وام اسقاط خودرو فرسوده چقدر است؟ شرایط، مبلغ و جزییات تسهیلات
طرح نوسازی ناوگان فرسوده یکی از کلیدیترین و راهبردیترین برنامههای اقتصادی به شمار میرود که سالهای سال است که هنوز کامل اجرایی نشده است. این طرح که به گفته دولت با هدف مهار آلودگی هوای کلانشهرها، مدیریت ناترازی شدید بنزین، کاهش مصرف سوخت یارانهای و ارتقای ایمنی حملونقل عمومی تدوین شده، از مرداد ۱۴۰۵ وارد فاز عملیاتی شده است. با این حال، تسهیلات و حمایتهای در نظر گرفتهشده برای تمام گروهها یکسان نیست.
در طرح فعلی، ناوگان عمومی، تاکسیها، اتوبوسها و موتورسیکلتها در صدر اولویتهای تسهیلاتی قرار گرفتهاند، اما شرایط برای خودروهای سواری شخصی به گونه دیگری رقم خورده است. سوالی که برای مالکان خودروهای فرسوده پیش میآید این است که وام اسقاط خودرو فرسوده چقدر است؟
وام اسقاط خودرو فرسوده چیست؟
طرح نوسازی ناوگان فرسوده، چارچوبی است که بر اساس اصلاح آییننامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو و با مشارکت بیش از ۱۲ نهاد دولتی و بخش خصوصی تدوین شده است. هدف این مصوبه، خروج وسایل نقلیه مستهلک و پرمصرف و جایگزینی آنها با محصولات استاندارد و کممصرف است.
تفاوت وام اسقاط خودرو فرسوده با ارزش گواهی اسقاط و ارزش لاشه
آشنایی با منابع مالی توسط متقاضیان اسقاط خودروهای فرسوده مهم است:
وام نوسازی (تسهیلات بانکی): مبلغی کمبهره یا قرضالحسنه با بازپرداخت اقساطی است که از سوی شبکه بانکی تنها به برخی از گروههای دارای اولویت (مانند تاکسی، اتوبوس و موتور) تعلق میگیرد.
ارزش گواهی اسقاط: اوراق بهاداری است که پس از اسقاط فیزیکی صادر میشود. خودروسازان و واردکنندگان بر اساس قانون موظف به خرید این گواهیها هستند و هزینه آن به مالک پرداخت میشود.
ارزش لاشه خودرو: مبلغ نقدی خامی است که مرکز اسقاط بابت وزن ضایعات فلزی و بازیافت قطعات به حساب صاحب خودرو واریز میکند.
گواهی مصرف: سازوکار نوینی بر پایه تفاوت مصرف سوخت خودروی کهنه و جدید که کمکهزینه آن به خریدار خودروی نو داده میشود.
وام خودرو فرسوده برای ماشینهای سواری چقدر است؟
یکی از مهمترین پرسشهای متقاضیان، رقم دریافتی بابت اسقاط خودروی سواری شخصی است. در طرح فعلی، برای خودروهای سواری شخصی وام مستقیم بانکی تعریف نشده، بلکه بسته مالی شامل ارزش اقتصادی اسقاط و امتیاز خرید است.
بنابراین وام خودرو فرسوده به ماشینهای سواری شخصی تعلق نمیگیرد.
| نوع حمایت / مشوق | مبلغ یا امتیاز اختصاصیافته | توضیحات |
| گواهی اسقاط | حداکثر ۱۸۰ میلیون تومان (۳ گواهی اسقاط) | خریداریشده توسط خودروسازان و واردکنندگان |
| ارزش لاشه خودرو | ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان | پرداخت نقدی توسط مرکز اسقاط بر اساس وزن فلزات |
| مجموع ارزش خودرو فرسوده | ۲۲۰ تا ۲۳۰ میلیون تومان | مجموع گواهی اسقاط به همراه ارزش لاشه خودرو |
| خرید خودرو داخلی | بدون نوبت و قرعهکشی | دریافت سهمیه ویژه جایگزینی از ایران خودرو و سایپا |
نکته مهم این است که رقم ۲۲۰ تا ۲۳۰ میلیون تومان وام اسقاط خودرو فرسوده نیست؛ بلکه ارزش نقدی خودروی اسقاطی شماست.
آیا برای خودروی سواری فرسوده وام ۴۰۰ میلیون تومانی پرداخت میشود؟
یکی از ابهامات بزرگ پیرامون طرح نوسازی، وام ۴۰۰ میلیونی است. در ابتدای تدوین طرح از سوی وزارت صمت اعلام شد مالکان خودروهای سواری فرسوده با عمر بالای ۲۰ سال میتوانند از وام ۴۰۰ میلیون تومانی بهرهمند شوند.
اما بر اساس طرح نهایی ابلاغشده، این تسهیلات ۴۰۰ میلیون تومانی برای خودروهای شخصی لحاظ نشده است.
مقایسه ارزش مشوق اسقاط با قیمت روز خودرو و شکاف قدرت خرید
ارزش ۲۲۰ تا ۲۳۰ میلیون تومانی گواهیها و لاشه در برابر قیمت کارخانهای و بازار خودروهای صفرکیلومتر سهم اندکی دارد:
- برای خودرویی مثل سورن پلاس XU7P با قیمت کارخانهای بیش از ۱.۵ میلیارد تومان، ارزش مشوق اسقاط تنها حدود ۱۵ درصد قیمت خودرو را پوشش میدهد.
- برای خودروهای اقتصادیتر سایپا با قیمت حدود ۹۰۰ میلیون تا یک میلیارد تومان نیز این رقم تنها ۲۵ درصد بهای خودرو است.
این اختلاف زیاد نشان میدهد خانوارهای با درآمد پایین که دههها از خودروی فرسوده استفاده کردهاند، بدون تسهیلات بانکی بلندمدت، توان پرداخت مابهالتفاوت سنگین خودروی جدید را نخواهند داشت.
وام نوسازی تاکسی و اتوبوس فرسوده
به دلیل پیمایش مداوم ناوگان حملونقل عمومی در طول شبانهروز، بالاترین سطح تسهیلات به تاکسیها و اتوبوسهای شهری اختصاص یافته است.
| نوع وسیله نقلیه | مبلغ تسهیلات نوسازی | شرایط و مشخصات طرح |
| تاکسی بنزینی | ۱.۲ میلیارد تومان | جایگزینی با خودر برقی |
| تاکسی دوگانهسوز | ۱ میلیارد تومان | جایگزینی با خودرو پایه گازسوز |
| اتوبوس شهری | ۱۵ میلیارد تومان | نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی |
یک تاکسی روزانه بین ۲۰۰ تا ۳۵۰ کیلومتر در پرترافیکترین نقاط شهر تردد دارد؛ بنابراین خروج یک تاکسی فرسوده، اثری معادل از رده خارج کردن چندین خودروی سواری شخصی کمتردد بر کاهش آلایندگی دارد.
وام تاکسی برقی (۱.۲ میلیارد تومان)
حدود ۲۳۰ هزار تاکسی فرسوده در کلانشهرها در حال تردد هستند. برای ترغیب رانندگان، تسهیلات ۱.۲ میلیارد تومانی برای جایگزینی تاکسی کهنه با تاکسی مدرن برقی در نظر گرفته شده است.
وام تاکسی دوگانهسوز (۱ میلیارد تومان)
برای رانندگانی که مایل به استفاده از خودروهای دوگانهسوز یا پایهگازسوز داخلی هستند، تسهیلات ۱ میلیارد تومانی با نرخ ترجیحی پرداخت میشود.
وام نوسازی اتوبوس (۱۵ میلیارد تومان)
اتوبوسهای فرسوده دیزلی سهم بسیار بالایی در تولید ذرات معلق شهری دارند. دولت برای نوسازی هر دستگاه اتوبوس شهری تسهیلات ۱۵ میلیارد تومانی را پیشبینی کرده است.
وام اسقاط موتورسیکلت فرسوده
سن فرسودگی موتورسیکلت طبق قانون ۱۲ سال است. در حال حاضر حدود ۸ میلیون موتورسیکلت کاربراتوری فرسوده در کشور وجود دارد که تنها حدود ۳ میلیون دستگاه از آنها احراز هویت شده و دارای اسناد و پلاک ملی معتبر هستند. حدود ۵ میلیون دستگاه دیگر به دلیل مشکلات قولنامهای، فقدان مدارک یا مفقودی پلاک در مرحله اول نیازمند ساماندهی سند و مدارک هستند.
انواع تسهیلات موتورسیکلت فرسوده
برای موتورسیکلتهای فرسوده دو نوع وام اسقاط در نظر گرفته شده است که از آن میتوان برای جایگزینی با موتور برقی یا بنزینی استفاده کرد.
- موتورسیکلت برقی: ۵۰۰ میلیون تومان تسهیلات کمبهره با بازپرداخت ۳۶ یا ۶۰ ماهه.
- موتورسیکلت بنزینی: ۴۰۰ میلیون تومان تسهیلات کمبهره با بازپرداخت ۳۶ یا ۶۰ ماهه.
شرایط وام اسقاط موتورسیکلت فرسوده
وام اسقاط موتور فرسوده بر اساس شرایط زیر پرداخت میشود.
- اولویت پلتفرمهای خدماتی: پیکهای موتوری، شرکتهای پخش و پلتفرمهای اینترنتی حمل بار و مسافر (اسنپباکس، تپسیپیک، الوپیک و…) در اولویت هستند.
- انتخاب سیستمی: متقاضی پس از ورود به سامانه، شخصا بانک عامل تسهیلاتدهنده و شرکت موتورسیکلتساز مورد نظر خود را انتخاب میکند.
- تفکیک گواهی اسقاط موتور: برای اولین بار گواهی اسقاط موتور از خودرو جدا شده و به ازای اسقاط هر موتورسیکلت فرسوده، ۲ گواهی اسقاط به مالک تعلق میگیرد.
مشوقهای اقتصادی اسقاط خودرو
طرح نوسازی و اسقاط خودرو فرسوده فقط به لاشه و اسقاط فیزیکی محدود نشده و متکی بر اقتصاد انرژی است:
ارزش بازار گواهی اسقاط: از آنجا که شمارهگذاری خودروهای مونتاژی و وارداتی طبق قانون مشروط به ارائه گواهی اسقاط است، این اوراق دارای ارزش نقدی تضمینشده در بازار هستند.
گواهی مصرف سوخت: مبنای این گواهی جدید، تفاوت مصرف بنزین خودروی کهنه با خودروی جدید جایگزین است. دولت معادل ریالی صرفهجویی حاصل از کاهش مصرف بنزین در ۱۰۰ کیلومتر را محاسبه کرده و در قالب گواهی مصرف به عنوان تخفیف یا کمکهزینه روی پیشفاکتور خودروی جدید اعمال میکند.
مهار هدررفت بنزین یارانهای: برای حدود یک میلیون خودروی فرسوده کلانشهرها، سالانه بالغ بر یک میلیارد لیتر بنزین یارانهای توزیع میشود که بخشی از آن در کارتهای سوخت سرگردان است.
شرایط دریافت تسهیلات و جایگزینی خودرو فرسوده
فرایند طرح اسقاط خودرو فرسوده به نحوی تنظیم شده که مالک تا پیش از آماده شدن خودروی جدید، حداکثر به مدت ۵ سال وسیله نقلیه خود را از دست ندهد.
- مرحله ۱: ثبتنام متقاضی در سامانه رسمی اسقاط nnhk.ir
- مرحله ۲: احراز هویت اسناد، استعلام فراجا و اعلام آمادگی
- مرحله ۳: بهرهمندی از معافیت ۵ ساله و ادامه تردد قانونی
- مرحله ۴: صدور پیامک فراخوان نهایی بر اساس اولویتبندی طرح
- مرحله ۵: تحویل خودرو به مرکز اسقاط، فک پلاک و امحا
- مرحله ۶: تسویه گواهیها، ارزش لاشه و تحویل خودروی جدید بدون قرعهکشی
متقاضی با ثبتنام تنها در صف انتظار قرار میگیرد و خودرو تا زمان فراخوان رسمی در اختیار وی خواهد بود.
تا زمان نوسازی بخشهای پرتردد (تاکسیها و حملونقل عمومی)، فراخوان خودروهای شخصی با سرعت کمتری انجام میشود.
آیا خودروهای سواری فرسوده امکان تردد دارند؟
بله، خودروهای سواری فرسوده شخصی طبق شرایطی امکان تردد را تا زمان تعیینشده دارند.
طبق اصلاحیه آییننامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو:
- کلیه مالکان خودروهای فرسودهای که در سامانه اسقاط ثبتنام کرده و تمایل خود را اعلام کنند، حداکثر تا ۵ سال از کلیه محدودیتهای تردد، جریمههای آلودگی هوا و طرحهای ترافیکی معاف خواهند بود.
- سهمیه بنزین یارانهای (نرخهای اول و دوم) روی کارت سوخت آنها بدون تغییر شارژ میشود.
- تا پیش از صدور فراخوان رسمی برای تحویل به مراکز اسقاط، امکان نقلوانتقال و تعویض پلاک خودرو برقرار خواهد بود.
چه ماشینهایی وام اسقاط خودرو فرسوده را دریافت میکنند؟
صف دریافت وام اسقاط خودرو فرسوده به این ترتیب است:
- اولویت اول: تاکسیهای شهری، ونها و خودروهای عمومی درونشهری
- اولویت دوم: اتوبوسهای شهری کلانشهرها
- اولویت سوم: موتورسیکلتهای فعال در پیکها، ناوگان توزیع کالا و سامانههای حمل بار
- اولویت چهارم: خودروهای سواری فعال در پلتفرمهای اینترنتی (اسنپ و تپسی)
- اولویت پنجم: خودروهای سواری شخصی فرسوده در ۹ کلانشهر آلوده
- اولویت ششم: سایر خودروهای فرسوده در شهرهای کوچک و مناطق روستایی
چرا وام اسقاط خودرو فرسوده به همه مالکان همزمان پرداخت نمیشود؟
عدم اسقاط همزمان ۱.۹ میلیون خودروی فرسوده چند دلیل دارد:
محدودیت منابع اعتباری بانکها: تامین اعتبار صدها هزار میلیارد تومانی به صورت یکجا، شبکه بانکی را دچار اضافه برداشت و خلق تورم سنگین میکند.
سقف ظرفیت تولید خودروسازان: تیراژ کل خودروسازان داخلی سالانه حدود ۱.۲ میلیون دستگاه است. از این رو واگذاری ناگهانی صدها هزار خودرو به طرح اسقاط، بازار آزاد را با کمبود عرضه شدید و جهش قیمت مواجه میسازد.
ظرفیت محدود مراکز اسقاط: مراکز اسقاط دارای سقف پذیرش روزانه برای بازدید کارشناسان فراجا، فک پلاک و امحای فیزیکی هستند.
چشمانداز ۱۴۲۰: سالانه حداقل ۱.۲ میلیون خودرو جدید وارد کشور میشود. اگر سرعت اسقاط با ورودیهای جدید همگام نشود، تعداد ۲۴ میلیونی فعلی خودروها تا سال ۱۴۲۰ به بیش از ۴۰ میلیون دستگاه افزایش خواهد یافت.
منابع مالی طرح نوسازی خودروهای فرسوده
تامین اعتبار وام اسقاط خودرو از طریق سه منبع انجام میشود:
- ظرفیت ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید: بازپرداخت سرمایهگذاری از محل سوخت صرفهجوییشده.
- یارانه صرفهجویی سوخت: هدایت بخشی از مابهالتفاوت واردات و مصرف بنزین به سمت مشوقهای نوسازی.
- عوارض اسقاط قانون ماده ۱۰: وجوه واریزی توسط تولیدکنندگان و واردکنندگان خودرو به صندوق توسعه صنایع دستی و اسقاط برای فعالسازی ظرفیت اسقاط سالانه بیش از ۶۵۰ هزار تا ۱ میلیون دستگاه.
نتیجهگیری
طرح نوسازی خودروهای فرسوده، بهخودیخود طرح کاربردی و مثبتی است، به شرطی که پیشنیازهای آن تامین شده و با واقعیتهای اقتصادی ایران و قدرت خرید مردم هماهنگ باشد.
اصلیترین نکته منفی این طرح، حمایت ناکافی از مالکان خودروهای سواری فرسوده شخصی است. اختصاص نیافتن وام اسقاط خودرو فرسوده به این گروه و ارائه فقط ۲۲۰ تا ۲۳۰ میلیون تومانی گواهی و لاشه، باعث شده تا بخش بزرگی از خانوارهای دارنده خودروهای فرسوده با عمر بالای ۲۰ سال توان تامین مابهالتفاوت چندصد میلیونی خرید خودرو را نداشته باشند.
اگر اسقاط خودرو بدون ایجاد منابع مالی کافی انجام شود، این خطر وجود دارد که بخشی از مالکان پس از اسقاط توان خرید محصول جایگزین را نداشته باشند و از چرخه مالکان خودرو خارج شوند و به ۵۵ میلیون نفر بدون خودرو در کشور اضافه شوند. همچنین، افزایش قیمت خودرو در بازار میتواند فاصله میان ارزش گواهی اسقاط و هزینه خرید خودروی جایگزین را بیشتر کند.
موفقیت این برنامه در گرو آن است که امکانات مالی متناسبی برای اقشار ضعیف دارنده خودروهای سواری نیز تعریف شود تا فروش خودرو و خرید محصول جایگزین برای این گروه امکانپذیرتر شود.
سوالات متداول
وام اسقاط خودرو فرسوده چقدر است؟
به خودروی سواری شخصی وام اسقاط تعلق نمیگیرد؛ بلکه مالک رقمی حدود ۲۲۰ تا ۲۳۰ میلیون تومان (شامل ۱۸۰ میلیون تومان بابت ۳ گواهی اسقاط و ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان ارزش لاشه) دریافت میکند. برای تاکسی بنزینی ۱.۲ میلیارد، تاکسی دوگانهسوز ۱ میلیارد، اتوبوس ۱۵ میلیارد، موتورسیکلت ۴۰۰ و ۵۰۰ میلیون تومان تسهیلات بانکی پرداخت میشود.
آیا وام ۴۰۰ میلیون تومانی برای خودروی سواری فرسوده پرداخت میشود؟
خیر؛ بر اساس اطلاعات نهایی طرح اسقاط خودروهای فرسوده بالای ۲۰ سال، وام ۴۰۰ میلیون تومانی اولیه به این خودروها داده نمیشود.
آیا با اسقاط خودرو میتوان بدون قرعهکشی خودرو خرید؟
بله؛ یکی از مشوقهای رسمی این طرح، امکان خرید خودروهای داخلی مستقیما از خودروساز، خارج از صف و بدون نیاز به شرکت در قرعهکشی است.
وام موتورسیکلت فرسوده چقدر است؟
برای خرید موتورسیکلت برقی ۵۰۰ میلیون تومان و برای خرید موتورسیکلت بنزینی ۴۰۰ میلیون تومان تسهیلات کمبهره با بازپرداخت ۳۶ یا ۶۰ ماهه در نظر گرفته شده است.
وام نوسازی تاکسی چقدر است؟
تسهیلات نوسازی برای جایگزینی با خرید تاکسی برقی ۱.۲ میلیارد تومان و برای خرید تاکسی دوگانهسوز ۱ میلیارد تومان است.
آیا ثبتنام در سامانه به معنی اسقاط فوری خودرو است؟
خیر؛ ثبتنام در سامانه اسقاط خودرو فرسوده فقط به معنی اعلام آمادگی است. زمان تحویل خودرو به مرکز اسقاط با ارسال پیامک و هماهنگی برای تحویل خودروی جایگزین انجام میشود.
آیا خودروی فرسوده پس از ثبتنام در سامانه اسقاط خودرو امکان تردد دارد؟
بله؛ مالکان ثبتنامشده تا زمان صدور فراخوان رسمی (حداکثر تا ۵ سال) از کلیه محدودیتهای طرح ترافیک و جریمه فرسودگی معاف هستند و کارت سوخت و حق تردد آنها فعال میماند.
اطلاع از جدیدترین شرایط فروش خودرو
با عضویت در خبرنامه پیامکی خودرو۴۵
فروش خودرو
قیمت روز خودرو
تخمین قیمت
خرید خودرو
کسب درآمد از خودرو۴۵
مشخصات شما
برای ثبت نظر مشخصات خود را وارد کنید