تیبا صندوقدار؛ بررسی جامع و مشخصات فنی
در اواخر دهه ۸۰ شمسی بود که بالاخره در میان خودروسازان تکاپویی شکل گرفت تا با معرفی محصولات جدید به بازار بتوانند نفسی تازه در صنعت خودروسازی کشور بدمند و مدلهای جدید را جایگزین محصولات قدیمی و از رده خارج خود کنند. سایپا پس از آن که سالها با محصول پرفروش خود یعنی پراید یکهتاز بازار خودروهای اقتصادی بود، بهدنبال خلق محصولی جدید و تا حدی ملی بود که ضمن حفظ مزیت قیمت رقابتی بتواند گامی جلو از نظر طراحی، ایمنی و مشخصات فنی باشد. نتیجه تلاشهای این شرکت، پروژهای با کد S81 بود که پس از گذشت یک دهه توسعه، بالاخره در سال ۱۳۸۷ با نام اولیه مینیاتور معرفی شد.
طولی نکشید که نام این محصول به تیبا تغییر یافت و به عنوان نخستین خودروی ملی سایپا معرفی شد و با پلتفرم توسعهیافته توسط سایپا یعنی X200 وارد بازار شد. این پلتفرم در واقع همان نسخه ارتقایافته از از پلتفرم پراید بود که با ترکیب هوشمندانه از قطعات خودروهای دیگری همچون کیا ریو و تندر۹۰ بهخصوص در بخش شاسی و سیستم تعلیق تقویت شده بود. هدف از عرضه تیبا ارائه یک سدان اقتصادی کوچک بود که بتواند به تدریج جایگاه پراید را تصاحب کند و به انتقاداتی که پیرامون مدت زمان طولانی مونتاژ پراید بهخصوص با کیفیت پایین بدنه بود، خاتمه دهد و همزمان پایهگذار سایر محصولات جدید این شرکت چون کوییک و ساینا باشد.
استقبال اولیه از تیبا که ابتدا در نسخه سدان معرفی شد، با حواشی زیادی همراه بود؛ از انتقادات گسترده به طراحی آن گرفته تا بحثهای فنی مربوط به اشتراکات فنی آن با برادر کوچک خود یعنی پراید. به هر جهت تیبا با بهرهمندی از توانایی حرکتی بهتر، ایمنی بالاتر در مقایسه با پراید و قیمت رقابتی توانست به سرعت جایگاه خود را در بازار کشور پیدا کند و به یکی از پرفروشترین خودورهای بازار ایران تبدیل شود. تیبا صندوقدار در واقع پاسخ به نیاز بخشی از جامعه بود که به دنبال گزینهای فراتر از پراید که دیگر شاید تکراری و قدیمی شده بود، اما همچنان اقتصادی و کماستهلاک میگشتند.
طراحی ظاهری تیبا صندوقدار
طراحی ظاهری تیبا را میتوان یکی از بحثبرانگیزترین مولفههای این خودرو دانست که از زمان معرفی تا پایان تولید همواره با نظراتی متفاوت روبرو بود. این در حالیست که به عنوان اولین خودروی ملی سایپا، این شرکت ادعا داشت که از مشاوره شرکتهای طراحی ایتالیایی همچون آنجلینی دیزاین و ایتال دیزاین برای طراحی آن کمک گرفته است. اما در عمل آنچه که معرفی شد نتوانست انتظارات را در زمینه طراحی و زیبایی شناسی برآورده کند و چهرهای نهچندان هماهنگ و قدیمی را از خود به نمایش گذاشت.
در بخش جلویی تیبا، شاخصترین المان طراحی آن را میتوان استفاده از چراغهای بزرگ و مثلثیشکل دانست. این چراغها در کنار یک جلوپنجره کوچک و ورودی هوای ساده در قسمت سپر، چهره اصلی آن را تشکیل میدهند. خطوط روی کاپوت از ظرافت طراحی برخوردار نیستند و نتوانستهاند حجمدهی و ایجاد ظاهر کمی عضلانی را بهخوبی القا کنند. استفاده از سپرهای یکپارچه و همرنگ بدنه در واقع تلاشی برای مدرنسازی ظاهر خودرو نسبت به پراید بود. بهطور کل ترکیب کلی اجزا در قسمت جلو فاقد جذابیت و هماهنگی لازم در مقایسه با استانداردهای طراحی روز دنیا حتی در زمان عرضه آن بود.
در نمای جانبی تیبا صندوق دار نیز همهچیز در سادگی خلاصه میشود. یک خط شانه ملایم از گلگیرهای جلو تا چراغ عقب امتداد یافته و تلاش کرده تا از یکنواختی نمای جانبی بکاهد. با این حال، عدم تناسب ابعاد بهویژه ارتفاع زیاد خودرو نسبت به عرض کم آن، باعث شده تا تیبا از این نما کمی نامتناسب به نظر برسد. رینگهای فولادی ساده در کنار ابعاد کوچک چرخها نیز این عدم تناسب را تشدید میکند. البته در تیپهای فولتر با استفاده از رینگهای آلومینیومی تا حدی این ضعف برطرف شده است.
ضعیفترین و ناهماهنگترین بخش طراحی تیبا را باید نمای عقب آن دانست. چراغهای عقب با گرافیک بسیار ساده و ابعادی که تناسب چندانی با بدنه آن ندارد، در کنار طراحی ساده در صندوق عقب باعث شده تا تیبا ظاهری کاملا اقتصادی و بدون هیچ جذابیت بصری باشد. سپر عقب این خودرو نیز بسیار ساده طراحی شده و شاید بتوان گفت نمای عقب تیبا هاچبک (تیبا ۲) به مراتب طراحی پختهتر و هماهنگتری نسبت به نسخه سدان دارد.
در مجموع با وجود تمامی انتقادات، این طراحی ساده و تا حدودی ناهماهنگ، مانعی برای فروش بالای آن در بازار نشد، چرا که برای خریدار ایرانی فاکتورهایی مانند قیمت خودرو و هزینههای نگهداری، همواره اولویت بالاتری نسبت به زیباییشناسی داشتهاند و در عمل هم باید گفت که گزینههای دیگری در دسترس آنان وجود نداشت.
طراحی داخلی تیبا
ورود به کابین داخلی تیبا صندوقدار تداعیکننده فضای بیرونی آن است. یک گام رو به جلو نسبت به پراید اما با فاصله بسیار نسبت به استانداردهای کیفی و طراحی روز جهانی. کابین تیبا با رویکردی اقتصادی و با هدف کاهش حداکثری هزینه تولید طراحی شده و این موضوع در جایجای کابین، از داشبورد گرفته تا روکش صندلیها و رودریها کاملا مشهود است.
طراحی داشبود این مدل نسبت به پراید مدرنتر و دارای انحناهای بیشتر در طراحی است که تلاشی برای فاصله گرفتن از طراحی خطی نسب قبل است. مجموعه پشت آمپر از طراحی ساده برخوردار است و خبری از نمایشگر دیجیتال یا نیمهدیجیتال نیست. نقطه ضعف اصلی کابین تیبا را میتوان عمدتا کیفیت پایین متریال بهکاررفته در آن بهشمار آورد. تمام سطح داشبورد و پنل درها از پلاستیک خشک، شکننده و ارزانقیمت پوشیده شده است که نهتنها حس خوبی را به سرنشینان منتقل نمیکند، بلکه در برابر خط و خش نیز مقاومت بسیار پایینی دارد. کیفیت مونتاژ قطعات نیز چنگی به دل نمیزند و وجود درزهای نامتوازن بین قطعات مختلف و به صدا افتادن کابین پس از مدتی کارکرد، از شکایات رایج مالکان این خودرو در درازمدت است. برخی از مالکان کیفیت کابین بهخصوص مواردی مانند کیفیت دستگیره درها را ضعیف تر از پراید ارزیابی میکنند.
فضای سرنشینان در تیبا محدود ولی تاحدی قابل قبول است. فضای پا و ارتفاع سقف برای سرنشینان جلو تا حدی مناسب است، اما این وضعیت برای سرنشینان عقب بهخصوص افرادی با قد بلند با محدودیت همراه است و این موضوع، تیبا صندوقدار را در سفرهای طولانی به گزینهای نامناسب تبدیل میکند. جانمایی کلیدها و سایر ادوات ساده و قابل دسترس است و شاید بهتر بود تا کلیدهای سیستم تهویه یا سیستم صوتی به صورت بهروزتر طراحی میشدند.
از نظر عایق بندی، این خودرو با ایراداتی همراه است و نفوذ صدای موتور، صدای تایرها و صداهای محیطی به داخل کابین زیاد است و در سرعتهای بالا، این صدا به امری آزاردهنده برای سرنشینان تبدیل میشود. این ضعف، در کنار کیفیت پایین متریال داخلی، تجربه سواری را به شدت تحت تاثیر قرار میدهد. تنها نقطه قوت آن در زمان معرفی را باید شبیه بودن غربیلک فرمان و پشت آمپر با کیا ریو دانست که همزمان در خط تولید سایپا درحال مونتاژ بود.
مشخصات فنی تیبا صندوقدار
در زیر کاپوت تیبا سدان یک پیشرانه ۱.۵ لیتری با کد M15 خودنمایی میکند و در واقع نسخه حجیمشده و ارتقایافته ۱.۳ لیتری پراید است که فرآیند بهینهسازی آن توسط شرکت آلمانی FEV انجام شده است. این موتور ۴ سیلندر و ۸ سوپاپه قادر است تا حداکثر ۸۷ اسب بخار قدرت را در دور موتور ۵۳۰۰ و ۱۲۸ نیوتن متر گشتاور را در دور موتور ۴۰۰۰ تولید کند. این اعداد، پیشرفت قابل توجهی را نسبت به موتور پراید نشان میدهند و یکی از دلایل اصلی برتری فنی تیبا به شمار میروند.
توان ۸۷ اسب بخاری موتور تیبا برای به حرکت درآوردن بدنه سبک آن که در حدود ۱۰۰۰ کیلوگرم است، کافی بهنظر میرسد. اگرچه این عدد در دنیای خودروسازی امروزی چندان چشمگیر محسوب نمیشود، اما برای یک سدان اقتصادی شهری کاملا مناسب بوده و به خصوص در مقایسه با پراید، کشش و توان حرکتی بهتری را در اختیار راننده قرار میدهد. این پیشرانه همچنین در سربالاییها و هنگام استفاده از کولر، افت توان کمتری نسبت به موتور پراید تجربه میکند.
موتور M15 را میتوان برگ برنده سایپا برای این مدل دانست. بهرهمندی از این موتور باعث شده تا تیبا صندوقدار مصرف سوخت و استهلاک بسیار پایینی داشته باشد. مصرف سوخت تیبا به طور رسمی در حدود ۶.۹ لیتر در صد کیومتر اعلام شده است که آن را به گزینهای اقتصادی برای ترددهای روزمره و داخل شهری تبدیل میکند. هزینه نگهداری پایین، دسترسی گسترده به قطعات یدکی و سادگی تعمیرات، این مزیت اقتصادی را دوچندان کرده است.
انتقال قدرت پیشرانه تیبا از طریق یک جعبه دنده ۵ سرعته دستی صورت میگیرد که متاسفانه در این بخش هم شاهد ضعف این مدل هستیم. بسیاری از مالکان، به ویژه در مدلهای اولیه، از عملکرد خشک، سختی در جا رفتن دندهها (به خصوص دنده یک و عقب) و صدای زیاد آن شکایت داشتند. هرچند سایپا ادعا کرد که در مدلهای بعدی این مشکلات را تا حدودی برطرف کرده است، اما عملکرد این گیربکس هیچگاه به نرمی و دقت رقبای همرده خود به خصوص در محصولات ایران خودرو نرسید.
سیستم تعلیق تیبا صندوقدار در قسمت جلو از نوع مکفرسون و در عقب از نوع تورشن بیم است. این ترکیب با هدف ایجاد سواری نرمتر و همچنین جذب بهتر ضربات در ناهمواریهای سطح جاده باعث شده تا کیفیت سواری تیبا به مراتب راحتتر و نرمتر از پراید باشد. اگرچه این نرمی تا حدی به قیمت کاهش پایداری و فرمانپذیری تمام شده است. هندلینگ تیبا به دلیل ارتفاع نسبتا زیاد، عرض کم و نرمی تعلیق، چندان مطمئن نیست و در سرعتهای بالا و پیچهای تند، حرکات گهوارهای بدنه یا به اصطلاح Body Roll، به وضوح احساس میشود.
مشخصات کلی
| نوع موتور خودرو | خطی بنزینی |
| حجم موتور | ۱.۵ لیتری |
| سیلندر / سوپاپ | ۴ / ۸ |
| تنفس موتور | طبیعی |
| قدرت | ۸۷ اسب بخار |
| گشتاور | ۱۲۸ نیوتن.متر |
| گیربکس | ۵ سرعته دستی |
| محور محرک | محور جلو |
| شتاب | ۱۴ ثانیه |
| سرعت | ۱۷۰ کیلومتر در ساعت |
| مصرف سوخت | ۶.۴ لیتردر صد کیلومتر |
| استاندارد آلایندگی | یورو ۴ |
| فرمان | هیدرولیک |
| بدنه | سدان کوچک |
| نوع رینگ | فولادی |
ابعاد و ظرفیت ها
| طول | ۴۱۰۵ میلیمتر |
| عرض | ۱۶۴۱ میلیمتر |
| ارتفاع | ۱۴۸۴ میلیمتر |
| فاصله محورها | ۲۴۱۰ میلیمتر |
| وزن خالص | ۱۰۰۰ کیلوگرم |
| تعداد سرنشین | ۵ نفر |
| ظرفیت صندوق عقب | ۳۶۷ لیتر |
| حجم مخزن سوخت | ۴۰ لیتر |
| قطر رینگ | ۱۳ اینچ |
آپشن های تیبا صندوقدار
این مدل از نظر سطح تجهیزات و امکانات رفاهی به عنوان یک خودروی کاملا اقتصادی و جایگاه آن در بازار دارای حداقل امکانات است. سایپا با هدف حفظ قیمت رقابتی، تیبا را با حداقل امکانات ضروری روانه بازار کرد و تنها در تیپهای فولآپشن، چند گزینه رفاهی محدود به آن افزود. این خودرو در طول سالهای تولید با تیپهای مختلفی از جملهSX (تیپ پایه)، LX و EX (تیپ فول) عرضه شد که تفاوت اصلی آنها در همین چند آپشن خلاصه میشد.
تیبا صندوقدار در تیپ اصلی یعنی SX از امکاناتی مانند ترمز ABS، و توزیع نیروی الکتریکی (EBD)، دوکیسه هوا راننده و سرنشین جلو، فرمان هیدرولیک، سیتم تهویه مطبوع دستی که از عملکرد و قدرت مناسبی نیز برخوردار است، شیشه بالابرهای برقی برای سرنشینان جلو، قفل مرکزی، صندلی راننده با قابلیت تنظیم ارتفاع و سیستم صوتی ساده برخوردار است.
تیپ EX که به عنوان کاملترین نسخه تیبا شناخته میشود، علاوه بر تمام موارد فوق، امکاناتی همچون شیشهبالابرهای برقی برای درهای عقب، آینههای جانبی با قابلیت تنظیم الکتریکی (برقی) و رینگهای آلومینیومی در برخی مدلها را نیز ارائه میکند.
اگر زمان عرضه این محصول به عنوان جایگزین پراید را در نظر بگیریم، شاید از دیدگاه بازار هدف، وجود امکانات پایهای مانند فرمان هیدرولیک، کولر قوی و بهویژه دو کیسه هوا و ترمز ABS، پیشرفتی جذاب و مهم نسبت به پراید محسوب میشد و همین حداقلها برای جلب رضایت خریداران این رده قیمتی کافی بود.
جدول امکانات رفاهی و ایمنی به صورت زیر تکمیل میشود:
| کروز کنترل | – |
| کروز کنترل هوشمند | – |
| کنترل ایستایی در سربالایی | – |
| کنترل سرعت در سرازیری | – |
| کنترل کشش | – |
| کنترل پایداری | – |
| ضد واژگونی | – |
| اتو پارک | – |
| سنسور جلو | – |
| سنسور عقب | – |
| سنسور باران | – |
| سنسور فشار باد تایر | – |
| سنسور خوابآلودگی راننده | – |
| رادار نقطه کور | – |
| رادار تغییر لاین | – |
| رادار تصادف جلو | – |
| رادار تصادف عقب | – |
| رادار تابلوخوان | – |
| ترمز ضدقفل | دارد |
| توزیع نیروی ترمز | دارد |
| ترمز کمکی | – |
| ترمز اضطراری خودکار | – |
| ترمز پارک برقی | – |
| اتولایت | – |
| دی لایت | – |
| دکمههای کنترلی فرمان | – |
| گرمکن فرمان | – |
| پدال شیفتر | – |
| نمایشگر اطلاعات و سرگرمی | – |
| سیستم صوتی | ۲ اسپیکر |
| ناوبری | – |
| دوربین عقب | – |
| دوربین ۳۶۰ درجه | – |
| هداپ | – |
| کیسه هوا | ۲ عدد |
| ورود بدون کلید | – |
| استارت بدون کلید | – |
| تهویه اتوماتیک | – |
| صندلی برقی راننده | – |
| صندلی برقی سرنشین جلو | – |
| گرمکن صندلی جلو | – |
| سردکن صندلی جلو | – |
| ماساژور صندلی جلو | – |
| آینه بغل برقی | – |
| گرمکن آینه بغل | دارد |
| پانوراما | – |
| سانروف | – |
مزایای تیبا صندوقدار
- هزینه نگهداری و استهلاک پایین
- خدمات پس از فروش گسترده
- سواری نرمتر از پراید
- بازار دست دوم مناسب
معایب تیبا سدان
- کیفیت ساخت و متریال داخلی بسیار پایین
- طراحی ظاهری ناهماهنگ و قدیمی
- عملکرد ضعیف جعبهدنده
- عایقبندی ضعیف کابین
قیمت تیبا صندوقدار در بازار
تیبا در سال 1388 با قیمتی بالاتر از پراید اما ارزانتر از سایر سدانهای داخلی به بازار عرضه شد و هدف آن ایجاد یک پله ارتقا برای خریداران پراید بود؛ محصولی که از نظر فنی (ارتقای موتور)، ایمنی (اضافه شدن کیسه هوا)، امکانات رفاهی (فرمان هیدرولیک و ترمز ABS)، توانست برتری مناسبی نسبت به پراید داشته باشد و اختلاف قیمت خودرو را توجیه میکرد. با توقف تولید پراید و سپس تیبا، معادلات بازار خوردوی اقتصادی به سرعت تغییر کرد و دچار التهاب شد. تقاضا برای خوردوی ارزانقیمت اقتصادی به حدی بود که قیمت تیبا صندوقدار حتی در نسخه کارکرده با افزایش زیادی روبرو شود. این افزایش تا جایی پیش رفت که در مقاطعی، قیمت روز خودرو مدلهای کمکارکرد تیبا به قیمت خودروهای صفر کیلومتر جدیدتر سایپا مانند ساینا و انواع کوییک نزدیک شد.
این روزها هم در بازار خودروهای کارکرده، تیبا با خودروهایی مانند مدلهای قدیمیتر ساینا و کوییک رقابت میکند. خریدارن معمولا میان انتخاب تیبا با دردسرهای فنی کمتر به دلیل سادگی بیشتر موتور M15 که نسبت به موتورهای جدید محصولات سایپا که اجبارا با استانداردهای یورو 4 و 5 عرضه میشوند با مدلهای جدیدتر مانند ساینا یا کوییک دست به انتختاب میزنند. در زمان نگارش مقاله (فروردین 1405) تیبا صندوقدار در نسخه کارکرده و باتوجه به وضعیت فنی و بدنه و همچنین سال ساخت آن بین 550 الی 750 میلیون تومان معامله میشود. اگر نکات مربوط به هزینه نگهداری و استهلاک پایینتر موتور تیبا را درنظر نگیریم، به طور کلی شاید بهتر باشد در این بازه قیمتی به سراغ محصولات جدیدتر سایپا یعنی کوییک و ساینا بروید چرا که هنوز روی خط تولید قراردارند و از بازار خرید و فروش خودرو بهتری نیز برخوردارند.
فروش خودرو
قیمت روز خودرو
تخمین قیمت
خرید خودرو
کسب درآمد از خودرو۴۵
مشخصات شما
برای ثبت نظر مشخصات خود را وارد کنید