دوو اسپرو؛ بررسی جامع و مشخصات فنی

صنعت خودروسازی ایران در سال‌های پس از انقلاب مسیری بسیار پر پیچ و خم و درهم‌تنیده‌ای را پیمود. مسیری که توضیح دقیق و مفصل آن نیازمند یک مقاله چندین صفحه‌ای و بسیار طولانی است که در قالب نوشته پیش رو نمی‌گنجد.

اما در دهه 1370 شمسی، بازار خودروهای وارداتی که امروزه آن‌ها را تحت عنوان «دهه نودی» می‌شناسیم، بسیار داغ بود. خودروهای جدید وارداتی خارجی از برندهای مختلف ژاپنی، آمریکایی، آلمانی و حتی کره‌ای که دوو اسپرو (Daewoo Espero) یکی از مشهورترین آن‌ها است.

آشنایی با دوو اسپرو

داستان شرکت خودروسازی دوو کره جنوبی با نام دوو موتورز بسیار پیچیده و بعضا تلخ است. اما این خودروساز از دهه ۱۹۷۰ میلادی از مهم‌ترین شرکای تجاری جنرال موتورز در بازار کره جنوبی بود. دقیقا به همین دلیل نه‌تنها بسیاری از قطعات فنی و الترونیک نصب‌شده بر محصولات دوو از ساخته‌های زیرمجموعه‌های جنرال موتورز با لوگو تجاری شورولت، AC Delco یا GM هستند، بلکه بسیاری از محصولات این برند در دهه های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، مستقیما سوار بر پلتفرم‌های ساخت جنرال موتورز طراحی و تولید می‌شدند.

دوو تنها برند خارجی در شراکت عمیق با جنرال موتورز نبود، چرا که جنرال موتورز یک شریک بسیار مهم دیگر نیز در بازار اروپا داشت که همان برند آلمانی اپل (Opel) است. ازاین‌رو حتی بسیاری از قطعات به‌کاررفته در محصولات دوو با محصولات اپل نیز مشترک بود.

اسپرو (Espero) اما سدانی سایز متوسط به حساب می‌آید که به صورت رسمی از سال ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۷ بر خط تولید دوو قرار داشت. بر خلاف همکاری بسیار عمیق میان دوو کره جنوبی با شرکت خودروسازی کرمان موتور ایران در دهه 1370 شمسی، دوو اسپرو و ریسر (Racer) هرگز به صورت مونتاژی روانه بازار ایران نشده و کاملا وارداتی هستند. در نتیجه تنها دو مدل سیلو (Cielo) و ماتیز (Matiz) تنها دووهای مونتاژی کرمان موتور در بازار ایران به حساب می‌آیند.

نسخه‌های وارداتی دوو اسپرو غالبا مدل‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۴ و تعداد محدودی از نسخه‌های پایان تولید از سال ۱۹۹۶ را دربر می‌گیرد. نام اسپرو برگرفته از زبان بین‌المللی مصنوعی موسوم به اسپرانتو (Esperanto) است که در پایان قرن نوزدهم خلق شده بود. این واژه در زبان اسپرانتو به معنای «امید» است. نامی که نشان از ورود برند دوو به آینده خودروسازی در دهه ۱۹۹۰ و آمادگی این شرکت برای ورود به قرن ۲۱ انتخاب شده بود.

اما امید شرکت دوو با بروز بحران مالی شدید در قاره آسیا در پایان دهه ۱۹۹۰، ناامید شد. فروپاشی مالی دوو را وادار به فروش بیشتر سهام خود به شریک آمریکایی یعنی جنرال موتورز کرد. به همین دلیل این شرکت از سال ۲۰۰۲ در تملک تقریبا کامل جنرال موتورز به جی‌ام-دوو (GM-Daewoo) و سپس در سال ۲۰۱۱ به جنرال موتورز کره (GM Korea) تغییر نام داد. این شرکت از ابتدای دهه ۲۰۰۰ تا کنون محصولات روز شرکت جنرال موتورز و بخصوص خودروهای سایز کوچک از برند شورولت را تولید کرده و دیگر همانند سابق یه عنوان یک خودروساز مستقل کره‌ای شناخته نمی‌شود.

طراحی ظاهری دوو اسپرو

نیم‌نگاهی به ظاهر بسیار شسته‌رفته و تروتمیز بیرونی بدنه دوو اسپرو، حس و حالی مدرن، آینده‌نگر، سنگین و شیک را به بیننده القا می‌کند. ظاهری که مملو از تناسبات طراحی و رعایت الکو‌های هندسی که حتی پس از گذر نزدیک به چهار دهه، همچنان جذاب و گیرا به نظر می‌رسد.

جالب است بدانید که طراحی بیرونی دوو اسپرو از سوی موسسه طراحی بسیار مشهور ایتالیایی برتونه (Bertone) انجام گرفت. موسسه‌ای که شهرت خود را مدیون طراحی اسطوره‌های ایتالیایی از برندهای فراری، لانچا (لانچیا)، آلفا رومئو، لامبورگینی و فیات است. اما نکته جالب‌تر آن است که این طراحی ابتدا نه برای دوو بلکه برای شرکت خودروسازی سیتروئن فرانسه پیشنهاد شده بود. با رد پیشنهاد طراحی، برتونه طرح قلم‌زده خود را به دوو پیشنهاد داد تا مدل اسپرو خلق شود.

اسپرو در نمای جلو تقریبا فاقد جلوپنجره است. این سبک طراحی عملا برای دهه ۱۹۹۰ بسیار آینده‌نگر و خاص بود، چرا که قسمت جلوپنجره به عنوان یک المان بسیار مهم در طراحی کاملا حذف شده و موجب برجسته‌تر شدن گرافیک طراحی چراغ‌های بسیار بزرگ جلو و شکاف باریک زیرسپر شد.

سادگی طراحی و خطوط شکل‌دهنده بدنه تا انتها ادامه می‌یابد. آنچه در نمای جانبی جلب توجه می‌کند، ابعاد بسیار بزرگ شیشه‌های جانبی است که در حوزه طراحی صنعتی و طراحی خودرو تحت عنوان Green House یا طراحی گلخانه‌ای شناخته می‌شود. سبکی که موجب دید بسیار خوب سرنشینان و راننده به اطراف خودرو و القای حس دلباز بودن خواهد شد.

اگرچه در نمای جانبی می‌توان شباهت بسیار زیادی به سبک طراحی خودروهای دوران نظیر هوندا آکورد، میتسوبیشی گالانت، سیتروئن زانتیا و حتی اولدزمبیل کاتلس سییرا را به وضوح دید، اما طراحی بخش انتهایی اسپرو با سیستم روشنایی بسیار پهن و سرتاسری مزین به نوشته بسیار بزرگ ESPERO در میانه آن، کاملا منحصر به فرد به نظر می‌رسد.

طراحی اسپرو نماینده مطلق سبک طراحی میانه‌رو و شسته‌رفته‌ای است که در نیمه دوم دهه ۱۹۸۰ آغاز شد و در دهه ۱۹۹۰ به اوج رسید. سبکی که از سوی بسیاری از خودروسازان بین‌المللی به کار گرفته شد.

طراحی داخلی دوو اسپرو

داستان طراحی فضای کابین اسپرو نیز روایتی بسیار مشابه به طراحی بیرونی آن دارد. بیشتر قطعات تشکیل‌دهنده فضای کابین بر اساس تغییرات در استانداردهای دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ و همچنین دشواری‌های مالی بین‌المللی در آن دوران، از پلاستیک تیره‌رنگ و بدون تزئینات بخصوص انجام گرفته است.

اما درست همانند رقبای هم‌کلاس آن دوران، توجه به جزئیات ستودنی است. داشبرد نامتقارن در سمت راننده با غربیلک فرمان سه‌شاخه مزین به لوگو دوو و گیج‌های آنالوگ دوار بسیار ساده به همراه چراغ‌های هشدار تکمیل می‌شود.

بخش میانی داشبرد با دریچه‌های خروجی و ادوات کنترلی سیستم تهویه مطبوع کامل شده و به قسمت اهرم دنده متصل است. رودری‌ها طراحی منحصر به فردی داشته که قرارگیری دریچه‌های خروجی سیستم تهویه مطبوع بر روی آن بدون تردید از مهم‌ترین المان‌های جذاب بصری در فضای کابین این خودرو است.

اسپرو خودرویی لوکس یا حتی پریمیوم نیست، بلکه یک سدان سایز متوسط اقتصادی است که در راستای ارائه پتانسیل‌هایی که برای آن طراحی شده است، موفق عمل می‌کند. فضای کابین بسیار جادار است و صندلی‌های پارچه‌ای استاندارد بسیار نرم و راحت هستند. به لطف ساختار انتقال نیروی متحرک جلو، فضای پا برای سرنشینان عقب در ایدئال‌ترین حالت ممکن قرار دارد و حجم صندوق ۵۶۰ لیتری آن برای استفاده برون‌شهری بسیار جادار جلوه می‌کند.

مشخصات فنی دوو اسپرو

دوو اسپرو خودرویی سوار بر پلتفرم J جنرال موتورز (GM J-Body) است. پلتفرمی که عملا نسخه کشیده‌تر پلتفرم T به حساب می‌آید که در محصولات دیگر دوو از جمله دوو ریسر و دوو لمانز نیز به کار رفت. این پلتفرم به صورت تخصصی منحصر به خودروهای متحرک جلو طراحی و تولید شد.

نسخه‌های موجود دوو در بازار ایران غالبا به پیشرانه ۲ لیتری مجهز هستند. هرچند که ممکن است تعداد بسیار محدودی با پیشرانه ۱.۸ لیتری نیز به ندرت دیده شود. هر دو پیشرانه در نسخه کاربراتوری (در نمونه‌های مدل پایین) و نسخه انژکتوری مولتی پورت (MPFI) به تولید رسیدند.

با این اوصاف، بیشترین اسپرو‌های بازار ایران را نمونه ۲ لیتری انژکتوری با کد شناسایی C20LE است. نکته بسیار جالب آن است که این پیشرانه چهار سیلندر در حقیقت یکی از نمونه‌های تولیدی جنرال موتورز از سری پیشرانه‌های خانواده ۲ جنرال موتورز (GM Family II) به حساب می‌آید که بر محصولات دیگر زیرمجموعه جنرال موتورز از جمله اپل نیز به کار رفته است. ازاین‌رو بعضی از افراد محصولات دوو را «اپل کره‌ای» نیز خطاب می‌کنند.

این پیشرانه تنفس طبیعی دارای سیستم سوپاپ‌بندی نوع SOHC (تک میل‌سوپاپ در سرسیلندر) و از نوع ۸ سوپاپ است. این مهم اگرچه موجب دوام بیشتر پیشرانه، استهلاک و حساسیت کم‌تر پیشرانه به کیفیت سوخت می‌شود اما به دلیل ضعف در سیستم تنفسی در مقایسه با پیشرانه‌های ۱۶ سوپاپ، از دیدگاه توان و گشتاور تولیدی با محدودیت‌های مشهودی مواجه خواهد بود. در عین حال باید در نظر داشت که وزن نهایی دوو اسپرو کم‌تر از ۱.۲ تن بوده و همین موضوع نیز به برقراری تعادل میان خروجی پیشرانه و توان حرکتی خودرو کمک شایانی می‌کند.

دو نمونه گیربکس برای دوو اسپرو در نظر گرفته شد. نسخه اول، ۵ سرعت دستی ضریب بلند در تناسب بیشتر با استفاده جاده‌ای و نمونه دوم ۴ سرعت اتوماتیک مجهز به اوور درایو (O/D-ضریب سبک‌تر از ۱:۱ در دنده آخر) از ساخته‌های آیسین ژاپن با کد شناسایی 42LE-50 است. اگرچه گیربکس اتوماتیک منتخب در صورت سرویس‌های دوره‌ای و استفاده صحیح بسیار بادوام عمل می‌کند اما طبیعتا قابلیت حرکتی در نسخه دنده دستی به مراتب بهتر و با شتاب اولیه نزدیک به ۱۳ ثانیه همراه است. با توجه به قابلیت دستیابی به سرعت نهایی حدود ۱۸۰ کیلومتر، دوو اسپرو در دهه ۱۳۷۰ بازار ایران خودرو قابلی به حساب می‌آمد، اما طبیعتا به اندازه اپل اومگا V6 یا اولدزمبیل کاتلس سییرا توانمند و چالاک نیست.

مصرف سوخت استاندارد این خودرو با توجه به ۸ سوپاپ بودن موتور برابر با حدود ۸.۵ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر و در حدی قابل قبول قرار دارد. البته این مصرف سوخت تا حد بسیار زیادی به میزان سلامت سیستم سوخت‌رسانی، سنسور مپ و تنظیم دقیق سیستم جرقه مکانیکی نصب‌شده بر روی سرسیلندر بستگی خواهد داشت.

سیستم تعلیق اسپرو در محور جلو از نوع مستقل مکفرسون استرات و در عقب از نوع نیمه مستقل محور پیچشی است. سیستمی که در میان خودرهای سواری سبک‌وزن و تولید انبوه اقتصادی رواج بسیار زیادی داشته، اما در عین حال در برابر ناهمواری‌ها و جاده‌های غیر استاندارد ایران بسیار ضعیف عمل می‌کند. این سیستم تعلیق در ترکیب با صندلی‌های بسیار نرم و راحت کابین اسپرو سواری دلنشینی فراهم می‌کند، اما در عین حال از دیدگاه پایداری و لذت رانندگی تعریف چندانی ندارد.

مشخصات کلی

ابعاد و ظرفیت ‌ها

آپشن های دوو اسپرو

دوو اسپرو خودرویی اقتصادی با کاربری روزمره از ساخته‌های ابتدای دهه ۱۹۹۰ است. پس عملا خبری از ویژگی‌های رفاهی و ایمنی دندان‌گیر نیست. با این وجود امکانات عرضه‌شده بر این خودرو در آن دوران قابل قبول به حساب می‌آمد.

اسپرو با ویژگی‌هایی چون بالابر برقی چهار شیشه، قفل مرکزی، سیستم تهویه مطبوع دستی، فرمان هیدرولیک، سیستم رادیو پخش و صندوق‌پران برقی از داخل کابین همراه است. این خودرو البته در برخی تیپ‌های رده بالاتر ممکن است با امکاناتی نظیر ریم‌های آلیاژی، آنتن برقی، سیستم پخش CD، تنظیم ارتفاع چراغ‌های جلو، سیستم ترمز ضد قفل (ABS)، کیسه ایمنی هوا و همچنین سانروف برقی نیز ارائه شده باشد.

مزایای دوو اسپرو

• قیمت مناسب در بازار دست دوم
• پرستیژ و اعتبار برند
• دوام فنی قابل توجه
• مجموعه فنی آمریکایی
• طراحی شکیل و گیرا
• فضای داخلی و صندوق جادار
• سواری نرم و راحت

معایب دوو اسپرو

• ضعف سیستم ترمز
• نبود مکانیک خبره
• دشواری در تامین قطعات یدکی و بخصوص تزئیناتی
• نیاز به بازسازی و رسیدگی
• قیمت قابل توجه در نسخه‌های بسیار سالم و کلکسیونی

حواشی دوو اسپرو در ایران

دوو اسپرو خودرویی است که بیشتر مالکان قدیمی از آن راضی هستند. مالکانی که با تملک این خودرو و شرایط نگهداری از آن کنار آمده و تا حد زیادی با مجموعه فنی این خودرو آشنا شده‌اند. اما اسپرو همواره به ضعف در سیستم ترمز مشهور بوده است. تا جایی که بسیاری از دوو اسپرو‌های بازار ایران از بخش جلو دارای آسیب‌دیدگی مشهود بر اثر تصادف هستند، یا این که بسیاری از مالکان در راستای تعویض و ارتقای قطعات سیستم ترمز برای دستیابی به توان ترمز بالاتر اقدام می‌کنند. به همین دلیل بررسی سلامت شاسی جلو از مهم‌ترین ملاک‌های شناسایی نسخه ارزشمند و تمیز دادن آن از نمونه‌های کم ارزش به حساب می‌آید.

همانند بیشتر خودروهای مدرن/کلاسیک بازار ایران که متعلق به دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ هستند، دشواری در تامین قطعات اصلی، هزینه نسبتا بالای قطعات، عدم دسترسی به مکانیک‌های خبره و متخصص، فرسودگی و استهلاک طبیعی که بر اثر سن و سال این خودرو نشات می‌گیرد، موجب شده است که دوو اسپرو همانند برادرهای ناتنی خود نظیر خانواده اپل (کورسا، وکترا و اومگا) میتسوبیشی گالانت سوسماری و عینکی، اولدزمبیل کاتلس سییرا، شورولت سلبرتی، هوندا آکورد و سیویک و حتی دوو سیلو و ریسر، خودروهایی دشوار و هزینه‌بردار به حساب آیند. خودروهایی که الزاما برای هر قشر از خریداران مناسب نبوده و بیشتر در تملک کسانی هستند که از پس دردسرهای آن بر می‌آیند.

قیمت دوو اسپرو در بازار

دوو اسپرو امروزه یک خودرو کلاسیک به حساب می‌آید. نمونه‌های مختلفی از آن در صحت و سلامت متفاوت در بازار خودروهای دست دوم کشور حضور دارد. قیمت خودرو برای نسخه‌های رایج که غالبا نیازمند بازسازی، رسیدگی و تعویض برخی از قطعات تزئیناتی هستند، چیزی در حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان است.

این رقم در صورت انتخاب نمونه‌های سالم‌تر و به اصطلاح تر و تمیز، می‌تواند به سادگی از رقم ۸۰۰ میلیون تومان نیز عبور کند. تعداد محدودی از نمونه‌های کلکسیونی با سند تک‌برگ و رنگ فابریک یا بدون تصادف و بازسازی نیز وجود دارد که قیمت آن برای فروش خودرو مستقیما از سوی فروشنده تعیین شده و غالبا در بازه منطقی نمی‌گنجد.

https://khodro45.com/mag/?p=110092