علت قفل شدن فرمان خودرو؛ نحوه باز کردن و رفع مشکل
فرمان خودرو حکم سکان را دارد و هرگونه عیب و ایراد در کارکرد آن میتواند باعث ناپایداری خودرو، انحراف آن و تصادف شود. به همین خاطر هم در صورت مشاهده کوچکترین ایراد در این بخش باید سریعا به یک تعمیرکار ماهر و باتجربه برای رفع عیب مراجعه کرد. یکی از ایراداتی که در فرمان رخ میدهد و در اکثر مواقع در حالت خاموش این اتفاق مشاهده میشود، سفتشدن و حتی قفل شدن فرمان خودرو است. اما این عیب در گاهی مواقع در زمان روشن بودن و حرکت ماشین نیز پیش میآید که خطرات بسیار زیادی دارد.

دلایل قفل شدن فرمان خودرو
مجموعه فرمان در خودروهای امروزی از بخشهای جعبهفرمان، بخش کمکی فرمان و اتصالات فرمان تا چرخهای ماشین تشکیل شده است. خرابی فرمان میتواند به شکل سفتشدن و سنگینشدن فرمان باشد، یا حتی کار به قفلشدن فرمان نیز برسد. معمولا قفل شدن فرمان ناشی از خرابی اتصالات و اتفاقاتی مثل شکستن میلهها و محورهای فرمان، خرابی جعبهفرمان، خرابی قفل فرمان و… است و سفت شدن فرمان نیز به خاطر خرابشدن جعبهفرمان و یا بخش کمکی فرمان (از نوع هیدرولیکی و یا برقی) خواهد بود. هرکدام از موارد گفته شده شامل علت و دلایل زیادیست که نتیجه آنها، سفتشدن و قفلشدن فرمان را در پی خواهد داشت.
حالتهای سفت شدن و قفلشدن فرمان
حالتها و علتهای مختلفی برای سفتشدن و قفلشدن فرمان وجود دارد که همگی ناشی از ایرادات مکانیکی، مشکلات برقی در فرمانهای برقی و یا وجود عیب در بخش قفل فرمان و اتصالات فرمان است.
قفل شدن فرمان هنگام دور زدن کامل
در حالت عادی نباید فرمان حتی در زمانی که بهطور کامل به یک طرف چرخانده میشود، قفل شود. اما گاهی مواقع به خاطر فرسودگی جعبهفرمان یا وجود تغییر شکل در اتصالات فرمان در اثر ضربه خوردن و مواردی از این دست، با رسیدن فرمان به انتهای خود از یک طرف، فرمان در جای خود قفل میشود و لازم است تا با یک ضربه کوچک، دوباره فرمان را به حالت عادی خود برگردانیم. این عیب همچنین در اثر آسیبدیدن کمک فرمان نیز رخ میدهد.
سفت شدن و قفل شدن فرمان در اثر خراب شدن کمک فرمان
در برخی از خودرو که از سیستمهای فرمان غیر از راکاندپینیون یا همان دنده و شانه استفاده میکنند، کمک فرمان و سیستم فرمان در جلوی ماشین قرار دارد. از این در معرض برخوردهای فیزیک و آسیب است. یکی از بخشهایی که میتواند به راحتی آسیب ببیند، کمک فرمان و میلههای فرمان است که به علت کجشدن محور آنها در اثر ضربه، در مقابل چرخش فرمان از خود مقاومت نشان داده و حتی ممکن است باعث قفلشدن فرمان نیز شود.
فرمان خودروهای هیدرولیک دارای دور قفل تا قفل کمتری است. چرا که در این فرمانها، سیستم هیدرولیک وظیفه دارد تا جبران قفل تا قفل محدود فرمان را کند و با کمک زیادی که به دستان راننده میدهد، فرمان را نرم و در عین حال تیزتر کند. ازاینرو وقتی که سیستم هیدرولیک به هر دلیلی مثل خالیشدن روغن هیدرولیک یا خرابشدن پمپ هیدرولیک از کار میافتد، فرمان بهشدت سفت میشود، بهنحوی که چرخش آن در حالت خاموش بسیار سخت بوده و در زمان روشن بودن ماشین و حین حرکت نیز بسیار سنگین خواهد بود.
فرمانهای هیدرولیک دارای چندین بخش از جمله پمپ هیدرولیک، لولههای و شلنگها و همچنین تسمه هیدرولیک است که بروز ایراد در هر کدام از این بخشها منجر به ضعیفشدن مجموعه میشود. گاهی مواقع به علت پاره شدن و ازبینرفتن تسمه هیدرولیک، ارتباط پمپ هیدرولیک و موتور ماشین قطع میشود و به همین خاطر مجموعه هیدرولیک فرمان از کار میافتد. در نتیجه فرمان نیز سفت و سنگین شده و اگر سرعت خودرو پایین باشد، شبیه به قفلشدن فرمان را تداعی میکند.
سفت شدن و قفل شدن فرمان در خودروهای با فرمان برقی
در خودروهایی که دارای فرمان برقی هستند، یک موتور برقی وظیفه دارد تا به جای پمپ هیدرولیک، کار کمک به راننده را برای گردش فرمان انجام دهد. به دلایل مختلف فنی از جمله خرابیهای الکترونیکی، ایراد در سیمکشی، وجود مشکل در سنسورها و…، موتور برقی نمیتواند وظیفه خود را به درستی انجام دهد و در نتیجه فرمان ماشین بسیار سنگین شده و حالتی نزدیک به قفلشدن پیدا میکند. با دیاگ زدن و بررسی سیستم کمکی فرمان میتوان مشکل این بخش را پیدا کرده و آن را رفع کرد.
سفت شدن و قفل شدن فرمان در خودروهای دودیفرانسیل
در خودروهای دودیفرانسیل قدیمی که درگیری محور جلو به خواست راننده انجام میشود و در حالت عادی، خودرو وضعیت دو چرخ محرک را دارد که معمولا دیفرانسیل عقب است، اگر فرمان را در سرعتهای پایین تا انتها بچرخانیم، شاهد قفلشدن فرمان و خودرو خواهیم بود. در این حالت چون که سرعت تایرها با هم متفاوت است و از طرفی درگیری هر دو محور نیز به یک اندازه خواهد بود، به خاطر تفاوت در مسیر حرکت تایرها این وضعیت پیش آمده و حالت قفلشوندگی را خواهیم داشت.
قفل شدن همزمان فرمان و سوئیچ
بیشترین حالت خرابی فرمان مربوط به قفل شدن فرمان به خاطر خرابشدن سوئیچ هست. تمام خودروها دارای یک سیستم ایمنی برای قفلشدن فرمان هستند تا در زمانی که سوئیچ را از محل خودش برمیداریم، فرمان قفل شود که تا حدی بتواند در برابر دزدیدهشدن خودرو، نقش مثبت بازی کند. اگر سوئیچ به هر دلیلی قفل شود، باید از یک تعمیرکار ماهر بخواهیم که مجموعه فرمان و سوئیچ را باز کرده و بعد از تعمیر یا تعویض سوئیچ، این مشکل را حل کند. گاهی مواقع به خاطر افتادن بار روی سوئیچ، فرمانی که قفل شده است به راحتی باز نمیشود. در این حالت میتوان با کمی فرمان گرفتن و بازی با سوئیچ، قفل فرمان را باز کرد. این وضعیت برای بسیاری از ما اتفاق افتاده است. البته بهتر است تا از بروز چنین حالتی جلوگیری کنیم. چرا که باعث فرسودگی و مستهلک شدن قفل فرمان میشود.
قفل شدن فرمان به علت خرابی فنر ساعتی فرمان
در پشت فرمان خودروهای امروزی که دارای دکمههای روی فرمان هستند، قطعهای به نام فنر ساعتی یا اسپیرال فرمان وجود دارد. این قطعه، پلاستیکی است و ساختار سادهای دارد. اما به خاطر چرخشی بودن آن، ممکن است که در درازمدت و بعد از چندین سال دچار خرابی شده و در جایی که باید به خوبی عمل کند، قفل شود. قفلشدن این قطعه باعث قفلشدن فرمان خواهد شد. با باز کردن فرمان و سرویس و تنظیم این قطعه، مشکل برطرف خواهد شد.
سفتشدن و قفلشدن فرمان به علت پنچری لاستیک
از دیگر زمانهایی که فرمان سفت و سنگین شده و حالتی نزدیک به قفلشدن پیدا میکند، زمان پنچری تایرهای جلو است. با پنچرشدن تایر و خوابیدن آن روی زمین، فرمان سفت و سنگین شده و حالتی شبیه به قفلشدن پیدا میکند. در این وضعیت احتمال جداشدن تایر از رینگ در صورت ادامه مسیر و متوجه نشدن راننده نیز وجود دارد.
سفتشدن و قفل شدن فرمان به یکجهت
اگر فرمان ماشین فقط در یکجهت سنگین و یا قفل میشود و یا میبینیم که فرمان به یک سمت میتواند گردش بیشتری داشته باشد، این عیب ناشی از خرابشدن جعبهفرمان و یا اتصالات فرمان است.
سفتشدن و قفل شدن فرمان در اثر خرابی سیبکها
سیبکها در سیستم فرمان و جلوبندی استفاده میشوند و از جمله قطعاتی هستند که برای دادن آزادی به یک محور مورد استفاده قرار میگیرند. سیبکها به مرور فرسوده شده و از داخل خورده و ساییده میشوند. خرابی این قطعات باعث بههمریختن تنظیمات جلوبندی و همچنین فرمان ماشین شده و میتواند باعث قفلشدن فرمان نیز شود. این اتفاق اگرچه به ندرت رخ میدهد اما دور از ذهن نیز نخواهد بود.
در ابتدا باید دو نوع قفل شدن فرمان را از هم جدا کنیم. به این معنی که گاهی مواقع قفلشدن فرمان در اثر مشکلات مربوط به سیستم فرمان است و گاهی مواقع نیز قفلشدن فرمان به خاطر خرابشدن قفل فرمان اتفاق میافتد.
اگر قفلشدن فرمان به خاطر خرابی قفل فرمان باشد، فرمان ماشین کاملا در جای خود قفل شده و با تکاندادن آن میتوانیم صدای برخورد قطعات فلزی قفل فرمان را به یکدیگر از داخل اتاق و همان قسمت فرمان بشنویم. در این وضعیت شاید بتوان با تکاندادن سوئیچ و بازیکردن با فرمان، قفل آن را باز کنیم. گاهی مواقع این وضعیت در اثر فشاری که روی لاستیک خودرو و پیچیده بودن فرمان در زمان قفلشدن آن بوده، اتفاق میافتد که با کمی بازی با فرمان میتوان قفل را باز کرد.
اما اگر قفلشدن فرمان به خاطر خرابی سیستم قفل فرمان باشد، باید از یک متخصص در این زمینه کمک گرفت. بازکردن فرمان و گلویی آن به دانش فنی در این زمینه نیاز دارد تا بتوان گلویی را باز کرده و قفل فرمان را آزاد کرد. هرچند که معمولا با کمی جستجو در اینترنت یا استفاده از کتابچههای تعمیر و نگهداری خودرو نیز میتوان راه بازکردن این بخش را پیدا کرد؛ اما داشتن دانش فنی و مهارت لازم نیز در این زمینه نیاز است.
گاهی مواقع قفلشدن فرمان به خاطر خرابی سیستم فرمان و اتصالات آن هست. در اینگونه مواقع معمولاً فرمان به طور کامل قفل نمیشود و بازی آن بیشتر خواهد بود. حالتی شبیه به سفتشدن بیش از حد را شاهدیم و قفلشدن به طور کامل و صددرصدی نیست. در این زمان باید با مراجعه به یک مکانیک و تعمیرکار، مشکل را پیدا کرده و آن را رفع کرد.
نکات پیشگیری از قفل شدن فرمان ماشین
همانطور که گفته شد، سفتشدن و قفل شدن فرمان خودرو ناشی از خرابشدن چندین بخش از جمله جعبهفرمان، اتصالات فرمان، قفل فرمان، سیستم کمکی فرمان و… است. ازاینرو میتوان با یک سری اقدامات پیشگیرانه و همچنین تعمیر و نگهداری صحیح از خرابشدن سیستم فرمان تا حد بسیار زیادی جلوگیری کرد.
- گریسکاری مداوم سیبکهای جلوبندی و فرمان میتواند تا حد بسیار زیادی به عمر این قطعات اضافه کند.
- تعویض به موقع روغن هیدرولیک فرمان، از خرابشدن پمپ هیدرولیک و کاهش قدرت آن جلوگیری خواهد کرد.
- در صورت پاره شدن گردگیرهای جعبهفرمان، سریعاً آنها را تعویض و سرویس کنیم.
- بروز اشکالات برقی در فرمانهای برقی را جدی بگیریم و اگر نشانهای از خرابی این سیستم دیدیم، حتماً آن را به یک تعمیرکار ماهر نشان دهیم.
- قفلشدن قفل فرمان، خود را با نشانههایی از قبل به ما نشان میدهد. در صورتی که قفل فرمان به درستی کار نکرد، حتماً آن را بررسی کرده و در صورت نیاز سرویس کنیم.
- از ضربه دیدن قسمتهای مربوط به جلوبندی و فرمان جلوگیری کنیم و اگر به هر دلیلی این اتفاق افتاد، زیربندی و مجموعه فرمان را در اولین فرصت بازدید نماییم.
- روغن هیدرولیک باکیفیت و مناسب در سیستم هیدرولیک ماشین بریزیم.
- محدودیتهای سیستم فرمان را بشناسیم و آنها را همیشه در نظر داشته باشیم.
- بازدید تسمهها یکی از مجموعه کارهای نگهداری خودرو است. تسمههای فرسوده را قبل از پاره شدن آنها، تعویض کنیم.
جمعبندی
قفل شدن فرمان خودرو ایراد چندان شایعی نیست؛ اما گاهی مواقع نیز پیش میآید که فرمان قفل شده و دردسرهایی برای راننده ایجاد میکند. این اتفاق در حین حرکت نیز ممکن است رخ دهد که معمولا به خاطر فرسودگی و خرابشدن قطعات مربوط به فرمان است که این وضعیت، خطر زیادی برای راننده و سرنشینان به همراه خواهد داشت. بهتر است تا روغنریزیهای مربوط به فرمان ماشین را جدیتر در نظر بگیریم و در صورتی که احساسی از عملکرد نادرست فرمان و یا سوئیچ آن حس کردیم، سریعاً به دنبال پیداکردن عیب و رفع آن باشیم.
سوالات متداول
- آیا در حالی که سوئیچ در جای خود قرار دارد، امکان قفلشدن قفل فرمان است؟
ساختار قفل سوئیچ فرمان به گونهای است که اگر سوئیچ در جای خود روی فرمان قرار داشته باشد، امکان قفلشدن فرمان نیست. مگر اینکه قطعهای از این بخش خراب شده باشد تا مشکلاتی به وجود آورد. - بازکردن قفل فرمان به چه صورت است؟
برای بازکردن قفل فرمان نیاز به دانش کافی در این زمینه هست. معمولاً با بازکردن قابهای اطراف فرمان، بیرونکشیدن غربیلک و رسیدن به مغزی سوئیچ، میتوان قفل فرمان را باز کرد. اما این کار به علت پیچیدگی بالای اتصالات فرمان و حساسبودن آنها به مهارت خاصی نیاز دارد.




مشخصات شما
برای ثبت نظر مشخصات خود را وارد کنید