بک فایر ماشین چیست؟ علت، مزایا و معایب و روش ایجاد

یکی از هیجان‌انگیزترین صحنه‌ها در خودروهای پرقدرت و تقویت شده، آتش اگزوزی است که در هنگام گازدادن به موتور از دهانه آن خارج می‌شود. این آتش که معمولاً با صدای انفجار درون مسیر اگزوز نیز همراه می‌شود، در یک پیشرانه پرقدرت و در مواقعی مثل تعویض دنده رخ می‌دهد. اما امروزه با استفاده از کیت‌های الکترونیکی و دست‌کاری در سیستم جرقه ماشین، این بک‌فایر حتی توسط موتورسیکلت‌ها نیز زده می‌شود که این روزها به یک معضل شهری تبدیل شده است. اما بک فایر به چه علتی تشکیل می‌شود و چه عوامل دیگری می‌توانند باعث ایجاد بک‌فایر در موتور و مسیر اگزوز شوند.

بک فایر ماشین چیست؟

بک فایر (Backfire) یا آتش عقبه، آتشی است که در خودروها و موتورسیکلت‌ها از دهانه اگزوز خارج می‌شود. علت اصلی این اتفاق، انفجار و آتش‌گرفتن هیدروکربن‌های نسوخته در مسیر اگزوز خودرو است که به خاطر وجود انفجار، صدای خاصی نیز تولید می‌کند. درصورتی‌که موتور خودرو قدرت بالایی داشته یا تقویت شده باشد، مسیر اگزوز از سرسیلندر تا خروجی اگزوز چندان زیاد نباشد و یا نسبت سوخت و هوا از حد استاندارد خارج شده باشد، این انفجار ایجاد شده در اگزوز با ایجاد یک آتش، از دهانه اگزوز خارج می‌شود.

اگر مواردی که با دست‌کاری در سیستم برق ماشین، بک‌فایر می‌زنند را در نظر نگیریم، بک‌فایر در موتورهای تقویت شده و پیشرانه‌هایی که قدرت تولیدی زیادی دارند بیشتر دیده می‌شود. بک‌فایر در یک پیشرانه وقتی رخ می‌دهد که نسبت سوخت و هوا به هر دلیلی به هم می‌خورد و اصطلاحاً misfire رخ می‌دهد. این اتفاق باعث می‌شود تا مقداری از هیدروکربن‌ها به صورت نسوخته وارد اگزوز شده و در اثر گرمای این مسیر و همچنین گازهای داغی که مدام از موتور خارج می‌شوند، خود را به صورت بک‌فایر آزاد کنند.

در مجموع می‌توان گفت که بک‌فایر زمانی رخ می‌دهد که ما به خاطر به‌هم‌خوردن نسبت دقیق سوخت و هوا، misfire داشته باشیم که این اتفاق هم در یک موتور سالم، فقط به شرطی رخ می‌دهد که سرعت بالارفتن دور موتور و حجم احتراق داخل پیشرانه، مثل یک موتور تقویت شده بالاتر از حد استاندارد آن باشد.

بک فایر خودرو چگونه ایجاد می‌شود؟

به‌طورکلی علت وقوع بک فایر ماشین، احتراق در زمان و مکان اشتباه است. یعنی یک تغییر در ترتیب مراحل چهارگانه احتراق در موتور رخ دهد تا انفجار در زمان و مکانی باشد که زمان و مکان درستی نیست.

در حالت عادی، مراحل چهارگانه احتراق موتور به این صورت است که در مرحله اول، هوا و سوخت وارد سیلندر شده و سوپاپ هوا باز است و پیستون به سمت پایین حرکت می‌کند. در مرحله دوم، هر دو سوپاپ بسته هستند و پیستون در حال بالاآمدن و فشرده‌سازی مخلوط سوخت و هوا است. در مرحله سوم، انفجار رخ می‌دهد و پیستون به سمت پایین پرتاب می‌شود. در حرمله چهارم، پیستون روبه‌بالا می‌آید تا دود حاصل از احتراق از سوپاپ دود خارج شود.

حالا فرض کنیم که جرقه در زمانی غیر از زمان واقعی خودش، کمی زودتر یا دیرتر زده شود. زمانی که یا سوپاپ هوا هنوز باز است، یا سوپاپ دود کاملاً بسته نشده، یا مخلوط سوخت و هوا به‌قدری غلیظ باشد، یا شدت دورگیری موتور به‌قدری بالا باشد که مقداری از سوخت، به صورت نسوخته وارد مسیر اگزوز شود.

در این حالت با دانستن اینکه بک فایر در مسیر لوله‌اگزوز و یا منیفولد هوا زده می‌شود، مراحل ایجاد آن را می‌توان به تصویر کشید:

انواع بک فایر ماشین

بک‌فایر را می‌توان از جنبه‌های مختلفی بررسی کرد. اما اگر بک‌فایر را از محل خروج آتش و صدای انفجار دسته‌بندی کنیم، می‌توان گفت که بک‌فایر از دهانه اگزوز خارج شود یا از منیفولد هوا.

بک فایر از مسیر اگزوز

وقتی به هر دلیلی یک مقدار از سوخت به طور کامل نسوزد و از سوپاپ هوا خارج شده و وارد مسیر اگزوز شود، در این قسمت به دلیل دمای بالای اگزوز یا وجود اکسیژن، مشتعل خواهد شد و این اشتعال با یک صدای انفجار و حتی خروج آتش از دهانه اگزوز همراه می‌شود.

فرض کنیم شمع یک سیلندر جرقه نزند یا احتراق ناقص باشد یا مخلوط سوخت و هوا به‌قدری غلیظ باشد که مقداری از آن به صورت نسوخته وارد اگزوز شود. در این وضعیت به جای اینکه یک ترتیب کامل و سالم از احتراق را داشته باشیم، مقداری از سوخت به صورت نسوخته وارد اگزوز خواهد شد. این سوخت نسوخته در اگزوز به دلیل دمای بالا و وجود اکسیژن، به صورت ناگهانی مشتعل می‌شود که این اشتعال، حالتی شبیه به انفجار با یک صدا زیاد خواهد بود. در واقع، ما به جای اینکه در سیلندر احتراق داشته باشیم، این احتراق و انفجار به صورت دیر از زمان لازم و در یک مکان دیگر که اگزوز است، اتفاق افتاد. در این حالت احتراق دیرتر از زمان لازم رخ داده است.

• دلایل بک فایر از سمت اگزوز: بک‌فایر از سمت اگزوز به دلیل احتراق ناقص یا عدم جرقه است که باعث می‌شود تا بخشی از سوخت به طور کامل نسوزد و به همین شکل از سوپاپ دود خارج شود. این سوخت در اگزوز مشتعل شده و صدای انفجار ایجاد می‌کند. این نسوختن کامل سوخت نیز می‌تواند به دلایلی مثل خرابی شمع یا کوئل، غنی‌بودن نسبت سوخت و هوا، تنظیم نبودن سیستم جرقه‌زنی و نشتی از اگزوز باشد.
• خطر بک فایر از سمت اگزوز: بک‌فایر از سمت اگزوز به دلیل ایجاد یک انفجار در داخل اگزوز، فشار زیادی به قطعات این مسیر وارد می‌کند. در نتیجه احتمال ترکیدن منبع اگزوز، پاره شدن لوله‌اگزوز و نشتی از آن و هم چنین آسیب‌دیدن کاتالیزور اگزوز وجود دارد.
• علائم و نشانه‌های بک فایر از سمت اگزوز: از علائم و نشانه‌های بک‌فایر از سمت اگزوز، صدای تقه یا انفجار از عقب خودرو و همچنین در گاهی مواقع، مشاهده شعله از اگزوز است. این بک‌فایر معمولاً هنگام رهاکردن گاز یا تعویض دنده رخ می‌دهد.

بک‌فایر از منیفولد هوا

گاهی مواقع در موتورهای کاربراتوری و حتی پیشرانه‌های انژکتوری، شاهد بک‌فایر زدن از سمت ورودی هوا و منیفولد هوا هستیم که در بین عموم مردم به این اتفاق عطسه‌زدن موتور نیز گفته می‌شود. بک فایر از سمت ورودی هوا باعث می‌شود تا مقداری آتش به این مسیر وارد شود که می‌تواند آسیب و خطرات خود را داشته باشد. بک‌فایر از سمت ورودی هوا در خودروهای کاربراتوری بیشتر دیده می‌شود و می‌توان این اتفاق را به‌راحتی با عطسه و آتش شدیدی که از دهانه کاربراتور خارج می‌شود، دید.

فرض کنیم به دلایلی مثل تایمینگ جرقه که خصوصاً در خودروهای کاربراتوری و دارای دلکو زیاد پیش می‌آید، یا زمان‌بندی سوپاپ‌ها اشتباه باشد، یا سوپاپ هوا سوخته و یک قسمت از لبه آن نیست. در این وضعیت راه نفوذ احتراق به سمت منیفولد و ورودی هوا باز است. از طرفی اگر تایم و زمان جرقه نیز به دلیل برهم‌خوردن تنظیم زمان‌بندی جرقه، زودتر از موعد زده شود، انفجار و احتراق به سمت بیرون و منیفولد هوا حرکت می‌کند و مخلوط هوا و سوخت در منیفولد مشتعل می‌شود. در نتیجه، صدای انفجار از زیر کاپوت شنیده خواهد شد و اگر خودرو از نوع کاربراتوری باشد، آتش از دهانه کاربراتور به بیرون شعله می‌کشد. در این حالت احتراق زودتر از زمان لازم رخ داده است.

• دلایل بک فایر از سمت ورودی هوا: از دلایل بک‌فایر از منیفولد هوا می‌توان به تنظیم نبودن تایمینگ موتور، جابه‌جاشدن تسمه تایم یا زنجیر تایم، سوختن یا گیرکردن سوپاپ‌ها که باعث نشتی از آنها می‌شود و همچنین جرقه‌زدن زودهنگام شمع‌ها در حالی که هنوز سوپاپ هوا به طور کامل بسته نشده است، نام برد. بک‌فایر از سمت منیفولد در زمانی اتفاق می‌افتد که سوپاپ هوا هنوز باز است؛ اما جرقه زده می‌شود. این جرقه زودهنگام می‌تواند ناشی از به‌هم‌خوردن تایم موتور و یا به‌هم‌ریختن زمان جرقه باشد.
• خطر بک فایر از سمت منیفولد هوا: بک‌فایر از سمت ورودی هوا برخلاف بک‌فایر از اگزوز، خطرناک است و می‌تواند به ورودی هوا و قطعات آن قسمت، آسیب بزند. ضمن اینکه بک‌فایر از سمت ورودی هوا به معنی یک ناک و احتراق پیش از موعد با زمان‌بندی بسیار خارج از استاندارد است که باز هم آسیب‌های خاص خود را خواهد داشت.
• علائم و نشانه‌های بک فایر از سمت منیفولد هوا: بک‌فایر از سمت ورودی هوا باعث لرزش موتور، در بعضی مواقع آسیب‌دیدگی فیلتر هوا یا جعبه هواکش و همچنین کاهش شدید قدرت موتور می‌شود.

آیا بک فایر برای خودرو خطرناک است؟

بک‌فایر یعنی یک انفجار در مسیر اگزوز و یا منیفولد هوا و این تعریف به‌خودی‌خود می‌تواند نشان دهد که بک‌فایر، می‌تواند خطرناک باشد و در صورت تکرار آن، می‌تواند آسیب‌هایی به قسمت‌های مختلف وارد کند.

یک یا دو بار بک‌فایر خفیف معمولاً آسیب جدی ایجاد نمی‌کند. مثلاً در برخی خودروهای اسپرت، بک‌فایر و صدای انفجاری آن، عمداً توسط تنظیمات موتور ایجاد می‌شود.

خطر بک فایر در اگزوز

بنابراین، اگر بک‌فایر به صورت مرتب تکرار شود، باید علت آن پیدا و برطرف کرد. چرا که ممکن است به بخش‌های مختلف آسیب بزند. این آسیب‌ها می‌تواند به کاتالیزور وارد شود. چرا که به خاطر وجود سوخت نسوخته در داخل آن و بالارفتن دمای این قطعه، احتمال آسیب‌دیدن کاتالیزور زیاد است.

همچنین وجود احتراق و انفجار در اگزوز و منبع اگزوز، به اجزای این قسمت فشار وارد می‌کند. اگر شمع‌ها و سیستم جرقه‌زنی معیوب، علت بک‌فایر باشد، مشکل به مرور شدیدتر می‌شود و در نهایت، شاهد افزایش مصرف سوخت و بالارفتن آلایندگی و استهلاک موتور خواهیم بود.

خطر بک فایر در منیفولد هوا

بک‌فایر در منیفولد هوا معمولاً جدی‌تر است، زیرا ممکن است به باکس فیلتر هوا آسیب بزند، سنسورها و قطعات پلاستیکی مسیر هوا را خراب کند و البته علت آن هم هرچه باشد، خرابی‌ها و آسیب‌های زیادی می‌تواند به بار بیاورد. چرا که بک‌فایر در منیفولد هوا ناشی از ایراد در سوپاپ هوا، مشکل در تایمینگ سوپاپ‌ها و یا جرقه است.

بک فایر ماشین با چه نشانه‌هایی خطرناک‌تر است؟

اگر بک‌فایر به صورت دائمی تکرار شد و همراه آن، این علائم گفته شده در زیر را مشاهده کردیم باید سریعاً به دنبال علت بک‌فایر و رفع آن باشیم. علائمی مثل:

• روشن‌شدن چراغ چک موتور
• کاهش قدرت موتور
• لرزش یا بد کار کردن موتور
• افزایش مصرف سوخت
• صدای انفجارهای مکرر

چگونه از بک فایر خودرو جلوگیری کنیم؟

برای جلوگیری از بک‌فایر باید یک سری‌کارها که در سرویس دوره‌ای نیز به آنها باید پرداخت را مدنظر قرار دهیم. این کارها مثل تعویض یک سری از قطعات مصرفی و استهلاکی، باعث می‌شود تا سوخت‌وساز موتور و احتراق سیلندرها به بهترین نحو انجام شود و خطری از بابت بک‌فایر و احتراق پیش از موعد و یا دیرتر از موعد که عامل بک‌فایر هستند، موتور ماشین را تهدید نکند.

بازدید شمع‌ها

شمع‌ها را باید در موعد مقرر تعویض کنیم. بهتر است تا شمع‌های معمولی را در کارکرد حدود 40 تا 60 هزار کیلومتر تعویض کنیم و هر ده‌هزار کیلومتر نیز آنها را بازکرده و بازدید نماییم. بررسی شمع‌ها، کیفیت کاری موتور را نیز نشان می‌دهد.

بازدید کوئل یا وایر شمع

ضعف در کوئل و وایرها باعث می‌شود تا احتراق موتور به‌خوبی صورت نگیرد و در نتیجه مقداری از بنزین به صورت نسوخته وارد اگزوز شده که این عامل می‌تواند باعث احتراق در مسیر اگزوز و در نتیجه بک‌فایر شود.

معاینه انژکتورها

گاهی مواقع انژکتورها، سوختی بیش از حد نیاز به داخل موتور تزریق می‌کنند و اصطلاحاً نسبت سوخت، غنی می‌شود. این عیب در حالت خرابی و نشتی انژکتورها دیده می‌شود. در نتیجه مصرف بنزین بالا می‌رود، آلایندگی بیشتر می‌شود، موتور به گرم‌کاری می‌افتد و مقداری از سوخت به صورت نسوخته وارد اگزوز می‌شود. این بنزین نسوخته می‌تواند باعث بک‌فایر شود.

بازدید و بررسی سنسورهای موتور

یک سری از سنسورهای موتور وظیفه دارند تا نسبت سوخت و هوا را تنظیم کنند. وقتی این سنسورها نتوانند کار خود را به‌خوبی انجام دهند، نسبت سوخت و هوا به هم می‌ریزد. ناک زدن و احتراق پیس از موعد، بک‌فایر زدن در اگزوز و حتی منیفولد از آثار و نتایج خرابی سنسورهاست.

تست نشتی اگزوز

نشتی از اگزوز می‌تواند باعث ورود اکسیژن به اگزوز شود. همیشه مقداری از سوخت به صورت نسوخته به اگزوز وارد می‌شود و در ترکیب با اکسیژن به مقدار کافی که از نشتی اگزوز به داخل مسیر مکش شده است و گرمای مسیر اگزوز، شرایط را برای ایجاد بک‌فایر مهیا می‌کند. همچنین وقتی اگزوز نشتی دارد، مقدار اکسیژن داخل لوله‌اگزوز از حد مجاز بیشتر می‌شود. در نتیجه کامپیوتر موتور با این فرض که مقدار سوخت پایین است و باید با اکسیژن همخوانی پیدا کند، سوخت بیشتر پاشش خواهد کرد. این سوخت بیشتر هم به صورت نسوخته و خام به اگزوز وارد می‌شود و شرایط برای بک‌فایر زدن موتور فراهم خواهد شد.

تایمینگ موتور و تسمه تایم

به‌هم‌ریختن تایم موتور یعنی سوپاپ‌ها در زمان مناسب خود باز و بسته نمی‌شوند. حالت شدید این وضعیت احتمال برخورد سوپاپ و پیستون را دارد؛ اما در حالت ضعیف آن مثل تنظیم نبودن تایم در حد دو و سه دندانه، می‌تواند باعث ایجاد بک‌فایر شود. این بک‌فایر می‌تواند به داخل منیفولد و ورودی هوا نیز زده شود که خطرات و آسیب‌های بیشتری نیز دارد.

تنظیم نبودن تایم جرقه که بیشتر در موتورهای کاربراتوری و موتورهای قدیمی دارای دلکو دیده می‌شود هم از دیگر حالت‌های بروز بک‌فایر است.

هنگام رخ دادن بک فایر ماشین چه کار باید کرد؟

قبلاً گفته شد که بک‌فایر اگر تکرار شود و تعداد آن زیاد باشد، باعث آسیب‌دیدگی برخی از قطعات خواهد شد. بنابراین اگر خودرو به هر دلیلی بک‌فایر زد، این احتمال را بدهیم که دیگر تکرار نخواهد شد. اما اگر باز هم موتور ماشین بک‌فایر زد و این اتفاق ادامه‌دار بود، با رعایت خونسردی باید یک سری اقدامات را انجام دهیم.

اگر فقط یک‌بار بک‌فایر اتفاق افتاد

• به رانندگی ادامه داده، اما مراقب باشیم که دوباره تکرار نشود.
• به صدای موتور، قدرت خودرو و چراغ چک موتور توجه می‌کنیم و دنبال نشانه‌ای از آنها هستیم.

اگر بک‌فایر چند بار تکرار شد

• از شتاب‌گیری شدید و دور موتور بالا خودداری می‌کنیم.
• در اولین فرصت در محل امن توقف می‌کنیم.
• چراغ چک و کارکرد موتور را زیر نظر می‌گیریم.
• اگر موتور بد کار می‌کند، لرزش دارد یا قدرتش کم شده، بهتر است رانندگی را ادامه ندهیم. زیرا ممکن است به کاتالیزور و سایر قطعات گران‌قیمت آسیب برسد.
• اگر صدای انفجار بسیار بلند شنیدیم یا شعله از اگزوز یا زیر کاپوت مشاهده کردیم، بوی سوخت خام احساس شد، در یک مکان امن توقف کرده و موتور ماشین را خاموش می‌کنیم. همچنین تا اگر تصمیم به بازکردن درب موتور داشتیم، این کار را با احتیاط به خاطر احتمال وجود آتش، انجام می‌دهیم.

هزینه تعمیر بک فایر خودرو

نمی‌توان هزینه و قیمت خاص و معینی برای تعمیر بک‌فایر و رفع آن گفت. چرا که ممکن است بک‌فایر به چند دلیل در خودرو اتفاق افتاده باشد که هزینه برطرف‌کردن هرکدام از آنها را باید جداگانه در نظر گرفت. به‌طورکلی، هزینه به علت اصلی بستگی دارد:

نحوه ایجاد بک فایر در خودرو (بک‌فایر عمدی)

همان‌طور که گفته شد، امروزه با استفاده از کیت‌های الکترونیکی و دست‌کاری در سیستم جرقه‌زنی و سوخت‌رسانی و پاشش انژکتورها، انفجار در اگزوز رخ می‌دهد که با صدای زیدی همراه است.

در این‌گونه بک‌فایرهای عمدی که از یک کیت الکترونیکی استفاده می‌شود، بخشی از سوخت به جای سوختن کامل داخل سیلندر، وارد سیستم اگزوز شده و در آنجا مشتعل شود. این کار با قطع‌کردن سیستم جرقه‌زنی یک سیلندر و ورود سوخت نسوخته از آن سیلندر به مسیر اگزوز و در نهایت، اشتعال این بنزین درون اگزوز انجام می‌شود. همچنین در برخی از سیستم ها، مقداری بنزین وارد اگزوز می‌شود و یک شمع با جرقه‌زنی در اگزوز، حالت بک‌فایر را ایجاد می‌کند.

برخی خودروهای اسپرت کارخانه‌ای نیز این صدا را از طریق تنظیمات ویژه موتور و اگزوز تولید می‌کنند تا فضایی اسپرت‌تر و وحشی‌تر از خودرو نشان دهند. اما تمام قسمت‌های درگیر در این کار در این خودروها برای تحمل فشار و حرارت اضافی طراحی شده‌اند. این سیستم بر این ایده استوار است که بخشی از احتراق به جای پایان‌یافتن کامل داخل سیلندر، تا حدی به سیستم اگزوز منتقل شود و در آنجا شاهد بک‌فایر باشیم.

مزایا و معایب بک فایر ماشین

بک‌فایر یک اتفاق ناخوشایند در موتور خودرو است که در برخی از خودروهای پرقدرت و تقویت شده، غیرقابل‌اجتناب بوده و این خودروها برای داشتن یک احساس بهتر و القای قدرت به بیننده و راننده، توانایی تولید بک‌فایر را نیز دارند.

مزایای بک‌فایر

حقیقتاً باید گفت که ایجاد بک‌فایر در خودروهای خیابانی با موتورهای نه‌چندان قوی چیزی جز مزاحمت صوتی و آسیب به برخی از قسمت‌های موتور خودرو ندارد. چرا که ذات این کار با مشخصات یک خودرو خیابانی قدیمی سازگار نیست و نمی‌تواند هیجان خاصی نیز داشته باشد.

اما در گذشته در موتورهای توربو مسابقه‌ای که در زمان تعویض دنده، طراحان قصد داشتند تا دور موتور کمترین افت و کاهش را داشته باشد، از سیستمی به نام Anti-Lag استفاده می‌شد تا توربو سریع‌تر آماده تولید بوست باشد. این کار معمولاً با صدای انفجار از اگزوز همراه بود و صرفاً حالتی شبیه به بک‌فایر داشت.

معایب بک‌فایر

معایب بک‌فایر عمدی در خودروهای معمولی معمولاً آن‌قدر زیاد است که این کار را به‌هیچ‌وجه توجیه نمی‌کند. از این معایب می‌توان از موارد زیر نام برد:

• آسیب به کاتالیزور: کاتالیزور برای سوزاندن سوخت خام طراحی نشده است. ورود مکرر سوخت نسوخته و همچنین انفجار و احتراق در اگزوز می‌تواند دمای آن را بسیار بالا ببرد و باعث ذوب‌شدن یا خرابی آن شود. خرابی کاتالیزور یکی از گران‌ترین خسارت‌هاست.
• افزایش استهلاک اگزوز: انفجارهای مکرر در اگزوز به منیفولد دود، لوله‌های اگزوز، صداخفه‌کن و منبع اگزوز، اتصالات و جوش‌ها، فشار حرارتی و مکانیکی وارد می‌کند.
• آسیب احتمالی به توربوشارژر: در خودروهای توربوشارژ، دمای بسیار بالای گازهای خروجی می‌تواند عمر توربو را کاهش دهد. امروزه نیز بسیاری از خودروها از توربوشارژر استفاده می‌کنند.
• افزایش مصرف سوخت: برای ایجاد بک‌فایر معمولاً سوخت بیشتری نسبت به حالت عادی مصرف می‌شود. خصوصاً در مواردی که از بنزین جداگانه برای این کار استفاده می‌شود.

• افزایش آلایندگی: چون بخشی از سوخت در محل نامناسب می‌سوزد، آلایندگی خودرو بیشتر می‌شود.
• احتمال روشن‌شدن چراغ چک: تغییرات غیرعادی در احتراق و گازهای خروجی ممکن است باعث ثبت خطا توسط ECU و روشن‌شدن چراغ چک موتور شود.
• آزار صوتی: صدای بلند و انفجارهای مکرر می‌تواند برای سرنشینان، عابران و خصوصاً کودکان و افراد سالخورده آزاردهنده باشد و در برخی مناطق حتی از نظر قانونی مشکل‌ساز شود.
• خطر آتش‌سوزی (در شرایط خاص): اگر شعله از اگزوز خارج شود و مواد قابل‌اشتعال در نزدیکی آن باشند، خطر هرچند کم اما احتمال آن نیز وجود دارد.

نصب کیت بک فایر چه تأثیری روی خودرو دارد؟

کیت‌های بک‌فایر که به‌صورت افترمارکت روی خودرو نصب می‌شوند معمولاً برای ایجاد صدای انفجار و گاهی شعله از اگزوز طراحی شده‌اند. تأثیر آن‌ها به نوع کیت و خودرو بستگی دارد، اما در کل این موارد رایج است:

تأثیرات مثبت

• ایجاد صدای اسپرت‌تر و هیجان‌انگیزتر
• ظاهر نمایشی جذاب‌تر برای برخی علاقه‌مندان خودرو
• در برخی خودروهای تیون‌شده، هماهنگی بیشتر با اگزوزهای اسپرت

تأثیرات منفی

• افزایش استهلاک کاتالیزور و احتمال خرابی زودهنگام آن
• افزایش فشار حرارتی روی منیفولد دود، اگزوز و در خودروهای توربو، توربوشارژر
• افزایش مصرف سوخت
• افزایش آلایندگی
• احتمال روشن‌شدن چراغ چک موتور و ثبت خطا در ECU
• افزایش احتمال خرابی سنسور اکسیژن ماشین
• ایجاد صدای بسیار بلند که ممکن است از نظر قانونی یا برای اطرافیان مشکل‌ساز شود
• بسیاری از افراد تصور می‌کنند بک‌فایر نشانه قدرت بیشتر است، اما در خودروهای خیابانی معمولاً این سیستم بیشتر برای صدا و جلوه نمایشی استفاده می‌شود و افزایش توانی نخواهد داشت.
• اگر کیت به‌گونه‌ای عمل کند که عمداً باعث ورود سوخت نسوخته به اگزوز شود، این کار می‌تواند عمر قطعات گران‌قیمتی مانند کاتالیزور را کاهش دهد.

روی کدام خودروها می‌توان بک‌فایر نصب کرد؟

از نظر فنی، تقریباً روی بسیاری از خودروهای بنزینی مدرن که دارای ECU الکترونیکی هستند می‌توان تغییراتی انجام داد که بک‌فایر را داشته باشیم. حتی روی خودروهای کاربراتوری و موتورسیکلت ها نیز بک فایر نصب می‌شود که به صورت ورود بنزین از یک نازل و جرقه زنی در اگزوز است. اما نکته مهم اینجا است که این کار در هر حالتی می‌تواند آسیب‌هایی به همراه داشته باشد و این کار روی خودروهای معمولی و خیابانی، بیشتر است.

جمع‌بندی

بک‌فایر (Backfire) به احتراق سوخت در زمان یا مکان نامناسب گفته می‌شود. در حالت عادی، مخلوط هوا و سوخت باید داخل سیلندر مشتعل شود، اما اگر بخشی از سوخت نسوخته وارد اگزوز شود یا شعله به سمت منیفولد هوا برگردد، بک‌فایر رخ می‌دهد. بک‌فایر اگزوز معمولاً به دلیل احتراق ناقص، خرابی شمع یا تنظیم نبودن سیستم جرقه‌زنی ایجاد می‌شود و به صورت صدای انفجار از عقب خودرو شنیده می‌شود. بک‌فایر منیفولد هوا جدی‌تر است و معمولاً ناشی از مشکلات تایمینگ موتور یا سوپاپ‌هاست.

وقوع گهگاهی بک‌فایر معمولاً خطر زیادی ندارد، اما تکرار آن می‌تواند به کاتالیزور، سیستم اگزوز، سنسورهای اکسیژن و در برخی موارد توربوشارژر آسیب برساند. این آسیب‌ها نه‌تنها هزینه‌های تعمیراتی سنگینی به همراه دارند، بلکه می‌توانند در زمان فروش خودرو باعث افت محسوس قیمت خودرو در بازار شوند. هنگام وقوع بک فایر، اگر خودرو دچار لرزش، افت قدرت یا روشن‌شدن چراغ چک موتور شد، بهتر است هرچه زودتر عیب‌یابی شود.

بک فایر عمدی در برخی خودروهای اسپرت برای ایجاد صدای هیجان‌انگیز استفاده می‌شود. این سیستم با تغییر برنامه ECU باعث می‌شود بخشی از سوخت در اگزوز مشتعل شود. با وجود ظاهر جذاب، این کار معمولاً مزیت عملکردی قابل‌توجهی برای خودروهای خیابانی ندارد و می‌تواند استهلاک قطعات، مصرف سوخت و آلایندگی را افزایش دهد. به همین دلیل برای خودروهای روزمره بیشتر یک ویژگی نمایشی محسوب می‌شود تا یک ارتقای فنی مفید. امروزه کیت‌های بک‌فایر برای خودروهای خیابانی نیز تولید شده است که به دو روش کار می‌کنند. یک سری از این کیت‌ها یک مقدار بنزین وارد مسیر اگزوز کرده و سپس یک شمع در انتهای اگزوز، این بنزین را منفجر می‌کند و نوع دیگر نیز یکی از انژکتورها را از کار می‌اندازد تا بنزین نسوخته از سیلندر وارد اگزوز شده و سپس با یک شمع، منفجر شود.

سؤالات متداول

• مضرات بک فایر خودرو چیست؟
  بک‌فایر اگر در اگزوز زده شود باعث فشار شدید به مسیر اگزوز، کاتالیزور، منبع اگزوز و توربوشارژر می‌شود و از عوامل ایجاد آلودگی صوتی نیز به شمار می‌آید.
• کیت بک‌فایر که روی خودروها نصب می‌شود، چیست؟
  این کیت باعث می شو تا مقداری بنزین به صورت نسوخته وارد مسیر اگزوز شود و یک شمع نیز در این قسمت مسئول جرقه‌زنی و انفجار این بنزین است. به این صورت احتراق داخل اگزوز باعث ایجاد صدا و بعضی مواقع شعله می‌شود.

https://khodro45.com/mag/?p=114889