چگونه مصرف سوخت خودرو را محاسبه کنیم؟
مصرف سوخت خودرو همیشه یک فاکتور مهم و تعیینکننده در ذهن خریداران برای انتخاب یک خودرو بوده و است و این فاکتور با افزایش قیمت بنزین، اهمیت بیشتری نیز پیدا میکند. شرکتهای خودروسازی همیشه اعداد مختلفی از فاکتورهای مختلف پیشرانه از جمله قدرت و گشتاور، نیاز به تعمیر اساسی در چه کیلومتری و البته مصرف سوخت منتشر میکنند. مقدار مصرف سوخت به عوامل مختلفی بستگی دارد که وجود همین عوامل میتواند منجر به تغییر در مصرف سوخت واقعی نسبت به عدد اعلامی کارخانه سازنده خودرو شود. ازاینرو میتوان با یک روش علمی و عملی، مقدار مصرف سوخت خودرو را بهصورت محاسبه کرد.
اهمیت مصرف سوخت خودرو
مصرف سوخت خودرو ارتباط مستقیمی با هزینههای راننده دارد. وقتی مجبور باشیم تا در فواصل کوتاهتری به پمپ بنزین مراجعه کنیم، یعنی باید هزینه بیشتری نیز بپردازیم که این هزینهها در آخر سال میتواند یک عدد قابلتوجه باشد. خصوصاً برای افرادی که مصرف بیشتری از خودرو دارند، این مقدار کاملاً قابلتوجه خواهد شد. خصوصاً در کشورهایی که سوخت گرانتر است، مصرف سوخت خودرو نقش تعیینکنندهای در فروش آن خودرو دارد. مصرف سوخت بالاتر به معنی آلایندگی بیشتر نیز هست. بسیاری از کشورها روی مصرف سوخت ماشین و به دنبال آن، آلایندگی بیشتر آن خودرو، مالیات بیشتری وضع میکنند.
اما مقدار مصرف سوخت خودرو یک شاخص برای فهمیدن میزان سلامت موتور خودرو است. وقتی مصرف سوخت خودرو به هر دلیلی بالا میرود به دنبال عیب آن هستیم و بخشهای مختلفی را بررسی میکنیم تا ببینیم کدام قسمت، عملکرد صحیح خود را ندارد. در نتیجه یک عیبیابی گسترده باید انجام داد که بسیاری از معایب خودرو نیز در این عیبیابی، پیدا و برطرف میشود.
معنی و مفهوم مصرف شهری، جادهای و ترکیبی خودرو
در تعریف مصرف سوخت خودروها سه مصرف سوخت بیان میشود که شامل مصرف سوخت شهری، جادهای و ترکیبی است.
مصرف شهری
مصرف سوخت خودروها در شهرها به خاطر سرعت کم خودرو در اکثر مواقع، تعویض دندههای مداوم، شتاب گیری و ترمزگرفتنها، خاموش و روشنشدن خودرو و عوامل اینچنینی، همیشه بیشترین حالت را نسبت به مصرف سوخت جادهای و ترکیبی دارد. این فاکتور مناسب برای افرادی است که بیشترین تردد را در داخل شهرها دارند. در برخی از موارد، ممکن است مصرف سوخت یک خودرو در شهر حتی نزدیک به دوبرابر مصرف سوخت جادهای همان خودرو باشد.
مصرف جادهای
مصرف سوخت جادهای برای افرادی مهمتر است که تردد بیشتری در جادهها و بین شهرها دارند. در جاده به خاطر سرعت یکنواخت خودرو و رسیدن خودرو به سرعتهای بالای ۹۰ کیلومتر در ساعت، عدم نیاز به تعویض دندههای مکرر و ترمززدن ها، مصرف سوخت ماشین نیز به بهترین حالت و مقدار خودش میرسد. گاهی مواقع در خودروهایی که پیشرانههای قدیمی دارند، مصرف سوخت جادهای حتی نزدیک به نصف مصرف سوخت شهری نیز میرسد.
مصرف ترکیبی سوخت ماشین
منظور از مصرف ترکیبی، میانگین مصرف سوخت خودرو در شهرها و جادهها هست. یعنی در واقع بین دو عددی که برای مصرف سوخت خودرو در شهر و جاده بهدستآمده است، میانگین بگیریم. میتوان گفت که این عدد مناسبترین و واقعیترین شاخص برای مقایسه و بیان مصرف سوخت خودرو است. چرا که یک ماشین هم در شهرها تردد دارد و هم در جادهها و به همین علت، مصرف ترکیبی، شاخص دقیقتری خواهد بود.
واحد اندازهگیری و تعریف مصرف سوخت خودرو
در بسیاری از کشورها از جمله کشور ما، مقدار مصرف سوخت در هر صد کیلومتر تعریف میشود. یعنی برای طیکردن صد کیلومتر چه مقدار سوخت باید مصرف کرد. در برخی از کشورها که با واحدهای امپریال سروکار دارند، مصرف سوخت در هر 60 مایل که 96 کیلومتر میشود و نزدیک به همان صد کیلومتر است، بیان میشود. همچنین ممکن است به جای لیتر از واحد گالن آمریکایی یا انگلیسی نیز استفاده شود.
نوع دوم بیان مصرف سوخت، مقدار مسافتی است که با هر لیتر بنزین یا هر گالن بنزین میتوان طی کرد. مثلاً برای خودروهای آمریکایی معمولاً از این نوع مصرف سوخت استفاده میشود. یعنی با یک گالن بنزین تا چه مقدار میتوان خودرو را راند. این واحد معمولاً با همان واحدهای امپریال یعنی گالن و مایل توصیف میشود و علامت واحد آن نیز mpg است که به معنای مقدار مایل طی شده به ازای هر گالن سوخت است. با یک عملیات ریاضی ساده میتوان این فاکتور را به مقدار لیتر در هر صد کیلومتر تبدیل کرد که فهم و استفاده آن برای ما آسانتر است.
عوامل و فاکتورهای موثر بر مصرف سوخت خودرو
شرکتهای خودروسازی در یک محیط اصطلاحاً آزمایشگاهی اقدام به محاسبه مصرف سوخت خودرو در حالتهای شهری، جاده و ترکیبی میکنند. اما عوامل زیادی در کاهش و افزایش مصرف سوخت ماشین تأثیر دارد که منجر به تغییر عدد واقعی و عملی در مصرف سوخت خودرو خواهد شد.
وزن اضافه خودرو
هر اضافهوزنی در خودرو باعث افزایش مصرف سوخت خواهد شد. شرکتهای خودروسازی در حالت کاملاً خالی یک خودرو را از نظر مصرف سوخت آزمایش کرده و عدد آن را اعلام میکنند. این در حالی است که یک خودرو در دست مصرفکننده، ممکن است وسایل اضافه دیگری را همیشه با خود حمل کند که همین عامل، باعث افزایش مصرف سوخت ماشین در حالت واقعی خواهد شد.
شهر محل استفاده از خودرو از نظر جغرافیایی
هرچه ما به سطح دریا از نظر ارتفاع نزدیکتر باشیم، سوختوساز موتور نیز به خاطر غلظت اکسیژن در هوا، بهتر خواهد شد. البته موتورهای امروزی خصوصاً موتورهای پرخوران شده، توانایی زیادی برای تنظیم پیشرانه با شرایط موجود برای رسیدن به یک سوختوساز استاندارد را دارند. اما باز هم در این بین، نمیتوان از نقش ارتفاع شهر محل استفاده چشمپوشی کرد. همچنین دمای هوای شهری که در آن قرار داریم و رطوبت هوا نیز در مصرف سوخت مؤثر است.
وضعیت ترافیک و محل استفاده از خودرو
همانطور که محل استفاده از خودرو از نظر جغرافیایی در مقدار مصرف واقعی ماشین اثر دارد، وضعیت ترافیک و مقدار دنده کشی در حین استفاده از خودرو و البته شیب مسیر، کیفیت و جنس آسفالت و مواردی از این قبیل نیز بهراحتی میتوانند باعث بالارفتن مصرف سوخت خودرو به طور محسوسی شوند.
نحوه رانندگی
نحوه رانندگی تأثیر بسیار زیادی در مصرف سوخت خودرو خواهد داشت. مصرف سوخت خودروها با یک رانندگی آرام و بدون شتابگیریهای ناگهانی و معمولاً در سرعت 90 کیلومتر در ساعت اندازهگیری میشود. بنابراین سرعت بیشتر و یا رانندگی پرشتاب و هیجانی میتواند بهراحتی در افزایش مصرف سوخت واقعی ماشین اثر داشته باشد. حتی نحوه و زمان دنده دادن نیز در این بین مؤثر است. رانندگی در دور موتورهای بالا باعث بالارفتن مصرف سوخت خواهد شد. این در حالی است که یک رانندگی نرمال و معمولی با دور موتور کمتر از سه هزار دور در دقیقه تعریف میشود.
سنوسال خودرو
وقتی سنوسال ماشین بالا میرود، تغییراتی در مجموعه خودرو اتفاق میافتد که منجر به کاهش توان تولیدی پیشرانه نسبت به وضعیت استاندارد آن خواهد شد. موتور خودرو فرسودهتر شده و توان کمتری تولید میکند و راننده مجبور است برای رسیدن به یک قدرت مطلوب، فشار بیشتری به ماشین وارد کند که باعث افزایش مصرف سوخت خواهد شد.
وضعیت سلامت پیشرانه و مجموعه انتقال قدرت
همیشه مقداری اتلاف نیرو در حین انتقال قدرت داریم. این اتلاف نیرو در خودروهای دیفرانسیلعقب بیشتر است. حالا هرچه سیستم انتقال قدرت ما سالمتر باشد، مقدار اتلاف نیرو میز کمتر خواهد بود. در یک خودرو با موتور ضعیف، روغنموتور نامناسب و بیکیفیت، سیستم انتقال قدرت معیوب، سیستم جرقهزنی که کارکرد صحیحی ندارد، سیستم تعلیقی که خراب است، دیسک و صفحه ضعیف و… بدون شک مصرف سوخت خودرو بسیار بالاتر از حالت استاندارد آن خواهد بود.
وضعیت استاندارد دیگر بخشهای خودرو
عوامل مؤثر در مصرف سوخت مثل فشار باد لاستیک، نوع و اندازه تایری که در زیر خودرو قرار دادهایم، سلامت فیلتر هوا، سلامت سیستم جرقهزنی، سالمبودن سیستم تعلیق، دستکاری نشدن آیرودینامیک خودرو و… در مصرف سوخت ماشین اثر دارد. به همین خاطر ممکن است که مصرف سوخت خودرو از یک ماشین استاندارد کارخانهای به خاطر همین موارد، کمی بیشتر شود.
کیفیت سوخت
اما در بین تمام فاکتورهای مؤثر در مصرف سوخت یک سری از آنها اهمیت و تأثیر بیشتری دارند که یکی از آنها، کیفیت سوخت است. موتور ماشین با سوخت بیکیفیت، توان کمتری تولید میکند و آلایندگی بیشتری نیز دارد. وقتی توان موتور کمتر باشد، مجبوریم تا با فشار بیشتر به پدال گاز، این نقص را جبران کنیم و در نتیجه، مصرف ماشین بیشتر میشود. کیفیت سوخت، بسیار بیشتر از آنچه که فکر میکنیم در مقدار مصرف سوخت اثر دارد.
روش عملی محاسبه مصرف سوخت خودرو
از روشهای مختلفی میتوان مقدار سوخت مصرفشده را محاسبه کرد. این روشها هرچه به شکل عملیتر باشند، محاسبات ما نیز دقیقتر و کاربردیتر خواهد بود. برای محاسبه مصرف سوخت، بهتر است تا خودرو در نزدیکترین حالت به شرایط استاندارد باشد. مثلاً بار اضافه نداشته باشیم، فشار باد تایرها اندازه استاندارد آن باشد و… . البته که معمولاً رانندهها محاسبه مصرف سوخت ماشین خود را در شرایطی انجام میدهند که شبیه به حالتهای قبلی است و به این شکل، افزایش یا کاهش مصرف ماشین را به دست میآورند.
بهترین روش؛ پرکردن باک خودرو و طی یک مسافت مشخص
از بهترین روشها که بسیاری از افراد از قدیم نیز از این روش استفاده میکنند، پرکردن باک خودرو و طیکردن یک مسافت چند صد کیلومتری و دوباره پرکردن باک ماشین است.
به این صورت که باک خودرو را تا لبریزشدن آن از سوخت پر میکنیم. مقدار کیلومتر فعلی خود را یادداشت کرده و همچنین شمارنده کیلومتر را صفر میکنیم. حداقل دویست کیلومتر را طی کرده و سپس باک خودرو را تا لبریزشدن دوباره از سوخت پر میکنیم. به این ترتیب مقدار سوختی که در طی این مسافت، مصرف شده است به دست میآید. مقدار مسافت طی شده را نیز داریم. حالا با یک تناسب ساده میتوان فهمید که در هر صد کیلومتر چه مقدار سوخت مصرف شده است.
مثلاً فرض کنیم که در ۲۵۰ کیلومتر، ۲۰ لیتر بنزین مصرف کردهایم. با تقسیم عدد ۲۵۰ کیلومتر مسافت طیشده به صد کیلومتر، عدد ۲.۵ به دست میآید که ضریب مسافت طیشده است. کافی است تا مقدار سوخت مصرفشده را نیز به ضریب مسافت طیشده یعنی عدد ۲.۵ تقسیم کنیم. عدد نهایی که به دست میآید به معنی مصرف سوخت در هر صد کیلومتر است که برابر با ۸ لیتر خواهد بود. به عبارتی بنزین مصرفشده را به کیلومتر طیشده تقسیم کرده و در عدد ۱۰۰ ضرب میکنیم.
حالا اگر این مسافت را در شهر طی کرده باشیم، مصرف شهری ماشین خواهد بود و اگر در جاده طی شده باشد، به عنوان مصرف جادهای ملاک قرار میگیرد. همچنین اگر به صورت ترکیبی در شهر و جاده باشد نیز به عنوان یک معیار ترکیبی میتواند استفاده شود.
روش یک گالن سوخت تا خاموشی موتور ماشین
این روش به خاطر اینکه نیاز است تا سوخت ماشین به طور کامل تمام شود، میتواند آسیبهایی به پمپ بنزین و صافی بنزین وارد کند؛ اما برای شرکتها و مؤسساتی که نمیتوانند برای محاسبه مصرف سوخت ماشین، آن را چند صد کیلومتر برانند، این روش استفاده دارد.
به این صورت که ماشین باید در حالتی باشد که به خاطر بی بنزینی خاموش شده است. پس یه مقدار مشخص مثلاً دو لیتر یا یک گالن سوخت داخل باک میریزیم و تا خاموششدن دوباره ماشین، آن را طی میکنیم. در این حالت مقدار مسافت طی شده با یک مقدار سوخت به دست میآید. سپس با یک تناسب و ضرب میتوان مقدار سوختی که در هر صد کیلومتر طی میشود را محاسبه کرد.
البته همانطور که گفته شد، این کار دردسرهای خودش را دارد و مناسب برای سازمانها، نشریات خودرویی و مؤسساتی هستند که امکان راندن چند صد کیلومتری ماشین را ندارند.
روش استفاده از دادههای خودرو
بسیاری از خودروهای امروزی دارای یک نمایشگر و سیستم محاسبه مصرف سوخت لحظهای و مصرف سوخت میانگین هستند. اما باید در نظر داشت که این محاسبات در حدود ۵ تا ۱۰ درصد خطا میتواند داشته باشد.
روش استفاده از دادههای دیاگ ماشین
دادههای بهدستآمده از دیاگ ماشین نیز عدد دقیقی برای مصرف سوخت خودرو به ما نمیدهند؛ اما از اطلاعات کامپیوتر ماشین معمولاً دقیقتر هستند.
جمعبندی
محاسبه مصرف سوخت واقعی خودرو از یک جهت که معیاری برای سنجش بهینه بودن موتور خودرو است، اهمیت دارد. اما از این روش میتوان برای سنجش سلامت موتور ماشین و دیگر بخشها نیز استفاده کرد. وقتی مصرف واقعی خودرو را در مسافتهای مختلف و در شرایط گوناگون زیر نظر داریم، میتوانیم با تغییر آن بفهمیم که برخی از قسمتهای ماشین بهدرستی کار نمیکند و دنبال عیبیابی آن باشیم. مثلاً افزایش مصرف سوخت میتواند نشانهای از ایراد در سیستم جرقهزنی، تنظیم نبودن موتور ماشین، تنظیم نبودن فشار باد تایرها و… باشد. ازاینرو بهدستآوردن مصرف واقعی سوخت خودرو نه تنها یک عامل برای محاسبه هزینههای جاری و عملیاتی ماشین است، بلکه یک راه خوب و عملی برای عیبیابی قسمتهای مختلف ماشین نیز محسوب میشود.
سوالات متداول
- بهترین روش برای محاسبه مصرف سوخت خودرو چیست؟
بهترین و دقیقترین روش، پرکردن باک خودرو از سوخت و طی چند صد کیلومتر و دوباره پرکردن باک خودرو تا همان مقدار قبلی است. سپس با داشتن مقدار سوخت مصرف شده و مسافت طی شده، میتوان مصرف سوخت را در هر صد کیلومتر به دست آورد. کافی است مقدار سوخت مصرف شده را بر مسافت طی شده تقسیم کرده و در عدد صد ضرب کنیم. - منظور از مصرف سوخت ترکیبی چیست؟
مصرف سوخت خودرو را میتوان در سه حالت شهری، جادهای و ترکیبی محاسبه کرد. مصرف سوخت ترکیبی یا میانگین، میانگین بنزین مصرف شده در حالت شهری و جادهای هست. به این صورت که بین اعداد بهدستآمده در حالت شهری و در حالت جادهای، یک میانگین بگیریم.
نوشته: علیرضا داودی
فروش خودرو
قیمت روز خودرو
تخمین قیمت
خرید خودرو
کسب درآمد از خودرو۴۵
مشخصات شما
برای ثبت نظر مشخصات خود را وارد کنید