مقایسه آریا با ریرا؛ رقابت کراس‌اوورهای ملی

ساخت اولین کراس‌اوور ملی برای شرکت ایران خودرو آنقدر حاشیه مثبت به همراه داشت که دیگر شرکت خودروساز دولتی ایران یعنی سایپا نتوانست در برابر آن سکوت کند. در نتیجه این خودروساز محصولی با نام آریا را در سال ۱۴۰۵ روانه بازار کرد که در مقایسه با ریرا چندان کراس‌اوور جلوه نمی‌کند.

داستان از جایی آغاز می‌شود که سگمنت کراس‌اوورهای کوچک و جمع‌وجور چینی بازار خودرو کشور را قبضه کرده و آنچنان سهمی از فروش خودرو در این بازار پرطرفدار به خود اختصاص دادند که خودروسازان دولتی کشور عملا نتوانستند از خیر این سبد پرفروش گذر کنند. از این رو در این مقاله به مقایسه آریا با ریرا می‌پردازیم.

معرفی سایپا آریا و ریرا ایران خودرو

اگرچه طراحی و توسعه سایپا آریا از سال ۱۳۹۹ آغاز شد، اما تازه در سال ۱۴۰۵ به فهرست محصولات در حال تولید سایپا اضافه شده است. خودرویی سوار بر پلتفرم سواری SP100 سایپا شاهین که درست همانند بیشتر کراس‌اوورهای بازار بین‌الملل بر اساس یک خودرو سواری بنا شده است. در آریا عملا با خودرویی مواجه هستیم که صرفا با اعمال تغییرات ظاهری تلاش دارد تا همانند یک شاسی‌بلند درون‌شهری یا به عبارت ساده‌تر، یک کراس‌اوور جلوه کند. این مهم در حالی است که ظاهر بیرونی آن بیشتر به یک هاچبک شباهت دارد.

داستان نام‌گذاری محصولات اخیر شرکت سایپا از همان زمان معرفی شاهین به بازار حاشیه‌ساز شد. داستان از این قرار است که دو نام بامسمای شاهین و آریا در حقیقت اسامی دو تیپ از خودروهای رمبلر امریکن از شرکت امریکن موتورز (AMC) بودند که در دوران پیش از انقلاب در شرکت سهامی جیپ (پارس خودرو امروزی) به تولید می‌رسیدند. شاهین و آریا اگرچه از خودروهای ارزان‌قیمت و اقتصادی شرکت AMC به حساب می‌آمدند اما در عین حال به دلیل استفاده از پیشرانه‌های شش سیلندر (شاهین با موتور 3.8 لیتری 232 و آریا با موتور قوی‌تر 4.2 لیتری 258 / هر دو پیشرانه مشترک با خانواده جیپ شهباز) به عنوان سدان‌های قدرتمند و پرتوان آن دوران بازار ایران شناخته می‌شدند.

با این وجود سایپا بار دیگر از دو نام قدیمی شاهین و آریا، آن هم در محصولاتی استفاده کرده است که نه از دیدگاه کیفی و نه توان فنی درخور احترام به حساب نمی‌آیند. موضوعی که موجب تخریب سابقه درخشان این دو نام ایرانی شد.

ریرا اما اولین اقدام یک خودروساز دولتی برای خلق اولین کراس‌اوور ملی در ایران بود که دو سال زودتر از آریا و در سال 1403 راهی بازار خودرو کشور شد. نام ری‌را یا ریرا واژه طبری بسیار قدیمی مربوط به محدوده هیرکانی کشور است که در گویش مازنی با معنای مختلف نظیر باران یا نام یک پرنده کوچک تیزپرواز شناخته می‌شود.

بر خلاف آریا، ریرا روی پلتفرم IKP2 ایران خودرو بنا شد. پلتفرمی تغییریافته که در حقیقت وجود خود را مدیون پلتفرم فرانسوی PF1 گروه خودروسازی پژو-سیتروئن است. پلتفرمی قدیمی که ریشه خلق خودروهایی نظیر خانواده پژو 206 و 207، سیتروئن C3 سایپا و پژو 2008 را نیز رقم زده بود و در عمل به هیچ عنوان جدید و مدرن به حساب نمی‌آید.

مقایسه آریا با ریرا زمین رقابت سایپا و ایران خودرو در بازار کراس‌اوورهای داخلی است.

مقایسه طراحی ظاهری آریا با ریرا

اگر از نمای جلو به آریا نگاه کنیم ممکن است آن را با شاهین اشتباه بگیریم. گرافیک طراحی سیستم روشنایی جلو با سیستم روشنایی در روز و مه‌شکن‌های قرارگرفته در بخش زیرین سپر تقریبا هیچ تمایز بارزی با شاهین نداشته و مستقیما قابل جایگزینی هستند.

آن چه نمای جلو آریا را از شاهین متمایز می‌کند، سه فاکتور را شامل می‌شود. اول استفاده از گریل با المان طراحی جدید، دوم ساختار زیرسپر با طراحی متفاوت و سوم استفاده از تریم تزئیناتی مشکی در گریل جلوپنجره و تزئینات زیرسپر است که ارتفاع شاهین را بیشتر از واقعیت نشان داده و جلوه خشن‌تری برای آن به ارمغان می‌آورد.

خوشبختانه در نمای عقب حالا سبک جدیدی از طراحی را شاهد هستیم که با هیچ یک از هاچ‌بک‌های دیگر شرکت سایپا مشترک نیست. گرافیک طراحی سیستم روشنایی عقب مستقل آریا با سیستم روشنایی LED گیرایی قابل توجهی در تاریکی شب دارد. اما سبک طراحی آن بیننده ماشین‌باز را تا حدودی به یاد سبک طراحی نسخه‌های هاچبک مرسدس بنز‌های قدیمی می‌اندازد.

خط بیرون‌زده افقی لبه در صندوق عقب به همراه تکرار تریم تزئیناتی مشکی‌رنگ در ساختار زیرسپر و چراغ خطر نصب‌شده بر لبه بالایی در صندوق پیچیدگی طراحی نمای انتهایی آریا را افزایش می‌دهد. در این طراحی اما جای یک یا دو سراگزوز گرد کرومی بسیار خالی است. سراگزوزهایی که می‌توانستند به شکلی خیره‌کننده بر حس اسپرت‌گرایی آریا تاثیر مثبت بگذارند.

در نمای جانبی آریا شاهد انسجام در استفاده از تریم مشکی رنگ پلاستیکی بخش پایینی بدنه بر روی طاق گلگیرها هستیم. المانی که مخصوصا در بین خودروهای کراس‌اوور بسیار رایج بوده و ظاهر خودرو را از سگمنت هاچ‌بک جدا می‌کند. استفاده از روف رک استاندارد در این خودرو نیز دقیقا به همین منظور انجام گرفته است. اما درست همانند نمای جلو، همچنان خطوط شخصیت جانبی مشترک با شاهین را شاهد هستیم. این اشتراک موجب می‌شود که درهای جانبی دو خودرو شاهین و آریا نیز با یکدیگر مشترک و قابل جایگزینی بوده و به شکلی خیره‌کننده از هزینه تولید شرکت سایپا کم کند.

در مقایسه با آریا، ریرا شرکت ایران خودرو گزینه‌ای به مراتب متفاوت‌تر است. هرچند که طراحی ریرا برای ایران خودرو بسیار سنگین تمام شد و نمای جلو آن یک کپی مستقیم از چهره هیوندای سانتافه نسل چهارم (سانتافه TM) است اما در عوض شبیه به هیچ یک از محصولات رایج و روز ایران خودرو و حتی شبیه به هیچ یک از خودروهای هم‌کلاس موجود در بازار کشور نیست.

این مهم ظاهر کراس‌اوور ملی ریرا را به شکلی محسوس متمایز و منحصر به فرد می‌سازد. ظاهری که در نمای جلو با المان‌های به مراتب مدرن‌تر نظیر جانمایی سیستم روشنایی در روز در بخش بالا و لبه کاپوت و قرارگیری سیستم روشنایی اصلی در قاب متصل به گریل پهن جلوپنجره همراه است. سبکی از طراحی که در مقایسه آریا با ریرا، جدیدتر و در تناسب بیشتر با سلیقه بازار بین‌الملل است.

این داستان حتی در نمای عقب ریرا نیز تکرار شده است. سیستم روشنایی عقب در قاب دودی‌رنگ به صورت باریک و پیوسته در راستای افق نقش بسته و طراحی پلکانی در صندوق عقب پیچیدگی طراحی بیشتری نسبت به آریا به همراه دارد. تریم تزئیناتی مشکی‌رنگ بخش پایینی بدنه در ریرا نیز به چشم می‌آید. تریمی که در نمای جانبی با تاکید و غلظت بیشتری اجرا شده و تلاش دارد بر هویت کراس‌اوور این خودرو تاکید کند.

جالب است بدانید اگرچه آریا در تصاویر موجود بر روی اینترنت کوچک‌تر از ریرا به نظر می‌رسد اما این خودرو از دیدگاه ابعاد کلی چند میلی‌متر بزرگ‌تر از ریرا است. درک برابری تقریبی ابعاد نهایی دو خودرو زمانی ساده می‌شود که هر دو گزینه را شخصا و از نزدیک در خیابان‌ها رویت کنید.

مقایسه طراحی داخلی آریا با ریرا

اگرچه انتقاد از یکسان بودن المان‌های طراحی نمای بیرونی آریا با سدان شاهین انتقادی کاملا به جا و درست است اما وقتی پا به کابین این کراس‌اوور می‌گذاریم می‌بینیم که شرکت خودروسازی سایپا مسیر طولانی و دشواری را برای ایجاد تمایز بصری فضای داخلی آریا با شاهین پیموده است.

این فضا خوشبختانه نه‌تنها هیچ شباهتی به کابین بی‌کیفیت و اقتصادی شاهین ندارد، بلکه لوکس‌تر و رده‌بالاتر جلوه می‌کند. داشبرد متقارن و طبقه‌ای خودرو با متریال نرم شبیه چرم به همراه دوخت بخیه عرضی همراه شده است که در تصاویر رسمی منتشرشده از سایپا دارای تریم رنگی است. این تریم ضمن ایجاد تحول در فضای داخلی حس گرمی و صمیمی به مراتب بیشتری به کابین می‌بخشد. امیدواریم که نسخه‌های نهایی تولیدی نیز با همین ترکیبی رنگ روانه بازار شود.

داشبرد خودرو با چهار دریچه خروجی سیستم تهویه مطبوع به شکلی واضح تزئین شده است. تریم تزئیناتی در بخش میانی داشبرد و رودری‌ها از نوع مشکی پیانویی است اما کنسول میانی از متریال نقره‌ای مات و رنگ روشن تشکیل شده که با الهام از طراحی خودروهای روز با اهرم دنده الکترونیکی، دو جالیوانی و کلید‌های کنترلی مختصر همراه می‌شود.

ساختار غربیلک فرمان سه شاخه D-Cut آریا به دلیل استفاده از تریم تزئیناتی مشکی پیانویی و نقره‌ای مات تناسب بصری میان اجزا کابین را به خوبی حفظ می‌کند اما طراحی این غربیلک به دلیل مشترک بودن با غربیلک فرمان شاهین، کمی در ذوق بیننده می‌زند.

ولی بدون تردید بزرگ‌ترین نقطه عطف در طراحی کابین آریا استفاده شرکت سایپا از دو نمایشگر پیوسته افقی برای سیستم مولتی‌مدیا و کلاستر دیجیتال است که از رایج‌ترین المان‌های صنعت خودروسازی عصر امروزی شناخته می‌شود. البته جای تعجب بسیار زیاد دارد که شرکت سایپا حتی در کاتالوگ رسمی منتشرشده از آریا نیز از اعلام ابعاد این نمایشگرها به سادگی سر باز زده است.

وقتی برای مقایسه آریا با ریرا از نظر طراحی داخلی، به کابین ریرا کوچ می‌کنیم، این‌طور به نظر می‌رسد که گویی سایپا برای خلق کابین آریا تا حد زیادی استانداردهای به اجرا درآمده در کابین ریرا را مد نظر قرار داده است به این ترتیب که در فضای کابین ریرا نیز شاهد ساختار طبقاتی داشبرد، تریم داخلی دو رنگ، مشهود بودن چهار دریچه خروجی سیستم تهویه مطبوع، اهرم دنده الکترونیکی، استفاده از تریم تزئیناتی ترکیبی نقره‌ای مات و مشکی پیانویی و همچنین دو نمایشگر پیوسته افقی برای سیستم مولتی مدیا و کلاستر دیجتال خودرو در پشت غربیلک فرمان D-Cut هستیم.

با این وجود تمایز میان طراحی کابین دو خودرو بیشتر از این صحبت‌ها است. به این ترتیب که طراحی کلی المان‌های داشبرد و کابین ریرا دارای زوایای تیز و خطوط شکسته است که با طراحی منحنی و زوایای نرم در آریا تضاد دارد. غربیلک دو رنگ فرمان از نوع دو شاخه بوده و اهرم دنده نیز دارای طراحی بسیار متمایز و موسوم به خلبانی است. همچنین استفاده ریرا از تریم تزئیناتی مشکی پیانویی بسیار غالب‌تر از آریا بوده و صندلی‌ها با پوشش ترکیبی چرم و پارچه به تولید رسیده‌اند.

بسیار جالب است که با وجود تقریبا برابر بودن ابعاد فیزیکی هر دو خودرو آریا و ریرا به یکدیگر و همچنین کشیده‌تر بودن فاصله محورهای آریا نسبت به ریرا برابر با رقم قابل توجه 60 میلی‌متر، فضای صندوق در آریا تنها برابر با 360 لیتر است. به این معنا که این فضا با رقم قابل توجه 70 لیتر کوچک‌تر از صندوق 410 لیتری ریرا است. این مهم که از شیب تندتر سقف و زاویه در صندوق عقب آریا نشات می‌گیرد می‌تواند در استفاده بین شهری خانوادگی مشکلات زیادی برای مالک آریا ایجاد کند. حداقل امیدواریم که آریا از دیدگاه کیفیت نشیمن و فضای پای سرنشینان ردیف دوم عملکرد بهتری داشته باشد.

مقایسه مشخصات فنی آریا با ریرا

سایپا آریا با پیشرانه‌ای 2 لیتری از ساخته‌های مگا موتور روانه بازار می‌شود که با کد شناسایی MN20 معرفی می‌شود. پیشرانه‌ای که به گفته سایپا طراحی شرکت میتسوبیشی است. اما زمانی که این پیشرانه را در فضای مجازی جست‌وجو می‌کنید در نهایت به پیشرانه N20 بی‌ام‌و خواهید رسید که در اصل از سوی شرکت خودروسازی ژاپنی میتسوبیشی طراحی شده و در اختیار خودروسازان دیگر نظیر بی‌ام‌‌و و داج قرار گرفته است. پیشرانه‌ای که در نسخه توربو می‌تواند تا حدود 300 اسب بخار توان تولید کند.

اما صبر کنید، موتور مورد استفاده آریا متاسفانه از نوع توربوشارژر نبوده و کاملا تنفس طبیعی است. در نتیجه با وجود تجهیز به سیستم زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌های دود و هوا (DVVT) باز هم اعداد و ارقام خروجی آن برای خودرویی با لقب اولین کراس‌اوور ملی سایپا بسیار مایه شرمساری است. با این حال جای تقدیر دارد که سایپا به جای بهره‌گیری از گیربکس منفور اتوماتیک ضریب متغیر CVT، از یک گزینه 6 سرعت AT بهره گرفته است.

در مقابل ریرا با پیشرانه 1.7 لیتری کاملا شناخته‌شده EFP-TC یا همان EF7P-TC روانه بازار شد. این پیشرانه که نسخه بهبودیافته موتور قدیمی‌تر EF7 است، به دلیل تجهیز به سیستم پرخوران توربوشارژر توانست لقب قدرتمندترین پیشرانه تولید داخل را به خود اختصاص دهد. در نتیجه تا همین جای کار ریرا از دیدگاه توان و گشتاور خروجی تولیدی آریا را لقمه چپ می‌کند.

گیربکس منتخب مورد استفاده ایران خودرو در ریرا نیز نمونه اتوماتیک 6 سرعت AT است. گیربکسی که اگرچه ماهیت رفتاری اقتصادی و نسبتا کند و خارج از کنترل راننده به همراه دارد اما از هر انتخاب CVT دیگری برتر است.

وزن خالص ریرا تنها برابر با 25 کیلوگرم سنگین‌تر از آریا است. اختلاف وزنی که در بازه 1.4 تن عملا محسوس نخواهد بود. بنابراین ریرا با داشتن 23 اسب بخار توان و 47 نیوتون.متر گشتاور بیشتر با شتاب اولیه رسمی 10.4 ثانیه‌ای در اختیار مشتری قرار خواهد گرفت. شرکت سایپا عملا از اعلام شتاب اولیه آریا خودداری کرده است اما با در نظر گرفتن شرایط وزنی تقریبا یکسان و ضعف محسوس پیشرانه در مقایسه با ریرا، عملا نباید انتظار رقمی بهتر از 11.5 تا 12 ثانیه را از آن انتظار داشت.

این مهم نمود خود را در جای دیگری نیز بروز می‌دهد. شاید این‌طور انتظار برسد که ریرا باید به دلیل استفاده از سیستم توربوشارژر خودرویی پرمصرف‌تر باشد اما پیشرانه حجیم‌تر 2 لیتری آریا به دلیل بازده کم‌تر در ساختار تنفس طبیعی، مصرف سوخت متوسط برابر با 7.7 لیتر به همراه دارد که 0.3 لیتر بیشتر از رقم اعلامی ایران خودرو برای ریرا است.

اگر پیشرانه آریا به توربوشارژر مجهز می‌شد نه تنها می‌توانست به دلیل داشتن 300 سی‌سی حجم بیشتر به سادگی رقم تولیدی قدرت و گشتاور ریرا را پشت سر گذاشته و عنوان قدرتمندترین خودرو تولید داخل را به خود اختصاص دهد بلکه می‌توانست با عملکرد فنی خود مشتری قشر جوان را به سادگی وسوسه کند.

هر دو گزینه مورد بررسی در محور جلو از سیستم تعلیق مستقل مکفرسون استرات و در محور عقب از ساختار نیمه مستقل تورشن بیم (محور پیچشی) بهره می‌گیرند. سیستمی که در انحصار خودروهای اقتصادی سبک از سگمنت سدان، هاچ‌بک و کراس‌اوور است. پس عملا از دیدگاه کیفیت سواری و پایداری نیز نمی‌توان از آن‌ها انتظار بخصوصی داشت.

مشخصات کلی

ابعاد و ظرفیت ‌ها

مقایسه آپشن های سایپا آریا با ریرا

در مقایسه آریا با ریرا، نگاهی به لیست امکانات رفاهی و ایمنی آریا نشان می‌دهد که سایپا در این بخش نیز تلاش کرده است تا فاصله خود با ریرا را کم‌کند.

به این ترتیب ویژگی‌هایی نظیر ورود و استارت بدون کلید، رادار نقاط کور، ترمز پارک برقی و اتوهلد، کنترل آغاز حرکت در سربالایی، کنترل کشش و پایداری، اهرم دنده الکترونیکی، نمایشگر‌های پیوسته افقی کلاستر و مولتی مدیا، سنسور نور، نورپردازی انتزاعی کابین، روف رک، پد شارژر بی‌سیم تلفن همراه هوشمند، دوربین و سنسور پارک دنده عقب، سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک، صندلی برقی راننده، گرم‌کن صندلی‌های ردیف جلو، سانروف، کروز کنترل و محدودکننده سرعت در میان دو خودرو مشترک است.

آریا اگرچه با کالیپرهای ترمز رنگی، ریم‌های 17 اینچ و 2 کیسه ایمنی هوا به بازار عرضه می‌شود اما در مقایسه با ریرا که مجهز به صندلی برقی شاگرد، 4 کیسه ایمنی هوا، دوربین 360 درجه، مولتی مدیا و کلاستر 12.0 اینچ، ریم‌های آلیاژی 18 اینچ، سنسور باران، در صندوق عقب برقی به همراه سنسور پا (Kick Sensor) و پدال‌های تعویض دنده پشت فرمان است به مراتب ضعیف‌تر ظاهر شده و بار دیگر نشان می‌دهد که شرکت سایپا از دیدگاه تکنولوژی و تجهیزات همچنان در سایه ایران خودرو حرکت می‌کند.

خرید آریا یا ریرا

در مقایسه آریا با ریرا، دو خودرو از یک سگمنت واحد، قیمت خودرو بدون تردید یکی از مهم‌ترین فاکتورهای تعیین‌کننده به حساب می‌آید. با وجود آغاز فروش خودرو، اما سایپا هنوز قیمت نهایی آریا را اعلام نکرده است.

از سوی دیگر ایکو ریرا در حال حاضر با قیمت رسمی شرکتی برابر با 3.2 میلیارد تومان به فروش می‌رسد. اگر سایپا بخواهد آریا را در جایگاه رقابت منطقی با ریرا قرار داده و سهم فروش خود از سبد محصول این سگمنت را کسب کند نباید قیمت تمام شده آن را فراتر از 2.5 میلیارد تومان اعلام کند.

سوال این جا است که با فرض عرضه سایپا آریا در بازه قیمت رقابتی و منطقی آیا ارزش خرید در مقایسه با ایکو ریرا را خواهد داشت؟ پرداخت رقم کم‌تر برای مشتری نهایی بدون تردید یک مزیت به شمار می‌آید اما اگر قرار باشد حاصل نهایی دستیابی به یک خودرو ضعیف با امکانات رفاهی و محدود باشد باید اعتراف کنیم که ایکو ریرا باز هم برنده این رقابت رو در رو خواهد بود.

https://khodro45.com/mag/?p=126648