استهلاک خودرو چیست و چگونه محاسبه میشود؟
استهلاک خودرو در کشور ما به معنی هزینههایی است که باید برای داشتن و استفاده از خودرو بهمرورزمان، خرج کرد. این تعریف تا حد زیادی درست است؛ اما باید در نظر داشت که در کنار استهلاک خودرو، یک مفهوم افت قیمت ماشین نیز وجود دارد. استهلاک خودرو به موارد بسیاری بستگی دارد که در نظر همه ما، وقتی گفته میشود که یک خودرو پراستهلاک است، ابتدا به مشکلات فنی و مصرف سوخت آن فکر میکنیم. اما اگر استهلاک خودرو را با مفهوم افت قیمت خودرو نیز در نظر بگیریم، به فاکتورهای دیگری نیز باید توجه کرد.
استهلاک خودرو چیست؟
از مهمترین فاکتورهایی که خریداران خودروهای صفرکیلومتر و کارکرده آن را مدنظر قرار میدهند، استهلاک ماشین و هزینههایی است که این فاکتور مهم به مرور با خود به همراه میآورد. در واقع همین عامل استهلاک باعث فروش خوب محصولات ژاپنی در دنیا شده است که به پایینبودن استهلاک معروف هستند. استهلاک در مجموع به معنی افزایش هزینههای یک خودرو و کاهش ارزش آن به طور مستقیم و غیرمستقیم است که میتواند شامل استهلاک در بخشهای فنی، ارزش دستدوم، بدنه و ظاهر ماشین، قطعات مصرفی آن و… باشد.
استهلاک خودرو در کشور ما که ماشین جزو کالای ارزشی و سرمایهگذاری محسوب میشود، بهنوعی نهتنها افزایشی و به ضرر مالک نیست؛ بلکه کاهشی نیز بوده و خریدار خودرو بهجای کاهش ارزش خودرو خود بهمرورزمان، شاهد گرانتر شدن آن نیز در ماهها و سالهای بعد نیز خواهد بود.
اما بااینحال اگر یک خودرو کارکرده را با نمونه صفرکیلومتر آن مقایسه کنیم، شاهد استهلاک و کاهش ارزش آن بهمرورزمان خواهیم بود و در واقع در کشورمان باید استهلاک خودرو را به این شکل در نظر بگیریم.
انواع استهلاک خودرو
استهلاک خودرو فقط کاهش ارزش آن بهمرورزمان و یا خرابی تدریجی ماشین نیست. بلکه استهلاک، جنبههای دیگری نیز دارد. بهطورکلی، استهلاک خودرو را میتوان در سه گروه اصلی استهلاک مالی، استهلاک فنی و استهلاک ظاهری دستهبندی کرد که هر کدام به شیوهای متفاوت بر هزینههای نگهداری و ارزش خودرو تأثیر میگذارند.
استهلاک مالی یا کاهش ارزش خودرو
استهلاک مالی یا همان کاهش تدریجی ارزش خودرو، از اصلیترین جنبههای استهلاک در ذهن مردم است. خودروهای صفرکیلومتر معمولاً بیشترین افت ارزش را در سالهای ابتدایی تجربه میکنند.
استهلاک فنی یا مکانیکی
قطعات مکانیکی خودرو در بخشهای موتور، گیربکس، فنربندی و زیربندی، فرمان و… به مرور و با استفاده هرچه بیشتر از خودرو، فرسودهتر شده و استهلاک آنها بالا میرود.
استهلاک ظاهری
شامل رنگپریدگی، خطوخش، زنگزدگی، فرسودگی کابین، پارگی روکش صندلیها و سایر آسیبهای ظاهری است که علاوه بر ظاهر خودرو، بر ارزش بازار آن نیز تأثیر میگذارند. استهلاک ظاهری از مؤثرترین فاکتورها در افت قیمت ماشین است.
استهلاک ناشی از کارکرد
این نوع استهلاک مستقیماً به میزان کیلومتر پیمودهشده وابسته است. هرچه خودرو بیشتر کار کند، قطعات مصرفی و مجموعههای فنی آن بیشتر دچار فرسودگی میشوند.
استهلاک زمانی
استهلاک زمانی شامل قطعاتی میشود که حتی بدون استفاده زیاد نیز بر اثر گذشت زمان دچار فرسودگی میشوند. لاستیکها، باتری، تسمهها، شیلنگها و قطعات لاستیکی که جزو قطعات تعویضی محسوب میشوند، نمونههایی از این نوع استهلاک هستند.
استهلاک ناشی از شرایط محیطی
عواملی مانند گرمای شدید، سرمای زیاد، رطوبت، گردوغبار، جادههای ناهموار و ترافیک سنگین میتوانند سرعت فرسودگی خودرو را افزایش دهند.
استهلاک ناشی از استفاده نادرست
رانندگی تهاجمی، شتابگیری و ترمزگیری شدید، حمل بار بیش از حد، استفاده از قطعات بیکیفیت و بیتوجهی به سرویسهای دورهای از مهمترین عوامل ایجاد این نوع استهلاک هستند.
مهمترین عوامل مؤثر بر استهلاک خودرو
استهلاک خودرو و پدیده مستهلک شدن آن بهمرورزمان یک حقیقت است که باعث فرسودهشدن تدریجی ماشین حتی در صورت خوابیدن کامل آن و عدم استفاده از خودرو میشود. دراینبین یک سری فاکتورها بر استهلاک ماشین اثر مستقیم دارند و کموزیادشدن آنها، نقش مهمی در شدت و ضعف فرسودگی و استهلاک ماشینبازی میکنند.
عمر خودرو
خودرو فقط از آهن و فلز ساخته نشده است و قطعات لاستیکی و پلاستیکی زیادی در آن بهکاررفته است. با گذشت زمان، در کنار آسیبهایی که به بخشهای فلزی ماشین وارد میشود، قسمتهای غیرفلزی نیز فرسوده خواهد شد. به طور طبیعی هرچه عمر خودرو بیشتر میشود و کارکرد آن بالاتر میرود، استهلاک ماشین نیز بیشتر خواهد شد و این قضیه هیچ حالت دیگری ندارد.
مقدار کارکرد خودرو
وقتی خودرو استفاده میشود و کارکرد آن بالا میرود، حتی در صورت انجام بهترین سرویسهای دورهای و محافظتی برای خودرو، باز هم روند فرسودهشدن و استهلاک ماشین را میتوان حس کرد. این واقعیت را میتوان در مورد تاکسیهای شهری و بینشهری بهوضوح دید.
کمپانی سازنده خودرو و تیپ و کاربری آن
محصولات برخی از شرکتهای خودروساز به داشتن کیفیت معروف هستند و برعکس این قضیه نیز برای برخی از شرکتهای خودروسازی وجود دارد که محصولاتی باکیفیت پایین و ایرادات مختلف را عرضه میکنند. کیفیت نقش و تأثیر مستقیمی در روند استهلاک ماشین دارد و هرچه قطعات مورد استفاده، کیفیت پایینتری داشته باشند، استهلاک خودرو نیز بالاتر خواهد بود. همچنین نوع کاربری ماشین نیز دراینبین اثر دارد. برای مثال یک خودرو کار مثل وانتبار و یا یک خودرو آفرودی، روند استهلاک بیشتری از یک خودرو لوکس دارد که فقط در خیابانهای شهری تردد میکند.
مشخصات و پیچیدگیهای فنی خودرو
یک حقیقت درباره خودروهایی که امکانات و آپشنهای زیادی دارند وجود دارد که هرچه سطح این امکانات و آپشنها بیشتر باشد، بهمراتب پیچیدگی ماشین نیز بیشتر بوده و به دنبال آن خرابی و استهلاک آن هم بالاتر است. این طبیعی خواهد بود که یک خودرو ساده با یک موتور معمولی، استهلاک کمتری در طول زمان از یک خودرو پیشرفته با یک پیشرانه پیچیده داشته باشد. البته بحث کیفیت نیز مطرح است؛ اما وجود پیچیدگی و امکانات به معنی دردسر و خرابیهای بیشتر خواهد بود.
تصادفات رانندگی
بدنه خودرو در تصادفات آسیبهایی میبیند که حتی در صورت تعمیر و اصلاح آنها، باز هم میتوان رد و اثر آن را روی ماشین و در زیر بدنه مشاهده کرد. فلزی که آسیب میبیند و دوباره با گرما دادن و کشش ورق آن را اصلاح میکنند باز هم خستگی را تجربه کرده و آن خاصیت قبلی را ندارد. ضمن اینکه تعمیر بده با هر کیفیتی که انجام شود، نمیتواند جای یک بدنه کارخانهای بدون آسیب را بگیرد.
تعداد مالکان خودرو
معمولاً خودروهایی که یک راننده دارند و یا مالکین آن کمتر بودهاند، سلامت بیشتری داشته و استهلاک کمتری نیز دارند. البته این به شرطی است که مالک و راننده نیز بهدرستی از خودرو استفاده کنند. به همین خاطر است که خودروهای تکبرگ سند یا ماشینهایی که نهایتاً دو مالک داشتهاند، سالمتر بوده و خواهان بیشتری دارند.
نحوه رانندگی مالک
خودروهایی که راننده آنها یک سبک رانندگی آرام دارد، سلامت بیشتری چه از نظر فنی و چه بدنهای دارند. برعکس وقتی یک خودرو تحتفشار و تنشهای مداوم در حال استفاده است، فرسودگی را میتوان در بخشهای مختلف فنی و غیرفنی آن دید. اصطلاح ماشینی که دویده است و یا ماشین کارمندی دقیقاً به همین واقعیت اشاره دارد.
کیفیت سوخت مورد استفاده
یک سوخت بیکیفیت میتواند با ناکزدن در موتور خودرو و ایجاد یک احتراق نامطلوب و غیراستاندارد، بهراحتی به بخشهای داخلی موتور آسیبهای جدی وارد کند. بنابراین اگر خودرو ما باید از سوخت باکیفیتتری استفاده کند، حتماً این نکته را مدنظر قرار دهیم. بازشدن و تعمیر موتور یک خودرو، هم هزینههای زیادی میطلبد و هم یک نکته منفی برای آن است. این قضیه با بالارفتن قیمت خودرو نیز حالت شدیدتری به خود میگیرد.
کیفیت لوازمیدکی مورد استفاده برای خودرو در تعمیرات آن
کیفیت لوازمیدکی مورد استفاده در تعمیرات، تأثیر مستقیمی بر میزان استهلاک خودرو دارد. استفاده از قطعات اصلی و باکیفیت باعث افزایش عمر مفید مجموعههای مختلف، کاهش خرابیهای مکرر و حفظ عملکرد مطلوب خودرو میشود، در حالی که قطعات بیکیفیت میتوانند موجب فرسودگی زودرس و افزایش هزینههای نگهداری شوند.
کیفیت و چگونگی انجام سرویسهای دورهای
رسیدگی به خودرو نقش و اثر بسیار مهمی در سلامت ماشین دارد. خودرویی که کارکرد بالایی دارد؛ اما بهخوبی از آن محافظت شده و رسیدگیهای آن بهموقع انجام شده است، از خودرویی که با داشتن کارکرد پایین اما مراقبتهای خوبی دریافت نکرده خواهد بود.
محل و محیط استفاده از خودرو
هرچه محیط خودرو و محل استفاده از آن، مسیری که با خودرو در آن تردد میکنیم، شرایط آبوهوایی و… خشنتر باشد، به دنبال آن استهلاک خودرو نیز بیشتر خواهد بود. مثلاً آبوهوای شرجی باعث پوسیدگی و شرجی شدن قطعات فلزی ماشین میشود و یا آبوهوای بهشدت آفتابی، باعث آفتابسوختگی رنگ ماشین خواهد شد. تردد در مسیرهای بیراهه و با آسفالت نامناسب، استهلاک بدنه و سیستم زیربندی را افزایش میدهد و… .
استهلاک خودرو چگونه محاسبه میشود؟
منظور از محاسبه استهلاک خودرو، محاسبه میزان کاهش ارزش خودرو نسبت به قیمت اولیه آن است. استهلاک خودرو برابر است با ارزش فعلی خودرو منهای قیمت خودرو در زمان خرید. این کاهش ارزش معمولاً به صورت درصدی بیان میشود. مثلاً اگر خودرویی را با قیمت ۱ میلیارد تومان خریداری کرده باشیم و پس از چند سال ارزش آن به ۷۰۰ میلیون تومان برسد، میزان استهلاک آن ۳۰۰ میلیون تومان یا ۳۰ درصد خواهد بود.
عواملی مانند سن خودرو، کارکرد، وضعیت فنی و ظاهری، سابقه تصادف، کیفیت نگهداری و شرایط بازار در تعیین میزان استهلاک نقش مهمی دارند.
شرکتهای بیمه برای محاسبه استهلاک خودرو و قیمت یک ماشین نسبت به نمونه صفرکیلومتر آن، فرمولهای خاصی دارند. استهلاک خودرو در بیمه معمولاً به معنای کاهش ارزش قطعات و خودرو بر اثر افزایش سن و کارکرد است و در تعیین میزان خسارت قابلپرداخت نقش دارد. شرکتهای بیمه هنگام پرداخت خسارت برخی قطعات مصرفی یا قابل استهلاک، درصدی را به عنوان استهلاک در نظر میگیرند تا ارزش قطعه نو با ارزش قطعه فرسوده خودرو متعادل شود.
بهطورکلی، میزان استهلاک بر اساس عواملی مانند سن خودرو، کارکرد، نوع قطعه آسیبدیده و شرایط بیمهنامه تعیین میشود. هرچه عمر خودرو بیشتر باشد، درصد استهلاک نیز معمولاً افزایش مییابد.
در برخی بیمهنامههای بدنه، امکان خرید پوشش «حذف استهلاک» یا «جبران نوسان قیمت و استهلاک» وجود دارد که باعث میشود خسارت قطعات بدون کسر استهلاک یا با کسر کمتر پرداخت شود.
مبنای ارزیابی خسارت جزئی خودرو پس از کسر استهلاک و کارمزد، شامل دستمزد و قیمت روز وسایل و قطعات تعویضی است. مقدار هزینه استهلاک برای هر قطعه تعویضی از شروع سال پنجم ساخت خودرو به بعد بهازای هر سال حداقل ۵ درصد و حداکثر ۲۵ درصد است. همینطور خسارت باتری و تایرهای بیمه شده، تا ۵۰ درصد قیمت روز آن است. البته باز هم باتوجهبه اختلاف قوانین و تبصرههای شرکتهای مختلف بیمه، باید قوانین مربوط به هر شرکت بیمه را درباره بحث استهلاک به طور کامل و دقیق مطالعه کرد.
بیشترین استهلاک خودرو در چه سالهایی رخ میدهد؟
بیشترین استهلاک خودرو معمولاً در سالهای ابتدایی کارکرد آن رخ میدهد. خودروهای صفرکیلومتر بهمحض خروج از نمایندگی و کیلومتر انداختن، بخشی از ارزش خود را از دست میدهند و البته افت ارزش آنها در سال اول و دوم معمولاً شدیدتر از سالهای بعد است. پس از آن، شیب کاهش ارزش بهتدریج کمتر میشود. تا جایی که در یک خودرو کارکرده، تمیزی و سلامت ماشین مهمتر از کارکرد آن خواهد شد.
از نظر فنی نیز با افزایش عمر خودرو، معمولاً پس از ۵ تا ۷ سال یا کارکردهای بالا، فرسودگی قطعات و هزینههای تعمیر و نگهداری افزایش پیدا میکند. بنابراین:
- سال اول تا سوم: بیشترین افت ارزش مالی خودرو
- سال پنجم به بعد: افزایش محسوس استهلاک فنی و هزینههای نگهداری
البته این روند به عواملی مانند برند خودرو، میزان کارکرد، کیفیت نگهداری، سابقه تصادف و شرایط بازار بستگی دارد. خودروهایی که کیفیت ساخت بالاتر و بازار دستدوم قویتری دارند، معمولاً افت ارزش و استهلاک کمتری را تجربه میکنند.
چه خودروهایی استهلاک کمتری دارند؟
خودروهایی که کیفیت ساخت بالا، دوام فنی مناسب، قطعات یدکی فراوان و بازار دستدوم قوی دارند، معمولاً استهلاک کمتری نیز در طی سالیان دارند. این خودروها همچنین معمولاً بازار فروش دستدوم بهتری داشته و افت قیمت کمتری نیز نسبت به رقبا خواهند داشت. از نشانههای یک خودرو کماستهلاک میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- موتور و گیربکس کماستهلاک و قابلاعتماد
- هزینه نگهداری و تعمیرات معقول
- دسترسی مناسب به قطعات یدکی
- افت ارزش کمتر در بازار دستدوم
- سابقه خوب از نظر دوام و کیفیت
بهطورکلی، خودروهای کماستهلاک را میتوان در بین خودروهای اقتصادی و سادهتری دید که قیمت و پیچیدگیهای فنی کمتری دارند و در نتیجه خرابی و استهلاک و هزینههای نگهداری آنها نیز پایینتر خواهد بود. در مقابل، خودروهای لوکس با داشتن فناوریهای پیچیده یا مدلهایی با قطعات کمیاب، معمولاً هزینه نگهداری و استهلاک بالاتری دارند.
بهطورکلی، یک خودروی ساده، خوشساخت و دارای پشتیبانی مناسب قطعات یدکی، معمولاً کماستهلاکتر از یک خودروی پیشرفته اما پرهزینه خواهد بود.
چه خودروهایی استهلاک بیشتری دارند؟
استهلاک در خودروهای مختلف به فنّاوری ساخت آنها، کاربری آنها، فاکتورهای فیزیکی مثل وزن و ابعاد و.. و همچنین کیفیت خودرو و مواد استفاده شده در آن و یک سری شاخصهای دیگر، بستگی دارد. این فاکتورها بهنوعی در تمام محصولات یک خودروساز تا حد زیادی اثرات یکسانی دارد که باعث میشود تا محصولات برخی از شرکتها و یا حتی برخی از کشورها به عنوان یک خودرو کماستهلاک معرفی شود و یا محصولات یک سری از کشورها به بالابودن استهلاک معروف باشند.
خودروهایی که پیچیدگی فنی بالا، کیفیت ساخت پایین، قطعات گران یا کمیاب و حساسیت زیاد به سرویس و نگهداری دارند، معمولاً استهلاک بیشتری را تجربه میکنند. مهمترین گروههای خودروهای پراستهلاک عبارتاند از:
- خودروهای لوکس و پریمیوم مانند برخی مدلهای مرسدسبنز، بامو، پورشه و رنجروور که هزینه تعمیرات و قطعات بالایی دارند.
- خودروهای مجهز به فناوریهای پیچیده مانند موتورهای توربوشارژ، سیستمهای هیبریدی پیشرفته و گیربکسهای دوکلاچه حساس.
- خودروهای باکیفیت ساخت پایین با سابقه خرابی بالا که نیاز بیشتری به تعمیرات دارند.
- خودروهای وارداتی با تیراژ کم که قطعات آنها کمیاب و گران است. این خودروها افت قیمت بیشتری دارند و در صورت خرابی نیز باید هزینههای سنگینتری برای آنها داد.
- خودروهای آفرودی و پرفورمنس که تحتفشار بیشتری کار میکنند و قطعات مصرفی آنها سریعتر فرسوده میشود.
- خودروهای قدیمی با کارکرد بالا که به دلیل فرسودگی طبیعی، هزینههای نگهداری بیشتری دارند.
در بازار ایران، برخی خودروهای چینی نسلهای قدیمی، خودروهای لوکس اروپایی و مدلهای کمتیراژ وارداتی معمولاً استهلاک و هزینه نگهداری بالاتری نسبت به خودروهای ژاپنی و کرهای رایج دارند. البته نحوه استفاده، کیفیت سرویس و دسترسی به قطعات یدکی نیز نقش بسیار مهمی در میزان استهلاک خودرو ایفا میکنند.
نشانههای استهلاک بالای خودرو
استهلاک بالا معمولاً خود را بهصورت مجموعهای از علائم فنی، ظاهری و عملکردی نشان میدهد. شناسایی این نشانهها میتواند از بروز خرابیهای جدیتر و هزینههای سنگین تعمیرات جلوگیری کند.
افزایش مصرف سوخت
از جمله نشانههای افزایش و بالارفتن استهلاک ماشین، افزایش مصرف سوخت خودرو بدون تغییر در شرایط رانندگی نسبت به قبل است. این اتفاق ممک است به خاطر فرسودهشدن و خرابی موتور، سیستم سوخترسانی یا سنسورها باشد.
کاهش قدرت و شتاب
نشانههایی مثل افت محسوس شتاب، کشش ضعیف در سربالاییها یا تأخیر در واکنش به فشار پدال گاز خصوصاً اگر با افزایش مصرف سوخت و آلایندگی همراه باشد، از نشانههای استهلاک موتور یا سیستم انتقال قدرت است.
صداهای غیرعادی
شنیدن صداهایی مانند تقتق، کوبش، زوزه، جیرجیر یا ضربه از موتور، گیربکس، جلوبندی یا ترمزها معمولاً نشاندهنده فرسودگی قطعات است.
دود غیرطبیعی از اگزوز
خروج دود آبی از اگزوز که نشانه فرسودگی موتور است و یا دود سیاه که به معنی احتراق ناقص یا مشکل در سوخترسانی بوده و یا سفید بسیار غلیظ که به معنی ورود آب به سیلندرهاست، از نشانههای خرابی و فرسودهشدن موتور است.
افزایش مصرف روغنموتور
افزایش مصرف روغن یا ناشی از نشتی آن به خاطر خرابشدن کاسهنمدهاست و یا از ضعف رینگهای موتور که تمام اینها به خاطر مستهلک شدن و فرسودگی قطعات است.
لرزشهای غیرعادی
لرزش فرمان، اتاق خودرو یا موتور در حالت درجا و هنگام حرکت میتواند ناشی از استهلاک جلوبندی، دستهموتورها، لاستیکها یا سیستم انتقال قدرت باشد.
عملکرد نامناسب گیربکس
تعویض دنده سخت، ضربهزدن گیربکس، زوزهکشیدن یا تأخیر در تعویض دنده از نشانههای فرسودگی این مجموعه است.
خرابی مکرر قطعات
اگر خودرو مرتب نیاز به تعمیر پیدا میکند یا قطعات مختلف آن به طور پیدرپی خراب میشوند، احتمالاً وارد مرحله استهلاک بالا شده است.
مشکلات برقی ماشین
فرسودهشدن سیمکشیها و قطعات برقی ماشین باعث بروز یک سری مشکلات ادامهدار در این مجموعه مثل سوختن چراغها، ریپزدن موتور، برقدزدی و… میشود.
فرسودگی ظاهری
از مهمترین فرسودگیها و استهلاک خودرو که نقش مهمی در کاهش ارزش آن دارد، مشکلات ظاهریست. رنگپریدگی و کدرشدن بدنه، زنگزدگی، ترکخوردگی قطعات پلاستیکی و لاستیکی، پارگی روکش صندلیها و… از نشانههای فرسودهشدن خودرو است که نشاندهنده عمر بالای خودرو و نگهداری نامناسب هستند.
چگونه استهلاک خودرو را کاهش دهیم؟
خودرو به مرور فرسوده شده و استهلاک قیمتی و همچنین فنی را تجربه میکند. اما یک سری راهکارها و یک سری روشها برای کاهش استهلاک خودرو از نظر فنی توصیه میشود که با رعایت آنها، استهلاک قیمتی ماشین نیز به خاطر داشتن بدنه و مشخصات فنی سالمتر نسبت به دیگر خودروها، نرخ کمتری خواهد داشت.
سرویسهای دورهای را بهموقع انجام دهیم
انجام سرویسهای دورهای از جمله تعویض منظم روغنموتور، فیلترها، روغن گیربکس، مایع خنککننده و سایر اقلام مصرفی از مهمترین عوامل افزایش عمر خودرو است. در حین سرویسهای دورهای، برخی عیوبی که از دید مستقیم پنهان هستند نیز پیدا میشوند که رفع آنها در کاهش استهلاک خودرو تأثیر دارد.
از رانندگی پرتنش خودداری کنیم
کارهایی مثل شتابگیریهای ناگهانی، ترمزهای شدید، رانندگی با دور موتورهای بالا، عبور از دستاندازها با سرعت بالا و… همگی باعث افزایش استهلاک موتور، گیربکس، سیستم تعلیق و ترمزها میشوند. حتی این کارها به مرور در افتادگی بدنه و فرسوده نشاندادن اتاق خودرو نیز تأثیر دارند.
کیفیت سوخت و روانکارها را جدی بگیریم
استفاده از بنزین مناسب و در صورت نیاز استفاده از مکملهای تأیید شده و استاندارد و همچنین روغنهای باکیفیت برای قسمتهای مختلف ماشین، از تشکیل رسوبات و فرسودگی زودرس قطعات جلوگیری میکند. ضمن اینکه به سالم ماندن بخشهایی مثل موتور، گیربکس، دیفرانسیل و… نیز کمک مستقیم خواهد کرد.
فشار باد لاستیکها را کنترل کنیم
تنظیم نبودن باد لاستیکها و البته استفاده از رینگ و لاستیکهای غیراستاندارد و با ابعاد نامتعارف برای خودرو، علاوه بر افزایش مصرف سوخت، باعث استهلاک لاستیک، جلوبندی و سیستم فرمان میشود و در مستهلک بهنظررسیدن بدنه در درازمدت نیز مؤثر است.
خودرو را در برابر عوامل محیطی محافظت کنیم
پارککردن خودرو در سایه یا پارکینگ، استفاده از چادر مناسب و شستوشوی دورهای بدنه، جلوگیری از ماندن آلودگیها روی بدنه ماشین، کارواشهای استاندارد که به بدنه و رنگ ماشین آسیب نمیزنند، واکس و پولیش رنگ ماشین و کارهای دیگر مثل سرامیک و… از آسیب رنگ و خوردگی جلوگیری میکند.
بار اضافی حمل نکنیم
وزن بیش از حد، فشار بیشتری به موتور، گیربکس، ترمزها و سیستم تعلیق وارد میکند.
ایرادهای کوچک را سریع برطرف کنیم
یک نشتی جزئی روغن، آسیبدیدگی رنگ بدنه، ایرادات برقی و سیمکشی، صدای غیرعادی جلوبندی یا لرزش موتور اگر نادیده گرفته شود، میتواند به خرابیهای پرهزینه تبدیل شود.
تغییرات غیراصولی روی خودرو انجام ندهیم
کارهای غیراصولی روی خودرو مثل انداختن تایرهای غیراستاندارد، تغییر در سیستم تعلیق ماشین، بستن سیستم های صوتی نامتعارف و غیراستاندارد، نصب قطعات مختلف روی بدنه و… باعث افزایش نرخ استهلاک ماشین بهمرورزمان میشود. ضمن اینکه برخی از این کارها از نظر فنی نیز مشکلساز شده و باعث افزایش خرابیهای ماشین و افزایش استهلاک آن خواهد شد.
کارکرد خودرو را مدیریت کنیم
هرچه کیلومتر پیمودهشده کمتر و منطقیتر باشد، افت ارزش خودرو در بازار نیز کمتر خواهد بود. کاهش کیلومتر پیموده شده باعث استهلاک کمتر قطعات و بخشهای فنی نیز میشود.
سابقه نگهداری را حفظ کنیم
فاکتورهای سرویس و تعمیرات را نگه دارید. خودرویی که سابقه نگهداری مشخص دارد معمولاً هنگام فروش ارزش بیشتری خواهد داشت و خریدار نیز با اعتماد بیشتری خودرو را خواهد خرید.
از تصادف و رنگشدگی بدنه جلوگیری کنیم
حتی تعمیرات حرفهای بدنه نیز معمولاً باعث کاهش ارزش خودرو در بازار دستدوم میشود. ضمن اینکه اگر صافکاری و رنگآمیزی دوباره ماشین بهخوبی انجام نشود، خودرو را از نظر ظاهری فرسودهتر و مستهلکتر نشان میدهد.
تفاوت استهلاک خودرو با افت قیمت خودرو چیست؟
افت قیمت با استهلاک کاملاً تفاوت داشته و البته یک ارتباط مستقیم با هم دارند. هرچه استهلاک خودرو بیشتر شده باشد و یا یک خودرو در بازار به عنوان یک خودرو پر استهلاک و یا کماستهلاک شناخته شده باشد، افت قیمت نیز با این ویژگی خودرو میتواند با سرعت و ضریب بیشتر و یا با نرخ کمتری ادامه پیدا کند.
اما باید توجه داشت که استهلاک یکی از فاکتورهای مؤثر در افت قیمت خودرو است که در کنار موارد دیگری میتواند باعث افت قیمت بیشتر خودرو بهمرورزمان نیز شود. مواردی مثل میزان تقاضا برای آن خودرو، بازار فروش دستدوم، آسیبدیدگیهای ظاهری و داخل کابین ماشین، وضعیت سلامت فنی و… نیز در افت قیمت ماشین مؤثر هستند.
آیا استهلاک خودرو قابلجبران است؟
استهلاک خودرو به طور کامل قابلجبران نیست، چرا که در بهترین حالت آن، یک خودرو حتی در صورت کارنکردن باز هم مشمول افزایش سن و همچنین فرسودگی قطعات تعویضی میشود. اما میتوان سرعت فرسودگی و استهلاک ماشین را کاهش داد و حتی بخشی از آثار آن را برطرف کرد. مثلاً انجام سرویسهای دورهای منظم، استفاده از قطعات باکیفیت، تعمیر بهموقع خرابیها و مراقبت از بدنه و کابین خودرو میتواند به حفظ عملکرد فنی و ارزش بازار خودرو کمک کند.
البته کاهش ارزش ناشی از افزایش سن و کارکرد خودرو معمولاً برگشتپذیر نیست. حتی اگر یک خودرو به طور کامل بازسازی شود، باز هم از نظر بازار دستدوم ارزش آن معمولاً بهاندازه یک نمونه کم کارکرد یا صفرکیلومتر نخواهد بود. بااینحال، بازسازی موتور، گیربکس، رنگآمیزی اصولی و رفع ایرادات ظاهری میتواند بخشی از افت ارزش و استهلاک فنی خودرو را جبران کرده و عمر مفید آن را افزایش دهد.
جمعبندی
استهلاک خودرو به کاهش تدریجی ارزش و کیفیت آن در طول زمان گفته میشود که بر اثر عواملی مانند افزایش سن، کارکرد، شرایط رانندگی، کیفیت نگهداری و شرایط محیطی به وجود میآید. این استهلاک میتواند جنبههای مختلفی داشته باشد و شامل استهلاک مالی (افت ارزش خودرو)، استهلاک فنی و مکانیکی (فرسودگی قطعات) و استهلاک ظاهری (آسیبهای بدنه و کابین) شود. بیشترین کاهش ارزش خودرو معمولاً در سالهای ابتدایی مالکیت رخ میدهد، در حالی که با افزایش عمر و کارکرد، هزینههای تعمیر و نگهداری نیز بیشتر میشود. که این عامل در هنگام فروش خودرو باید در نظر گرفته شود.
عوامل متعددی مانند کیفیت ساخت خودرو، نحوه رانندگی، انجام سرویسهای دورهای، کیفیت قطعات یدکی و شرایط جادهها بر میزان استهلاک تأثیر میگذارند. اگرچه استهلاک خودرو به طور کامل قابلجبران نیست، اما با نگهداری اصولی، استفاده از قطعات باکیفیت و رفع بهموقع ایرادات فنی میتوان سرعت آن را کاهش داد و عمر مفید خودرو را افزایش داد. آگاهی از مفهوم استهلاک و عوامل مؤثر بر آن به مالکان کمک میکند تا هزینههای نگهداری را بهتر مدیریت کرده و ارزش خودرو را در بلندمدت تاحدامکان حفظ کنند.
نوشته: علیرضا داودی
اطلاع از جدیدترین شرایط فروش خودرو
با عضویت در خبرنامه پیامکی خودرو۴۵
فروش خودرو
قیمت روز خودرو
تخمین قیمت
خرید خودرو
کسب درآمد از خودرو۴۵
مشخصات شما
برای ثبت نظر مشخصات خود را وارد کنید