خودرو متعارف در بیمه سال ۱۴۰۵ چیست؟ + نحوه محاسبه خسارت
اگر با خودرویی چند میلیاردتومانی تصادف کنید، حتی وقتی مقصر حادثه نیستید، ممکن است بیمه شخص ثالث راننده مقصر تمام هزینه تعمیر را پرداخت نکند. دلیل این موضوع، لزوماً خارجی یا لوکس بودن خودرو نیست. در قانون بیمه شخص ثالث، قیمت روز خودرو تعیین میکند که یک خودرو متعارف است یا نامتعارف.
در سال ۱۴۰۵، خودرویی که ارزش آن کمتر از یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان باشد، در دسته خودروهای متعارف قرار میگیرد. خودروهایی که ارزششان از این محدوده بیشتر باشد، نامتعارف محسوب میشوند و خسارت آنها طبق قواعد خاصی محاسبه خواهد شد.
اما یک نکته مهم دیگر هم وجود دارد: دنا معمولی شاخص خودروی متعارف در سال ۱۴۰۵ است. این خودرو قرار نیست سقف قیمت خودروهای متعارف را تعیین کند؛ بلکه شرکتهای بیمه برای محاسبه خسارت خودروهای نامتعارف، ارزش قطعات و لوازم دنا معمولی را بهعنوان معیار در نظر میگیرند.
منظور از خودروی متعارف چیست؟
مبنای قانونی خودروهای متعارف و نامتعارف، بندهای ۳ و ۴ ماده ۸ قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث است.
طبق تبصره ۴ ماده ۸، خودروی متعارف خودرویی است که قیمت آن کمتر از ۵۰ درصد سقف تعهدات بدنی ابتدای سال باشد.
در سال ۱۴۰۵، دیه مرد مسلمان در ماههای عادی سال ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان تعیین شده است. بنابراین ۵۰ درصد این مبلغ برابر با یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان خواهد بود.
در نتیجه، خودروهایی که ارزش آنها بالاتر از این محدوده باشد، در زمان رسیدگی به خسارت در گروه خودروهای نامتعارف قرار میگیرند.
نکته مهم این است که «نامتعارف» در اینجا به معنی لوکس، خارجی یا گرانقیمت بودن خودرو در معنای عمومی نیست. ملاک قانون، ارزش خودرو است. به همین دلیل ممکن است یک خودروی داخلی یا مونتاژی نیز به دلیل افزایش قیمت بازار، در دسته خودروهای نامتعارف قرار بگیرد.
چرا دنا معمولی شاخص خودروی متعارف در سال ۱۴۰۵ شد؟
سندیکای بیمهگران ایران برای ایجاد یک معیار مشخص در ارزیابی خسارت خودروهای نامتعارف، دنا معمولی را بهعنوان شاخص خودروی متعارف سال ۱۴۰۵ انتخاب کرده است.
این انتخاب یک دلیل ساده دارد: وقتی خودرویی نامتعارف آسیب میبیند، شرکتهای بیمه برای محاسبه خسارت نمیتوانند صرفاً قیمت بالای قطعات همان خودرو را مبنا قرار دهند. بنابراین باید یک خودروی متعارف بهعنوان معیار وجود داشته باشد.
در سال ۱۴۰۵ این معیار دنا معمولی است و ارزش قطعات و لوازم آن در محاسبه خسارت خودروهای غیرمتعارف مورد استفاده قرار میگیرد.
محمدرضا توکلی، دبیر دوم کارگروه تخصصی بیمههای اتومبیل سندیکای بیمهگران ایران، گفته:
انتخاب دنا معمولی با توجه به قیمتهای بازار و شرایط موجود انجام شده و جنبه حمایتی دارد.
همچنین بخش قابل توجهی از قطعات و اجزای بدنه در خانواده دنا مشترک است.
البته این موضوع را نباید با سقف قیمت خودروی متعارف اشتباه گرفت. یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان مرز قانونی متعارف و نامتعارف بودن خودرو است؛ دنا معمولی هم شاخص محاسبه خسارت خودروهای نامتعارف است.
حتی ممکن است قیمت دنا پلاس و مدلهای بالاتر دنا از یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان بیشتر باشد. این موضوع با انتخاب دنا معمولی بهعنوان شاخص تناقضی ندارد، زیرا سندیکا دنا معمولی را برای مبنای ارزیابی قطعات و خسارت انتخاب کرده است.
کدام خودروها در سال ۱۴۰۵ متعارف هستند؟
با توجه به سقف یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومانی، برخی خودروهای اقتصادی بازار همچنان در گروه خودروهای متعارف قرار میگیرند. در شهریورماه سال ۱۴۰۵، خودروهای زیر در محدوده خودروهای متعارف قرار گرفتهاند:
با این حال، نباید این فهرست را برای تمام شرایط و تا پایان سال ثابت در نظر گرفت. ملاک نهایی، ارزش خودرو در زمان ارزیابی خسارت است. افزایش قیمت خودرو در بازار میتواند وضعیت یک ماشین را تغییر دهد.
برای تشخیص دقیق وضعیت خودرو، این سه مورد را در نظر بگیرید:
- مدل، تیپ و سال ساخت خودرو را دقیق مشخص کنید. صرفاً نام خودرو برای تشخیص کافی نیست.
- قیمت روز خودرو را بررسی کنید. قیمت کارخانه معیار مناسبی برای این موضوع نیست و ارزش بازار اهمیت دارد.
- قیمت خودرو را با مرز یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان مقایسه کنید.
اگر ارزش خودرو بالاتر از این محدوده باشد، خودرو در گروه نامتعارف قرار میگیرد و محاسبه خسارت آن تابع قواعد مربوط به خودروهای نامتعارف خواهد بود.
خسارت خودروی نامتعارف چگونه پرداخت میشود؟
اینجا مهمترین تفاوت خودروهای متعارف و نامتعارف مشخص میشود.
در یک خودروی متعارف، خسارت مالی طبق تعهدات بیمه شخص ثالث راننده مقصر محاسبه و پرداخت میشود. اما در مورد خودروی نامتعارف، قانون محدودیت دیگری نیز در نظر گرفته است.
بر اساس ماده ۸ قانون بیمه شخص ثالث، خسارت خودروی نامتعارف بر اساس خسارت متناظر خودروی متعارف محاسبه میشود. در سال ۱۴۰۵، دنا معمولی شاخص این محاسبه است.
به زبان ساده، اگر خودروی گرانقیمتی آسیب ببیند، شرکت بیمه هزینه قطعات گرانتر آن خودرو را بدون محدودیت بر اساس قیمت واقعی همان قطعات پرداخت نمیکند؛ بلکه ارزش قطعه و خسارت متناظر در خودروی متعارف مبنا قرار میگیرد.
یک مثال ساده از خسارت خودرو نامتعارف
فرض کنید یک خودروی ۲ میلیارد تومانی در تصادف آسیب ببیند و هزینه تعمیر آن ۵۰۰ میلیون تومان برآورد شود.
چون ارزش این خودرو از سقف یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان بیشتر است، خودرو نامتعارف محسوب میشود. بنابراین مالک نمیتواند صرفاً بر اساس قیمت واقعی قطعات خودروی خودش انتظار دریافت کل ۵۰۰ میلیون تومان را از بیمه شخص ثالث داشته باشد.
در این شرایط، خسارت طبق قاعده خودروی متعارف و با در نظر گرفتن ارزش قطعات و لوازم دنا معمولی محاسبه میشود.
در نتیجه ممکن است بخشی از هزینه واقعی تعمیر بر عهده مالک باقی بماند؛ مگر اینکه پوشش بیمه بدنه خودرو داشته باشد.
آیا سقف بیمه شخص ثالث با سقف خودروی متعارف یکی است؟
خیر. این دو موضوع کاملاً متفاوتاند.
یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان، سقف قیمت خودروی متعارف در سال ۱۴۰۵ است؛ نه سقف پرداخت بیمه شخص ثالث.
هر بیمهنامه شخص ثالث یک سقف تعهد مالی دارد که بیمهگذار هنگام خرید یا تمدید بیمهنامه انتخاب میکند. در صورت وقوع حادثه، بیمهگر نیز در چارچوب همان تعهد مالی مسئول پرداخت خسارت است.
از طرف دیگر، اگر خودروی زیاندیده نامتعارف باشد، قانون محاسبه خسارت متناظر را نیز وارد فرآیند میکند.
بنابراین مبلغ نهایی خسارت به چند عامل بستگی دارد:
- میزان خسارت واردشده
- ارزش روز خودرو
- متعارف یا نامتعارف بودن خودرو
- ارزش قطعات متناظر دنا معمولی
- سقف تعهد مالی بیمهنامه مقصر
- درصد تقصیر
- نظر کارشناس و ارزیابی رسمی خسارت
به همین دلیل نمیتوان گفت «بیمه خودروهای نامتعارف را فقط تا یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان پوشش میدهد». این برداشت اشتباه است. در مطلب زیر میتوانید سقف تعهد بیمه شاخص در سال جاری را میتوانید مشاهده کنید.
افت قیمت خودروی نامتعارف چطور محاسبه میشود؟
پیش از پاسخ به سوال بالا این موضوع را در نظر داشته باشید که هزینه تعمیر با افت قیمت یکی نیست.
تعمیر به هزینه بازگرداندن خودرو به وضعیت قبل از حادثه مربوط میشود، اما افت قیمت، کاهش ارزش خودرو به دلیل سابقه تصادف، رنگشدگی یا آسیبدیدگی است.
در مورد افت قیمت نیز عواملی مانند سن خودرو، قطعه آسیبدیده، میزان خسارت و سابقه خودرو اهمیت دارد. اگر خودرو نامتعارف باشد، قواعد مربوط به خسارت خودروهای نامتعارف نیز میتواند بر مبلغ قابل مطالبه اثر بگذارد.
اگر خودرو آسیب جدی دیده است، قبل از تعمیر:
- از محل حادثه و قسمتهای آسیبدیده عکس و فیلم بگیرید.
- گزارش پلیس و کروکی را نگه دارید.
- خودرو را پیش از تعمیر برای ارزیابی به مرکز خسارت معرفی کنید.
- گزارش کارشناسی و برآورد خسارت را دریافت کنید.
- در صورت وجود اختلاف، از مسیر کارشناسی و مراجع رسمی پیگیری کنید.
محاسبهگرهای آنلاین میتوانند یک برآورد اولیه از افت قیمت بدهند، اما مبلغ نهایی را نمیتوان صرفاً بر اساس یک محاسبهگر اینترنتی تعیین کرد. بنابراین بهتر است برای مطالعه جزئیات و ضرایب افت قیمت خودروها سری به راهنمای زیر بزنید.
بیمه بدنه چه کمکی به مالک خودروی نامتعارف میکند؟
اگر خودروی شما بیشتر از یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان ارزش دارد، بیمه بدنه اهمیت بیشتری پیدا میکند.
دلیلش روشن است: ممکن است بین هزینه واقعی تعمیر خودرو و خسارت قابل پرداخت از بیمه شخص ثالث راننده مقصر فاصله ایجاد شود. بیمه بدنه میتواند طبق شرایط بیمهنامه برای جبران بخشی از این خسارت مورد استفاده قرار بگیرد.
برای خودروهای گرانتر، بعضی شرکتهای بیمه نیز پوششهای تکمیلی مرتبط با خودروهای نامتعارف ارائه میکنند. این پوششها میتوانند بخشی از اختلاف میان خسارت واقعی و مبلغ قابل پرداخت از بیمه شخص ثالث را جبران کنند.
البته بیمه بدنه به معنی پرداخت تمام هزینهها در هر شرایطی نیست. مواردی مانند:
- فرانشیز
- سقف تعهدات
- استهلاک قطعات
- ارزش خودرو در بیمهنامه
- پوششهای انتخابشده
- شرایط و استثناهای قرارداد
روی مبلغ نهایی اثر میگذارند.
به همین دلیل، اگر خودروی شما ارزش بالایی دارد، هنگام خرید یا تمدید بیمه بدنه فقط به قیمت بیمهنامه توجه نکنید. ارزش خودرو و پوششهای مورد نیازتان را هم بررسی کنید.
بعد از تصادف با خودروی نامتعارف چه کنیم؟
در تصادف، قبل از هر چیز باید ایمنی افراد و جلوگیری از حادثه دوم را در نظر بگیرید. بعد از آن، مستندسازی حادثه اهمیت زیادی دارد.
این کارها میتواند از اختلافهای بعدی جلوگیری کند:
- از خودروها، محل تصادف، پلاکها و قسمتهای آسیبدیده عکس بگیرید.
- مشخصات راننده و بیمهنامه شخص مقابل را ثبت کنید.
- در صورت نیاز، کروکی و گزارش پلیس دریافت کنید.
- پیش از تعمیر، خودرو را برای کارشناسی و ارزیابی خسارت معرفی کنید.
- ریز خسارت قطعات و اجرت تعمیر را دریافت کنید.
- درباره نحوه اعمال قانون خودروی نامتعارف از شرکت بیمه توضیح و مستندات بخواهید.
- اگر بیمه بدنه دارید، پیش از تعمیر با شرکت بیمه خود هماهنگ کنید.
خودرو را قبل از مستندسازی کامل خسارت تعمیر نکنید. از بین رفتن آثار حادثه میتواند روند اثبات میزان خسارت را دشوارتر کند.
اشتباههای رایج درباره خودروی متعارف
پیش از پایان دادن به این مطلب از مجله خودرو۴۵ چند اشتباه رایج و تکرارشونده را بررسی کردهایم که امیدواریم خواندن آنها برای شما هم کمککننده باشد.
۱. هر خودروی داخلی، متعارف است
خیر. داخلی یا خارجی بودن خودرو ملاک قانون نیست. ارزش خودرو معیار اصلی تشخیص است.
۲. دنا معمولی همان سقف خودروی متعارف است
خیر. دنا معمولی در سال ۱۴۰۵ شاخص ارزیابی خسارت خودروهای نامتعارف است. مرز قانونی خودروهای متعارف نیز یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان است.
۳. بیمه همیشه تمام خسارت خودروی غیر مقصر را میدهد
نه لزوماً. اگر خودرو نامتعارف باشد، خسارت با توجه به قواعد خسارت متناظر، تعهد مالی بیمهنامه و سایر شرایط پرونده محاسبه میشود.
۴. قیمت کارخانه ملاک تشخیص است
خیر. آنچه اهمیت دارد ارزش خودرو در زمان ارزیابی خسارت است. قیمت کارخانه لزوماً نشاندهنده ارزش واقعی خودرو در بازار خرید و فروش خودرو نیست.
۵. بیمه بدنه فقط برای خودروهای لوکس است
این تصور هم درست نیست. با افزایش قیمت خودرو، حتی مالکان خودروهایی که در دسته لوکس قرار نمیگیرند، ممکن است با ریسک قابل توجهی در زمان خسارت روبهرو شوند.
جمعبندی؛ توصیه برای مالکان خودرو گرانتر از ۱.۴ میلیارد تومان
در سال ۱۴۰۵، خودرویی که ارزش آن کمتر از یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان باشد، در گروه خودروهای متعارف قرار میگیرد. خودروهایی که ارزششان از این محدوده بیشتر باشد، نامتعارف محسوب میشوند.
از طرف دیگر، دنا معمولی شاخص خودروی متعارف برای ارزیابی خسارت خودروهای نامتعارف در سال ۱۴۰۵ است. بنابراین این دو عدد و مفهوم را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت: یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان، مرز قانونی تشخیص است و دنا معمولی، مبنای ارزیابی قطعات و خسارت.
اگر خودرویی نامتعارف باشد، بیمه شخص ثالث راننده مقصر لزوماً تمام هزینه واقعی تعمیر را بر اساس قیمت قطعات همان خودرو پرداخت نمیکند. در این شرایط، ارزش قطعات متناظر دنا معمولی، سقف تعهد مالی بیمهنامه و سایر عوامل پرونده در تعیین خسارت نقش دارند.
به همین دلیل، اگر ارزش خودرویتان از ۱.۴ میلیارد تومان بیشتر است، بیمه بدنه و پوششهای تکمیلی خودروهای نامتعارف را جدی بگیرید. چند دقیقه بررسی دقیق بیمهنامه میتواند در زمان یک تصادف پرهزینه، جلوی پرداخت مبلغ سنگینی از جیب را بگیرد.
سوالات متداول
- سقف قیمت خودروی متعارف در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
در سال ۱۴۰۵، بر اساس سقف تعهدات بدنی ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومانی، مرز ۵۰ درصدی خودروی متعارف یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان است. خودروهایی که ارزش آنها بالاتر از این محدوده باشد، نامتعارف محسوب میشوند.
- دنا معمولی چرا خودروی متعارف سال ۱۴۰۵ شد؟
سندیکای بیمهگران ایران دنا معمولی را بهعنوان شاخص ارزیابی خسارت خودروهای نامتعارف انتخاب کرده است تا شرکتهای بیمه در محاسبه خسارت یک معیار مشخص و واحد داشته باشند.
- آیا دنا پلاس هم خودروی متعارف محسوب میشود؟
ملاک متعارف یا نامتعارف بودن، ارزش روز خودرو است. بنابراین صرف اینکه دنا معمولی بهعنوان شاخص انتخاب شده، به معنی متعارف بودن تمام مدلهای دنا نیست. مدلهایی که ارزششان بالاتر از مرز قانونی باشد، نامتعارف محسوب میشوند.
- آیا بیمه شخص ثالث تمام خسارت خودروی نامتعارف را پرداخت میکند؟
خیر، لزوماً تمام خسارت واقعی خودرو پرداخت نمیشود. خسارت خودروی نامتعارف با توجه به خسارت متناظر خودروی متعارف و ارزش قطعات دنا معمولی محاسبه میشود و سقف تعهد مالی بیمهنامه و سایر شرایط پرونده نیز اهمیت دارد.
- اگر خودروی من نامتعارف باشد، چطور ریسک مالی را کاهش دهم؟
مهمترین راه، داشتن بیمه بدنه با ارزش واقعی خودرو و در صورت امکان استفاده از پوششهای تکمیلی مرتبط با خودروهای نامتعارف است. هنگام تمدید بیمه نیز ارزش روز خودرو و میزان پوشش بیمهنامه را دوباره بررسی کنید.
- کدام خودروها در سال ۱۴۰۵ متعارف هستند؟
نمونههایی مانند انواع کوییک، سهند S، اطلس S، اطلس GL، ساینا S، ساینا S دوگانهسوز و وانت پراید GX در محدوده خودروهای متعارف قرار دارند. با این حال، ملاک نهایی ارزش روز خودرو در زمان ارزیابی خسارت است و با تغییر قیمت بازار ممکن است وضعیت خودرو تغییر کند.
اطلاع از جدیدترین شرایط فروش خودرو
با عضویت در خبرنامه پیامکی خودرو۴۵
فروش خودرو
قیمت روز خودرو
تخمین قیمت
خرید خودرو
کسب درآمد از خودرو۴۵
مشخصات شما
برای ثبت نظر مشخصات خود را وارد کنید