش خودروهای چینی در سال ۱۴۰۴
طبق آمار منتشرشده انجمن تخصصی صنایع همگن نیرو محرکه و قطعهسازان استان تهران، شرکتهای بزرگ مونتاژ خودروهای چینی در ۹ ماهه ابتدایی سال جاری ۱۷.۳ درصد از بازار را به خود اختصاص دادهاند. این در حالی است که سهم این شرکتها در مدت مشابه سال گذشته، ۲۱ درصد بود. یعنی مونتاژکنندگان خودروهای چینی ۳.۷ درصد خودرو کمتری تولید کردهاند.
این افت تولید در کاهش عرضه نمود عینی پیدا کرده است. برای مثال مدیران خودرو که در سالیان گذشته حجم زیادی از خودروهای چینی را با شرایط فروش متنوع نقدی و اقساطی عرضه میکرد، در سال ۱۴۰۴ تعداد طرحهای فروش را کاهش داده و در هر نوبت هم ۴۰ – ۵۰ دستگاه بیشتر ثبت نام نمیکند.
همین قضیه را در مورد کرمان موتور نیز میتوان دید. این شرکت نیز که همزمان طرح فروش ۴ – ۵ محصول را اعلام میکرد، برای آخرین بار در اول آذر فروش محصولاتش را با موعد تحویل خرداد ۱۴۰۵ انجام داد.
بهمن موتور اوضاع بدتری از مدیران خودرو و کرمان موتور دارد و آخرین دوره ثبت نام محصولاتش به ۲۸ آبان برمیگردد، چیزی حدود ۲ ماه قبل.
البته ایران خودرو نیز با محصولات هایما و سایپا با برند چانگان در بین مونتاژکاران قرار دارند.
دلایل کاهش مونتاژ خودروهای چینی در ایران
برای افت تولید محصولات برندهای چینی در ایران میتوان دلایل مختلفی را عنوان کرد.
- اجرای مکانیسم ماشه: فعالیت و همکاری شرکتهای خارجی با ایران و در ایران را محدود میکند.
- کاهش صادرات نفت: چین اصلیترین خریدار نفت ایران با تخفیف ۳۰ درصدی بود و به جای آن قطعات خودرو به ایران میفروخت. حالا با کاهش صادرات نفت به چین، میزان واردات نیز خودبهخود کاهش مییابد.
- کاهش ارزش ریال: در آذر ۱۴۰۴ ارزش ریال در برابر دلار کاهش پیدا کرد و حالا هر دلار آمریکا حدود ۱۴۸ هزار تومان است. این مورد موجب شده تا ارزش درآمدهای شرکتهای مونتاژ چینی نیز کاهش پیدا کند.
- تشدید تحریمهای آمریکا: اگرچه چینیها ادعای رقابت با آمریکا را دارند، اما هنوز نمیتوانند تحریمهای آمریکا را نادیده بگیرند و به تجارتشان با ایران ادامه دهند.
تاثیر خروج چینیها بر بازار خودرو ایران
توقف مونتاژ خودروهای چینی در ایران تاثیرات چشمگیری روی بازار ایران میگذارد.
- کاهش عرضه محصولات جدید: تولید و عرضه محصولات جدید، بهخصوص خودروهای برقی و هیبریدی بهشدت کاهش مییابد.
- گرانی قیمت خودرو: با افزایش هزینههای مبادله و حمل و نقل، قیمت محصولات چینی در کوتاهمدت ۵ تا ۱۵ درصد گران میشود.
- محدودیت خدمات پس از فروش: سرعت و کیفیت تامین قطعات یدکی کم میشود و در صورت خرابی ماشینها، مدت زمان و هزینه تعمیرات بهشکل چشمگیری بالا میرود.
نتیجه گیری
اگرچه همکاری شرکتهای چینی با خودروسازان ایرانی یکدفعه و بهطور کامل قطع نشده، اما میزان فعالیت آنها کاهش پیدا کرده است که این مهم را میتوانیم در افت تولید و کاهش عرضه دید. اگر شرایط فعلی ادامه پیدا کند، بهخصوص اینکه ترامپ اعلام کرده کشورهایی که با ایران همکاری داشته باشند، مشمول تعرفه ۲۵ درصدی میشوند، مونتاژ محصولات چینی بیش از پیش کاهش خواهد یافت و به دنبال آن با افزایش تقاضا برای خودروهای موجود، قیمت ماشینهای چینی و به دنبال آن محصولات داخلی افزایش چشمگیری را تجربه میکند.
