پژو روآ (معمولی – سال)؛ بررسی جامع و مشخصات فنی

اگر بخواهیم علت وجودی محصولی چون پژو روآ را بشناسیم ابتدا باید نگاهی کلان به پایه‌های صنعت خودروسازی ایران داشته باشیم. پیکان به عنوان پرفروش‌ترین و اقتصادی‌ترین محصول ایران تا سال ۱۳۸۴ روی خط تولید و ثبت نام ایران خودرو بود اما تا قبل از آن، شرکت ایران خودرو با خلا عمیق میان محصولات خود روبرو شده بود. فاصله قیمتی و پلتفرمی بسیار زیاد میان پیکان سالخورده و پژو ۴۰۵ که در آن زمان خودرویی مدرن و گران‌قیمت محسوب می‌شد. استراتژی این شرکت برای پر کردن این شکاف، تصمیم برای تلفیق دو محصول بود. اولین پروژه با عرضه محصولی با پیشرانه پیکان روی بدنه ۴۰۵ انجام شد. ار آنجایی که نیروی موتور در این محصول به محور عقب منتقل می‌شد، نام پژو RD مخفف Rear Drive برای آن انتخاب شد.

پژو آردی به مرور تکامل یافت به طوری که نسخه کاربراتوری جای خود را به مدل انژکتوری داد و سپس نسخه RDX با سپرهای هم‌رنگ بدنه معرفی شد. اما این محصول همواره با نارضایتی‌هایی با موضوع عدم کشش مناسب موتور، استهلاک و هندلینگ نامناسب روبرو بود که باعث شد تا ایران خودرو به فکر تغییر اساسی برای این خودرو باشد. سرانجام در سال ۱۳۸۵ شاهد بازنگری برای این محصول و خلق یک محصول جدید با نام پژو روآ بودیم. هدف از عرضه روآ را باید عرضه یک خودرو خانوادگی ارزان‌قیمت دانست که در مقابل رقیب مستقیمش یعنی پراید، از فضای کابین بزرگ‌تر و بدنه مستحکم‌تری برخوردار بود.

روآ با بهره‌مندی از موتور ارتقایافته OHV، رنگ‌های متالیک بدنه، فرمان هیدرولیک و سیستم کولر مناسب توانست نظر قشر متوسط جامعه را به سوی خود جلب کند. در اختیار داشتن خودرویی با ظاهر پژو ۴۰۵ اما با هزینه نگهداری نزدیک به پیکان را باید اصلی‌ترین دلیل استقبال از این خودرو دانست.

با ورود روآ به ناوگان تاکسیرانی و استفاده پر فشار از آن، ضعف‌های این خودرو در زمینه هماهنگی وزن اتاق با توان موتور و همچنین افت قدرت موتور در حالت گازسوز نمایان شد. در پاسخ به این موضوعات بود که ایران خودرو تصمیم گرفت از سال ۱۳۸۸ تا سال ۱۳۹۰، نسخه ارتقایافته روآ را با نام پژو روآ سال وارد بازار کند. در روآ سال علاوه بر رفع مشکلات گیربکس و دیفرانسیل، شاهد افزایش حجم موتور به ۱.۷ لیتر به‌صورت پایه گازسوز بودیم که علاوه بر حل مشکل افت توان در هنگام استفاده از گاز CNG، استاندارد آلایندگی را از یورو ۲ به یورو ۳ ارتقا داد.

در نهایت، با وجود تمام به‌روزرسانی‌های مداوم، به دلیل مصرف سوخت بالا در استفاده شهری، عدم توجیه اقتصادی تولید در مقایسه با پژو ۴۰۵ و فشارهای زیست‌محیطی، چراغ خط تولید پژو روآ در اوایل دهه ۹۰ شمسی برای همیشه خاموش شد.

طراحی ظاهری پژو روآ

در قسمت بررسی طراحی بیرونی پژو روآ باید گفت که عملا با کالبد یکی از موفق‌ترین سدان‌های دهه ۸۰ میلادی یعنی پژو ۴۰۵ روبرو هستیم. طرحی که توسط استودیو طراحی پینین فارینا شکل گرفت و به‌دلیل رعایت مسائل آیرودینامیکی و تناسبات مناسب هندسی، حتی پس از گذشت سال‌ها همچنان در بازار خودروهای اقتصادی، قابل قبول ارزیابی می‌شود. فرم و استایل کلی روآ هیچ تفاوتی با پژو ۴۰۵ ندارد و همین شباهت به عنوان مهم‌ترین عامل موفقیت روآ در بازار شناخته می‌شود چرا که در زمان عرضه عملا پرستیژ یک سدان سایز متوسط خانوادگی را در بازه پایین‌تر قیمت خودرو به خریدار القا می‌کرد.

در نمونه اولیه روآ شاهد استفاده از تریم پلاستیکی و سپرهای مشکی‌رنگ بودیم که با ایجاد تفاوت با پژو ۴۰۵، ماهیت اقتصادی خود را نمایش می‌داد. معرفی روآ سال اما این استراتژی را تغییر داد و در این مدل تمامی المان‌ها یعنی گرافیک چراغ‌های جلو، جلوپنجره و سپرها کاملا مشابه ۴۰۵ بودند. استفاده از سپرهای یکپارچه و هم‌رنگ بدنه، چهره‌ای به مراتب مدرن‌تر و پخته‌تر مانند ۴۰۵ را به روآ سال بخشید. استفاده از شیب ملایم در طراحی کاپوت در کنار چراغ‌های مربعی باعث شد تا شاهد چهره‌ای جدی و مردانه در این خودرو باشیم.

در نمای جانبی روآ شاهد طول ۴۴۰۸ میلی‌متری، عرض ۱۶۹۴ میلی‌متری و ارتفاع ۱۴۱۰ میلی‌متری هستیم که آن را به عنوان یک سدان کلاس C واقعی معرفی می‌کند. در این نما شاهد خط شانه مستقیمی هستیم که از چراغ جلو تا انتهای صندوق امتداد یافته و در عین سادگی باعث دوچندان شدن حس استحکام بدنه خودرو شده است. یکی از نقدهای وارده به پژو روآ در نمای جانبی، استفاده از رینگ‌های ۱۳ اینچی با سطح مقطع ۱۶۵ بود که در فضای بزرگ گلگیرهای پژو ۴۰۵ کوچک جلوه می‌کرد و کاملا نامتناسب به‌نظر می‌رسید. این ضعف در پژو روآ سال با ارتقای سایز رینگ‌ها به سایز ۱۴ اینچی و تایرهایی با پهنای ۱۸۵ برطرف شد. این تغییر و استفاده از رینگ و لاستیک بزرگتر در روآ سال باعث شد که این فضای خالی محفظه چرخ به خوبی پر شود و استایل خودرو همانند ۴۰۵ عضلانی‌تر شود. ضمنا این تغییر باعث شد تا شاهد افزایش سطح چسبندگی خودرو به جاده، افزایش پایداری در پیچ‌های تند و همچنین کاهش انحراف در سرعت‌های بالا باشیم که در سایر خودروهای هم‌رده به هیچ‌وجه نمی‌دیدیم.

در قسمت نمای عقبی روآ معمولی شاهد استفاده از طراحی پژو ۴۰۵ در نسخه اولیه یعنی تیپ GL بودیم که شامل چراغ‌های کشیده‌تر و یک قطعه پلاستیکی مشکی بین دو چراغ بود. این طراحی باعث می‌شد که در نمای عقب تفاوت محسوسی میان روآ و پژو ۴۰۵ را ببینیم.

در روآ سال اما مجدد یک تغییر استراتژیک رخ داد و در این محصول عملا از تمامی المان‌های پژو ۴۰۵ GLX استفاده شد و تنها تمایز آن نسبت به پژو ۴۰۵ را باید در جانمایی یک قطعه شبرنگ روی در صندوق عقب دانست. خریداران روآ سال معمولا این قطعه شبرنگ را جدا کرده و حتی لوگوی روآ را نیز با پژو عوض می‌کردند تا میزان شباهت به نسخه اصلی به حداکثر برسد. این اشتراک قطعات بدنه با ۴۰۵ سبب شد تا علاوه بر بهبود ظاهری، هزینه تولید برای کارخانه و هزینه تامین قطعات یدکی بدنه برای مالکان نیز به شدت کاهش یابد.

پژو روآ سال

در ساخت بدنه این خودرو از ورق‌های فولادی با ضخامت و استحکام قابل قبولی استفاده شده است. این سنگینی بدنه و استحکام شاسی در برابر ضربات و تصادفات باعث شده تا حس روانی امنیت بالا به راننده و سرنیشنان منتقل شود. این استحکام سازه‌ای بالا باعث شده تا پژو روآ در جاده‌های برون‌شهری مانند یک سدان سنگین‌تر نظیر سمند، به اصطلاح روی زمین چسبیده باشد و در سرعت‌های بالا دچار لرزش و ناپایداری نشود که در میان خودروهایی با این رنج قیمت، کم‌نظیر است.

پژو روآ سال ازنمای جانبی

طراحی داخلی پژو روآ

طراحی داخلی داشبرد روآ بر اساس کیفیت دسترسی راننده به المان‌ها طراحی شده و شاهد طراحی کاملا کلاسیک در آن هستیم. نمای داخلی کابین پژو روآ نیز همانند فضای بیرونی کاملا شبیه به پژو ۴۰۵ است و در مدل روآ سال شاهد استفاده از پشت آمپر جدید با گرافیک خواناتر و نورپردازی بهبودیافته هستیم که حس بهتری را نسبت به مدل معمولی ارائه می‌کند. شاید بهتر بود که از غربیلک فرمان جدید به جای فرمان سه‌شاخه قدیمی 405 در این مدل استفاده می‌شد که می‌توانست سطح کیفی کابین را کمی ارتقا دهد و تاثیر زیادی بر حس رانندگی بگذارد.

در بخش کیفیت متریال استفاده‌شده در پژو روآ باید گفت که در قسمت فوقانی داشبورد، همچون پژو 405 از پلاستیک نرم با روکشی فوم مانند استفاده شده است. این متریال علاوه بر کیفیت بالای لمس از مقاومت بسیار خوبی در برابر تابش نور آفتاب بهره می‌برد که حتی در استفاده طولانی‌مدت نیز دچار ترک خوردگی نمی‌شود. در تضاد این موضوع شاهد استفاده از پلاستیک خشک در بخش پایینی داشبورد، کنسول میانی و رودی‌های هستیم که در بلندمدت پتانسیل به صدا افتادن را دارند.

کابین داخلی پژو روآ

با این وجود و به طور کلی، مونتاژ کلی قطعات از استحکام قابل‌قبولی برخوردار است و در مقایسه با خودروهای اقتصادی هم‌رده مانند پراید که سراسر از پلاستیک‌های خشک و شکننده تشکیل شده‌اند، کابین روآ برتری محسوسی در این بخش از خود نشان می‌دهد.

یکی دیگر از نقاط قوت پژو روآ را باید فضای کابین بسیار مناسب آن دانست. روآ با بهره‌مندی از فاصله محوری 2670 میلی‌متری، در عمل از فضای پا و فضای سر بسیار مناسبی بهره می‌برد. شاید جالب باشد که اگرچه صندلی‌ها دربرگیرندگی مناسبی ندارند اما کیفیت فوم و نرمی آنها نسبت به بسیاری از مدل‌های جدید ایران خودرو یا سایپا، از کیفیت بالاتری برخوردارند. دیگر نکته‌ای که باید به عنوان نقطه قوت روآ اشاره کرد، بهره‌مندی از سیستم تهویه مطبوع با عملکرد بسیار خوب است به‌طوری که کولر پژو روآ می‌تواند حتی در دمای 50 درجه جنوب، عملکردی مناسب و با پرتاب باد بالا از خود نشان دهد. همچنین بخاری آن نیز می‌تواند در سرمای شدید زمستان، کابین را به سرعت به دمای مطبوع برساند.

در بخش فضای بار باید گفت که روآ در حالت استاندارد از یک صندوق ۴۷۰ لیتری بهره می‌برد. اما ساختار دیفرانسیل عقب این خودرو باعث ایجاد محدودیت‌هایی شده است. به دلیل عبور میل گاردان و قرارگیری دیفرانسیل در محور عقب، عملا امکان طراحی فضای عمیق برای قرارگیری تایر زاپاس در کف صندوق وجود نداشته است. بنابراین زاپاس فضای قابل‌توجهی از محفظه صندوق عقب را اشغال می‌کند. این مشکل در مدل‌های پایه گازسوز (پژو روآ سال دوگانه‌سوز) به دلیل نصب کپسول بزرگ CNG تشدید می‌شود و فضای صندوق عقب را به طور چشم‌گیری کاهش می‌دهد.

کابین داخلی پژو روآ سال

از نظر عایق‌بندی صدا نیز باید گفت که کابین روآ در این بخش با چالش‌هایی روبرو است. به طور کلی با توجه به بهره‌مندی از موتور OVH که پیشرانه‌ای با سر و صدای زیاد است و همچنین عبور میل گاردان از قسمت زیر اتاق، میزان نفوذ صدای موتور و زوزه گیربکس و دیفرانسیل به داخل اتاق در دور موتورهای بالا و سرعت‌های بیش از 100 کیلومتر، محسوس است. در پژو روآ سال، مهندسان ایران خودرو تلاش کردند با بهبود عایق‌بندی و استفاده از گاردان دوتکه، این لرزش‌ها و صداهای مزاحم را کاهش دهند، اما همچنان سطح صدای نفوذی به کابین، یکی از نقاط ضعف ذاتی این پلتفرم به شمار می‌رود.

مشخصات فنی پژو روآ ساده و سال

برخلاف ظاهر و پلتفرم کلی اتاق که متعلق به پژو 405 به عنوان یک خودرو دیفرانسیل جلو است، مهندسان ساختار فنی را به صورت دیفرانسیل عقب طراحی کرده‌اند و همین موضوع باعث شده تا رفتار دینامیکی و استهلاک خودرو به طور کلی با خانواده پژو متفاوت باشد.

پژو روآ در ابتدا با موتور ۱.۶ لیتری ۴ سیلندر و ۸ سوپاپ با کد OHV وارد بازار شد. این موتور قادر است ۸۲ اسب بخار قدرت و ۱۳۵ نیوتن‌متر گشتاور را تولید کند. شتاب رسمی صفر تا صد این نسخه در حدود ۱۵.۲ ثانیه و حداکثر سرعت آن نیز ۱۷۵ کیلومتر بر ساعت اعلام شده است.

این موتور اما در نسخه پژو روآ سال دچار ارتقای کلی شده و مهندسان برای این اتاق در این نسخه از موتور ۱.۷ لیتری با کد OHVG2 استفاده کردند که قادر است ۸۸ اسب بخار قدرت و ۱۴۰ نیوتن‌متر گشتاور را ارائه کند. همچنین موتور روآ سال به صورت پایه گازسوز است و برخلاف خودروهای دوگانه‌سوز کارگاهی که روی سوخت CNG دچار افت توان شدید (تا ۱۲ اسب بخار) می‌شوند، پیشرانه پژو روآ سال در حالت استفاده از گاز طبیعی، دچار افت عملکرد ملموسی نشده و با سوخت گاز نیز شتاب و کشش مطلوبی، به خصوص در جاده‌های صاف و کفی، ارائه می‌دهد.

این اصلاحات فنی باعث شد تا شتاب پژو روآ سال به 12.7 ثانیه بهبود یابد و حداکثر سرعت آن نیز به 185 کیلومتر بر ساعت برسد. استاندارد آلایندگی نیز با نصب سیستم پاشش ارتقایافته و کنیستر، از یورو ۲ به یورو ۳ ارتقا پیدا کرد.

نیروی تولیدشده توسط موتور توسط یک گیربکس 5 سرعته دستی همچون پیکان به محور عقب منتقل می‌شود. در مدل‌های اولیه روآ شاهد استفاده از کلاچ تک‌صفحه‌ای پیکان بودیم که در ترکیب با وزن بالای این اتاق، استهلاک بالایی داشته و به سرعت دچار سوختگی می‌شد. در روآ سال اما این سیستم به دیسک و صفحه پژویی تغییر پیدا کرد و علاوه بر طول عمر باعث افزایش نرمی پدال کلاچ شد.

یکی از چالش‌های اساسی این پلتفرم را باید لرزش و صدای ناشی از محور محرک عقب دانست. استفاده از میل گاردان با طول زیاد باعث ایجاد لرزش در سرعت‌های بالا شده و همچنین از قسمت دیفرانسیل نیز زوزه و صدای اضافه را می‌شنویم. مهندسان ایران خودرو برای رفع این مشکل در پژو روآ سال از گاردان دوتکه با پوسته دیفرانسیل جدید استفاده کردند تا صدای انتقال قدرت کاهش پیدا کند. با این حال، در بررسی‌های بلندمدت، صدای دیفرانسیل در دورهای بالا یا در حالت خلاصی همچنان به عنوان یک ضعف شناخته می‌شود.

سیستم تعلیق پژو روآ در قسمت جلو از نوع مک فرسون و در محور عقب از نوع فنر شمش است. استفاده از تعلیق مک فرسون در قسمت جلو باعث شده جذب ضربات به خوبی انجام گیرد. اما در محور عقب استفاده از فنر شمش باعث می‌شود تا سواری برای سرنشینان عقب تا حدودی خشک و کوبنده باشد که این موضوع با روان‌کاری و گریس‌کاری فنرها تا حدی بهتر می‌شود؛ در عوض این سیستم باعث می‌شود تا ظرفیت تحمل بار بسیار بالایی را برای روآ شاهد باشیم.

سیستم ترمز پژو روآ شامل ترمزهای دیسکی در محور جلو و ترمزهای کاسه‌ای در محور عقب است. در مدل‌های روآ سال مدار ترمزها تقویت شده و سیستم ترمز ضد قفل (ABS) و توزیع الکترونیکی نیروی ترمز (EBD) به کار رفته که قدرت متوقف شدن این سدان سنگین وزن را به میزان قابل توجهی ارتقا می‌دهد.

در بخش تحلیل رانندگی روآ باید گفت که علیرغم شتاب‌گیری کند در لحظات اولیه و از حالت سکون، شاهد شتاب‌گیری ثانویه مناسب در دنده‌های 3 و 4 هستیم. همچنین به دلیل بهره‌مندی از وزن بالا و ایرودینامیک مناسب بدنه، پایداری بسیار خوبی در جاده‌های کفی و در برابر بادهای جانبی دارد. از نظر استهلاک نیز پیشرانه پژو روآ در واقع یک موتور جان‌سخت محسوب می‌شود. یکی از بزرگ‌ترین مزایای این خودرو نسبت به موتورهای خانواده پژو، بهره‌مندی این پیشرانه از زنجیر تایم به جای تسمه تایم است که نگرانی‌های مربوط به پاره شدن تسمه تایم را کاملا رفع می‌کند.

علاوه بر این، مقاومت بلوک سیلندر و سرسیلندر روآ در برابر حرارت، بسیار بالاست و برخلاف موتور پژو ۴۰۵، با کوچکترین ایراد در سیستم خنک‌کاری دچار سوختن واشر سرسیلندر نمی‌شود. هزینه‌های نگهداری جلوبندی، تعویض روغن و لنت‌ها در این خودرو نیز نسبت به خودروهای روز بسیار کمتر است.

یکی از نقاط ضعف پژو روآ در مدل معمولی و ساده را باید مصرف سوخت بالا دانست که در حدود 13 لیتر در هر 100 کیلومتر در استفاده شهری و 9 لیتر به صورت ترکیبی است. اما در پژو روآ سال، با اصلاحات سیستم پاشش سوخت، مصرف ترکیبی بنزین به حدود ۸.۴ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر کاهش یافت که با در نظر گرفتن ابعاد و وزن خودرو، رقمی منطقی و قابل‌قبول ارزیابی می‌شود.

مشخصات کلی

ابعاد و ظرفیت ‌ها

آپشن های پژو روآ

قطعا نمی‌توان از خودرویی متعلق به دهه 80 شمسی در سگمنت بسیار اقتصادی انتظار سطح بالایی از آپشن و امکانات رفاهی را داشت. با این حال پژو روآ ساده و سال تا حد امکان از امکانات پایه و کاربردی بهره‌مند هستند.

در بخش ایمنی باید بهره‌مندی از پلتفرم مستحکم پژو 405 را به خودی خود بزرگ‌ترین آپشن ایمنی این خودرو به شمار آورد. تجربه نشان داده در تصادفات جاده‌ای، این اتاق مقاومت بهتری در قسمت ستون و شاسی نسبت به رقبای سایپایی خود یعنی خانواده پراید از خود نشان می‌دهد. همچنین روآ از کمربندهای ایمنی سه نقطه‌ای مجهز به سیستم پیش کشنده بهره‌مند است. ارتقای ایمنی در پژو روآ سال با اضافه شده سیستم ترمز ضد قفل (ABS) و سیستم توزیع الکترونیکی نیروی ترمز (EBD) به حد کمال خود رسید.

پشت آمپر پژو روآ

حضور سیستم EBD در خودرویی نظیر روآ که خودویی دیفرانسیل عقب است و توزیع وزن آن با قرارگیری مسافر و بار در صندوق به شدت تغییر می‌کند، نقشی حیاتی دارد. این سیستم با تشخیص میزان بار روی محور عقب، نیروی ترمز را به صورت هوشمند بین چرخ‌های جلو و عقب تقسیم می‌کند تا از انحراف قسمت انتهایی خودرو در ترمزگیری‌های شدید جلوگیری شود. همچنین شاهد اضافه شدن سیستم ضد سرقت یا ایموبیلایزر در این مدل بودیم که امنیت خودرو را در برابر سارقان به طور محسوسی افزایش می‌دهد.

در بخش امکانات رفاهی شاهد بهره‌مندی از سیستم تهویه بسیار خوب و قوی هستیم به طوری که کولر این خودرو قادر است در دماهای بالا نیز پایداری خود را حفظ کرده و سرمای مطلوب به همراه پرتاب باد قوی را فراهم کند. از دیگر نکات مثبت پژو روآ می‌توان به بهره‌مندی از سیستم هیدرولیکی فرمان اشاره کرد که باعث هرچه آسان‌تر شدن گردش فرمان در ترافیک‌ها و پارک کردن در فضاهای کوچک شده است.

پشت آمپر پژو روآ سال

شیشه‌بالابرهای برقی  جلو، تنظیم دستی صندلی‌های جلو در جهات مختلف، آینه‌های جانبی با طراحی جدید برای کاهش نقاط کور و گرمکن شیشه‌های جلو و عقب که در فصول سرد مانع از بخارگرفتگی و کاهش دید راننده می‌شوند، از دیگر تجهیزات کاربردی این خودرو هستند.

جدول امکانات رفاهی و ایمنی به صورت زیر تکمیل می‌شود:

قیمت پژو روآ ساده و سال در بازار

برای بررسی قیمت خودرو پژو روآ باید گفت که هنوز هم پژو روآ سال از ارزش خرید بالایی نسبت به قیمت پرداختی آن برخوردار است. در این بازه قیمتی با خرید روآ سال می‌توان از پلتفرم پژو ۴۰۵ به طور کامل بهره‌مند شد و هزینه نگهداری و استهلاک بسیار پایین‌تری نسبت به آن تجربه کرد. روآ سال به دلیل برخورداری از یک موتور جان‌سخت نسبت به موتور XU7 پژو ۴۰۵ که به صورت پایه گازسوز است و هزینه سوخت کمتری را نیز به مالک تحمیل می‌کند، هنوز هم به عنوان یک خودرو اقتصادی از بازار نسبتا خوبی برخوردار است. اما اوضاع برای روآ معمولی آن طور که باید مناسب نیست و این خودرو از بازار خرید و فروش خودرو نسبتا ضعیفی نسبت به رقبای هم رده خود یعنی پراید و تیبا برخوردار است.

در زمان نگارش مقاله (مرداد ۱۴۰۵) قیمت نمونه‌های سالم روآ سال از حدود ۳۵۰ میلیون تومان تا ۵۰۰ میلیون تومان اعلام می‌شود. در این رنج قیمتی نسخه‌های سالم روآ سال از ارزش خرید بالایی برخوردار است. در رابطه با روآ معمولی نیز قیمت‌ها بسته به وضعیت فنی و بدنه از حدود ۲۵۰ میلیون تومان آغاز شده و تا ۴۰۰ میلیون تومان نیز اعلام می‌شود. در این بازه قیمتی شاید خرید یکی از مدل‌های پراید بتواند از خرج‌های بیشتر و استهلاک بالا جلوگیری کند.