عوارض آلایندگی خودرو (مالیات سبز) چقدر است؟ + نحوه محاسبه و پرداخت

عوارض آلایندگی خودرو که با نام مالیات سبز خودرو نیز شناخته می‌شود، یکی از اجزای مالیات و عوارض سالانه خودرو است که بر اساس ماده ۲۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده دریافت می‌شود. مبلغ این عوارض برای همه خودروها یکسان نیست و با توجه به عواملی مانند رتبه انرژی، نوع خودرو و داخلی یا وارداتی بودن آن تعیین می‌شود.

بسیاری از مالکان خودرو، عوارض آلایندگی را با مالیات سالانه خودرو یا عوارض شهرهای آلاینده اشتباه می‌گیرند؛ در حالی که هر یک از این موارد قوانین و نحوه محاسبه متفاوتی دارند. در این مقاله، به نحوه محاسبه، استعلام، پرداخت، مسئول پرداخت، جریمه دیرکرد و تفاوت آن با سایر عوارض خودرو می‌پردازیم.

عوارض آلایندگی خودرو (مالیات سبز) چیست؟

مالیات سبز یا عوارض آلایندگی خودرو، مبلغی است که دولت با هدف اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده از مالکان برخی وسایل نقلیه دریافت می‌کند. مبنای این عوارض، رتبه انرژی خودرو است؛ بنابراین هرچه خودرو آلایندگی کمتری داشته و در رتبه انرژی بالاتری قرار بگیرد، عوارض کمتری نیز پرداخت خواهد کرد.

این قانون از زمستان ۱۴۰۰ اجرایی شد و علاوه بر خودروهای سواری، برخی خودروهای عمومی، وانت‌ها، خودروهای سنگین و موتورسیکلت‌ها را نیز شامل می‌شود.

چه خودروهایی مشمول عوارض آلایندگی هستند؟

عوارض آلایندگی فقط مختص خودروهای سواری نیست و گروه‌های مختلفی از وسایل نقلیه را در بر می‌گیرد. این گروه‌ها عبارت‌اند از:

• خودروهای سواری شخصی داخلی
• خودروهای سواری شخصی وارداتی
• وانت‌های تک‌کابین و دوکابین
• خودروهای عمومی
• خودروهای سنگین
• موتورسیکلت‌های داخلی و وارداتی

البته همه این خودروها از سال اول مشمول پرداخت عوارض نیستند. برای مثال، خودروهایی که در رتبه انرژی A و B قرار دارند، تا پنج سال پس از تولید از پرداخت عوارض آلایندگی معاف هستند. پس از پایان این دوره، مطابق ضوابط قانون برای آن‌ها نیز عوارض محاسبه خواهد شد. در ادامه مبنای محاسبه را بیشتر توضیح خواهیم داد.

عوارض آلایندگی خودرو چگونه محاسبه می‌شود؟

مبنای محاسبه عوارض آلایندگی، رتبه انرژی خودرو است که توسط سازمان ملی استاندارد تعیین می‌شود. هرچه رتبه انرژی خودرو پایین‌تر باشد، درصد عوارض بیشتری به آن تعلق می‌گیرد. همچنین برای خودروهای وارداتی، نرخ عوارض نسبت به خودروهای داخلی بیشتر در نظر گرفته شده است.

در جدول زیر، نرخ عوارض آلایندگی برای انواع خودروها بر اساس رتبه انرژی مشخص شده است.

نکته مهم این است که خودروهایی که در جدول نرخ آن‌ها صفر درصد اعلام شده، تنها تا پنج سال پس از تولید از این معافیت برخوردار هستند. پس از آن، نرخ عوارض آن‌ها نیز مطابق قانون محاسبه می‌شود؛ به‌طوری‌که برای خودروهای سنگین، معادل یک‌دهم نرخ ستون D و برای سایر خودروها، معادل یک‌دهم نرخ ستون C خواهد بود.

عوارض آلایندگی خودرو ۱۴۰۵ چقدر است؟

برخلاف تصور بسیاری از مالکان، عوارض آلایندگی خودرو مبلغ ثابتی ندارد و برای هر خودرو به‌صورت جداگانه محاسبه می‌شود. مهم‌ترین عوامل مؤثر در تعیین مبلغ این عوارض عبارت‌اند از:

• ارزش خودرو
• نوع خودرو (سواری، وانت، سنگین یا موتورسیکلت)
• داخلی یا وارداتی بودن خودرو
• رتبه انرژی خودرو
• عمر خودرو در برخی موارد

به همین دلیل ممکن است دو خودرو با قیمت نزدیک به هم، به دلیل تفاوت در رتبه انرژی یا نوع خودرو، مبلغ متفاوتی بابت عوارض آلایندگی پرداخت کنند. با این حال بیایید با یک مثال متوجه میزان مبلغ عوارض آلایندگی امسال شویم.

برای مثال اگر شما یک خودروی سمند سورن تولید ۱۴۰۰ دارید امسال (سال ۱۴۰۵) برای اولین بار باید نسبت به پرداخت مالیات سبز آن اقدام کنید. اگر حدود قیمت سمند سورن تولید ۱۴۰۰ را ۱ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان در نظر بگیریم، می‌بایست یک‌دهم نیم‌درصد را به‌عنوان مالیات سبز پرداخت کنیم که برابر با حدود ۷۵۰ هزار تومان می‌شود.

تفاوت عوارض آلایندگی خودرو با مالیات خودرو در شهرهای آلاینده

عوارض آلایندگی خودرو و مالیات خودرو در شهرهای آلاینده دو هزینه متفاوت هستند و نباید آن‌ها را با یکدیگر اشتباه گرفت. عوارض آلایندگی بر اساس رتبه انرژی و مشخصات خودرو محاسبه می‌شود، اما مالیات خودرو در شهرهای آلاینده فقط برای مالکان خودرویی اعمال می‌شود که در شهرهای مشمول این قانون سکونت دارند.

به عبارت دیگر، اگر مالک خودرو در یکی از شهرهای آلوده ساکن نباشد، حتی اگر محل کار او در همان شهر باشد، مشمول پرداخت این مالیات نخواهد شد.

تا ۱۰ سال پس از تولید خودرو، مالیات شهرهای آلاینده معادل یک‌بیستم نرخ عوارض آلایندگی همان خودرو است. پس از سال دهم، هر سال ۱۰ درصد به نرخ پایه آن اضافه می‌شود تا در نهایت به حداکثر دو برابر نرخ پایه برسد.

بر اساس مصوبه هیئت دولت، شهرهای مشمول این قانون عبارت‌اند از:

• تهران
• کرج
• اصفهان
• تبریز
• مشهد
• اهواز
• قم
• اراک

. لیست شهرهای آلوده نیز، هر سال تا پایان دی‌ماه توسط کارگروهی متشکل از سازمان حفاظت محیط زیست و وزارتخانه‌های مربوطه پیشنهاد و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.

پرداخت عوارض آلایندگی خودرو بر عهده چه کسی است؟

در حالت عادی، پرداخت عوارض آلایندگی بر عهده مالک خودرو است. اما اگر خرید و فروش خودرو شود، مسئول پرداخت بر اساس سال معامله تعیین می‌شود.

در سالی که خودرو معامله می‌شود، پرداخت عوارض همان سال بر عهده خریدار است؛ اما بدهی مربوط به سال‌های قبل همچنان بر عهده فروشنده باقی می‌ماند.

برای مثال، اگر خودرویی در سال ۱۴۰۵ خریداری شود، عوارض آلایندگی سال ۱۴۰۵ را خریدار پرداخت می‌کند؛ اما در صورتی که خودرو بابت سال‌های ۱۴۰۴ یا قبل از آن بدهی داشته باشد، مسئول پرداخت آن فروشنده خواهد بود.

نحوه استعلام و پرداخت عوارض آلایندگی خودرو

برای اطلاع از مبلغ عوارض آلایندگی، ابتدا باید وارد سامانه ملی یکپارچه عوارض خودرو (سمیع) شوید. در این سامانه می‌توانید با وارد کردن اطلاعات خودرو، بدهی‌های ثبت‌شده را مشاهده و در صورت نیاز پرداخت کنید.

اگر برای نخستین بار قصد استفاده از سامانه را دارید، لازم است ابتدا اطلاعات شما در شهرداری یا دفاتر پیشخوان دولت ثبت شود. پس از آن، امکان استعلام و پرداخت به‌صورت اینترنتی فراهم خواهد بود.

ابتدا وارد وبسایت سمیع (سامانه ملی یکپارچه عوارض خودرو) به آدرس portalsaamie.upto.ir شوید.

در این مرحله دو انتخاب پیش روی شماست. هم می‌توانید روی گزینه «فهرست مراکز پرداخت حضوری» کلیک کنید تا نزدیک‌ترین مراکز به محل زندگی خود را مشاهده کنید و هم می‌توانید وارد حساب کاربری خود شوید.

اگر تا به حال در سامانه سمیع ثبت‌نام نکرده باشید به صفحه زیر هدایت می‌شوید.

در این بخش باید شماره تلفن خودتان را وارد کنید تا کد ورود برای شما ارسال شود. پس از واردکردن کد ورود سامانه کد پستی محل سکونت شما را دریافت می‌کند و سپس به مرحله بعد هدایت می‌شوید.

در صورتی که تا به حال از سامانه سمیع برای پرداخت عوارض خودروی خود استفاده نکرده‌اید، در این مرحله می‌بایست روی گزینه «ثبت خودروی جدید» بزنید.

حالا کافی است اطلاعات خودرو را وارد کنید. پس از آن می‌توانید به «خانه» برگردید و یک درخواست استعلام ثبت کنید.

پس از استعلام، در صورتی که خودرو بدهی داشته باشد، می‌توانید همان لحظه از طریق درگاه بانکی سامانه، عوارض را پرداخت کنید. همچنین امکان دریافت شناسه قبض و پرداخت از طریق خودپردازهای بانک ملی نیز وجود دارد.

اگر قبلاً عوارض را پرداخت کرده‌اید اما همچنان بدهی در سامانه نمایش داده می‌شود، باید برای اصلاح اطلاعات به شهرداری یا دفاتر پیشخوان دولت مراجعه کنید.

در صورت انتخاب گزینه «صدور قبض»، شناسه قبض صادر می‌شود و می‌توانید آن را از طریق خودپردازهای بانک ملی پرداخت کنید. توجه داشته باشید که شناسه قبض فقط ۲۴ ساعت اعتبار دارد و پس از آن باید مجدداً قبض جدید دریافت کنید.

مهلت پرداخت و جریمه دیرکرد عوارض آلایندگی

مهلت پرداخت عوارض آلایندگی تا پایان هر سال است. اگر عوارض را پیش از پایان دی‌ماه همان سال پرداخت کنید، مشمول ۲۰ درصد تخفیف خواهید شد.

در مقابل، عدم پرداخت به‌موقع باعث اعمال جریمه می‌شود. در ابتدا، معادل ۱۰ درصد مبلغ عوارض سالانه به‌عنوان جریمه به بدهی اضافه خواهد شد. اگر همچنان بدهی پرداخت نشود، از یک ماه پس از سررسید، ۲ درصد جریمه ماهانه نیز به آن تعلق می‌گیرد.

همچنین اگر بدهی عوارض آلایندگی بیش از پنج سال پرداخت نشود، وزارت کشور می‌تواند مشخصات خودرو را به پلیس راهور اعلام کند و پس از طی مراحل قانونی، دستور توقیف خودرو صادر شود.

عوارض آلایندگی خودرو در تعویض پلاک

یکی از مهم‌ترین مواردی که هنگام خرید و فروش خودرو باید به آن توجه کنید، تسویه عوارض آلایندگی و دریافت مفاصاحساب مالیات نقل و انتقال خودرو است. همان‌طور که گفته شد، عوارض سال انجام معامله بر عهده خریدار و بدهی سال‌های قبل بر عهده فروشنده است؛ اما این تنها موضوعی نیست که در زمان انتقال مالکیت اهمیت دارد.

مطابق قانون، ثبت سند انتقال خودرو در دفاتر اسناد رسمی و همچنین انجام تعویض پلاک خودرو، منوط به تسویه عوارض سالانه و عوارض آلایندگی خودرو است. علاوه بر این، اگر انتقال‌دهنده یا انتقال‌گیرنده بابت سایر وسایل نقلیه تحت مالکیت خود نیز بدهی عوارض داشته باشند، این موضوع نیز می‌تواند مانع انجام فرآیند انتقال شود. بنابراین پیش از مراجعه به مراکز تعویض پلاک تهران یا سایر شهرها، بهتر است وضعیت بدهی خودرو را بررسی کرده و مفاصاحساب عوارض خودرو را دریافت کنید.

https://khodro45.com/mag/?p=114641