تیبا ۲ پلاس؛ بررسی جامع و مشخصات فنی

یک ایده جدید و کاربردی در صنعت خودروسازی ایران آن است که یک محصول جاافتاده در بازار را با عرضه تیپ‌های جدید و ارتقای همان محصول در جهت حفظ مشتری، مجدد به خط تولید بیندازند. این روند را خودروسازان داخلی با افزودن پسوندهایی همچون پلاس یا آپشنال به‌طور مداوم روی محصولات خود انجام می‌دهند. سایپا نیز به عنوان یکی از دو قطب اصلی خودروسازی کشور تصمیم گرفت تا در راستای ارتقای تنوع سبد محصولات خود که همگی بر روی پلتفرم X200 بودند، نسخه مجهز تیبا ۲ (هاچبک) یعنی تیبا ۲ پلاس را معرفی و و روانه بازار کند.

برای درک بهتر جایگاه تیبا هاچبک پلاس باید نگاهی به عقبه و نسخه پایه آن داشته باشیم. تیبا هاچبک برای نخستین بار در سال ۱۳۹۲ و همزمان با ورود پراید یورو ۴ به بازار معرفی شد. این خودرو در واقع جانشین پراید ۱۱۱ بود که به‌عنوان دومین محصول هاچبک سایپا روی خط تولید رفت. استفاده از ورق‌های فولادی با ضخامت بالا در ساخت بدنه، بهره‌گیری از درهای تقویت‌شده و ستون‌های دوجداره باعث شد تا این محصول از نظر ایمنی یک سر و گردن بالاتر از پراید قرار بگیرد. هرچند طراحی کلی آن توسط یک شرکت ایتالیایی انجام شد اما تغییرات مختلف روی آن و تاخیر در تحویل باعث شد که در نهایت زبان طراحی آن، تازگی و به‌روز بودن خود را از دست بدهد و برای کاهش هزینه تولید دستخوش تغییرات محسوسی شود.

با این حال به دلیل نبود رقیب خاصی برای تیبا ۲ در زمان عرضه و فروش خودرو در سگمنت خودروهای اقتصادی و همچنین بهره‌مندی این محصول از عواملی چون استهلاک پایین، دسترسی آسان به قطعات و هزینه نگهدراری معقول باعث شد تا استقبال خوبی از طرف مصرف‌کننده ایرانی از آن بشود و بازار دست دوم پررونقی را هم تجربه کند.

معرفی تیبا ۲ پلاس

با گذشت زمان و تغییر سلیقه بازار و همچنین گرایش مصرف‌کننده نهایی به سمت خودروهای آپشنال و با تجهیزات بیشتر، سایپا تصمیم گرفت تا روحی تازه در کالبد این هاچبک اقتصادی بدمد. از همین رو تیبا ۲ پلاس به عنوان نسخه آپشنال تیبا هاچبک پا به عرصه گذاشت. هدف اصلی سایپا از عرضه این محصول پاسخگویی به نیاز آن دسته از مشتریانی بود که در یک هاچبک ارزان‌قیمت اقتصادی به دنبال امکانات و آپشن‌های به‌روزتر نیز بودند. امکاناتی که برای دست یافتن به آن نیاز به تغییر زیاد بودجه نباشد.

فروش خودرو برای اولین بار در سال ۱۳۹۸ و بدون هیچ‌گونه اطلاعات رسمی، مشخصات فنی یا حتی کاتالوگ رسمی انجام شد. سایپا آنقدر از میزان استقبال اجباری خریداران ایرانی مطمئن بود که پیش‌فروش این خودرو را صرفا بر اساس چند تصویر غیر رسمی از محیط کارخانه انجام داد. تیبا ۲ پلاس سرانجام در سال ۱۳۹۹ وارد بازار شد و توانست فاصله بین تیبا ۲ معمولی و کوییک را پر کرده و انتخابی جدید پیش روی خریداران با بودجه‌های محدود قرار دهد.

طراحی ظاهری تیبا ۲ پلاس

بررسی یا تحلیل نمای ظاهری یک خودروی اقتصادی همواره پرچالش است، چرا که در این رده قیمت خودرو، محدودیت شدید برای کنترل هزینه نهایی موجب می‌شود که طراحان تا جایی که می‌توانند به ساده‌سازی کلی بدنه ترغیب شوند. به طور کلی طراحی این خودرو اگرچه با کمک شرکت اروپایی انجام شد ولی حتی در زمان عرضه هم دمده و قدیمی محسوب می‌شد. با این حال نسخه هاچبک یا همان تیبا ۲ آپشنال، بسیار پخته‌تر و جذاب‌تر از نسخه صندوقدار آن از آب در آمد. فرم هاچبک بدنه باعث شد تا هارمونی بهتری بین خطوط جانبی و انحنای سقف شکل بگیرد.

در این مدل، سایپا سعی کرد تا با افزودن المان‌های جزیی جدید بتواند گرد و غبار کهنگی را تا حدی از چهره این خودرو پاک کند. تغییر مهم‌تر اما نصب دیفیوزر و مشکی شدن قسمت پایینی سپر جلو است که باعث شده تا سپر به صورت دو رنگ دربیاید و اسپرت‌تر دیده شود. در دو طرف این سپر ساده همچنان دو مه‌شکن دایره‌ای شکل خودنمایی می‌کنند.

در قسمت نمای جانبی هم تغییراتی نسبت به نسخه پایه اتفاق افتاده و زه‌‌های پلاستیکی از روی درها حذف شده‌اند. این موضوع البته باعث شده تا این نما یکدست‌تر و مدرن‌تر به‌نظر برسد. تغییر دیگر این بخش جایگزینی آینه‌های جانبی قدیمی با نمونه جدید مشابه با کوییک یا ساینا است که تناسب بهتری با خطوط بدنه دارد. همچنین شیشه‌های عقب به صورت فابریک دودی هستند و روف رک‌هایی نیز برای تشبیه این مدل به مدل‌های کراس تعبیه شده است.

در قسمت جلویی تیبا هاچبک پلاس شاهد حفظ همان ساختار قبلی هستیم و تغییر محسوسی در این بخش اتفاق نیفتاده است. چراغ‌های جلو با فرم مثلثی‌شکل خود در کنار خطوط متعدد روی کاپوت و گلگیرها، همان فرم قدیمی را حفظ کرده‌اند. طراحان اما در مدل پلاس تیبا ۲ از یک قاب و نوار کرومی‌رنگ (استیل) در قسمت دور جلوپنجره مرکزی خودرو استفاده کرده‌اند تا شاید بتوانند نمایی لوکس‌تر به این قسمت اضافه کنند.

در تصاویر اولیه و پیش از تحویل رسمی، تیبا ۲ پلاس با رینگ‌های آلومینیومی دورنگ مشابه با ساینا اتوماتیک به نمایش درآمد که تناسب بسیار خوبی با گلگیرها و فرم جدید خودرو ایجاد می‌کرد. اما در زمان تحویل نهایی، این خودرو صرفا با مدل ساده آلومینیومی یا به صورت قالپاق به مشتریان عرضه شد. عدم استفاده از رینگ آلومینیومی در نسخه نهایی، بی‌شک نقطه ضعفی در طراحی و استایل اسپرت این خودرو محسوب می‌شود.

در نمای عقب اما کمترین تغییر را نسبت به نسخه پایه شاهد هستیم. شاید بیراه نباشد اگر بگوییم که نمای عقب تیبا ۲ از همان اول هم پخته‌ترین بخش این خودرو بود. چراغ‌هایی ساده در کنار در صندوق ساده، ترکیب نرمال و قابل قبولی را شکل داده‌اند. در تیبا ۲ پلاس صرفا یک دیفیوزر مشکی‌رنگ برای هماهنگی با قسمت جلویی به سپر عقب اضافه شده و شاهد دو سنسور هشداردهنده پارک عقب و یک لنز دوربین عقب نیز هستیم.

طراحی داخلی تیبا هاچبک پلاس

ورود به کابین تیبا ۲ پلاس مساوی است با روبرو شدن با عمده تغییرات این مدل نسبت به نسخه پایه. ساختار کلی داشبورد، رودری‌ها و طراحی کلی داخلی دقیقا همان چیزی است که در مدل‌های قبلی وجود داشت. خطوط منحنی داشبورد و سادگی ادوات به‌کاررفته نشان از طراحی اقتصادی دارد. کیفیت متریال به‌کاررفته هنوز هم از پلاستیک خشک است که البته نسبت به قیمت خودرو طبیعی محسوب می‌شود.

مهم‌ترین تفاوت نسخه پلاس با نسخه معمولی تیبا هاچبک درست در وسط داشبورد قرار دارد. سایپا در این بخش با حذف رادیوپخش قدیمی، آن را با یک صفحه نمایش لمسی جایگزین کرده است.

این نمایشگر که با یک قاب جدید به خوبی در وسط کنسول جانمایی شده، علاوه بر ارتقای نمای داخلی کابین، امکانات خوبی نیز نظیر سیستم نویگیشن، اتصال بلوتوث و دوربین دنده عقب را فراهم کرده است. در زیر این صفحه نمایش، کنترل‌های سیستم تهویه مطبوع به صورت دستی و با همان طراحی قدیمی حضور دارند.

نکته و تغییر مثبت جدید در این بخش را باید استفاده از روکش صندلی چرم به جای روکش پارچه‌ای قدیمی دانست. این تغییر علاوه بر لوکس‌تر نشان دادن کابین در تمیز نگه‌داشتن فضای داخلی نیز تاثیر مثبتی دارد. ارگونومی صندلی‌ها اما تغییری پیدا نکرده و همچنان از دربرگیرندگی مناسبی برخوردار نیستند.

سایپا در این مدل از کفپوش‌های سه‌بعدی و فابریک در زیر پای سرنشینان و صندوق عقب استفاده کرده که البته در سال ۱۴۰۵ قطعا از بین رفته و جایگزین شده‌اند.

فرمان خودرو تغییری نداشته و همچنان همان فرمان سه‌شاخه آشنا و قدیمی سایپا در آن استفاده شده است. نکته‌ای که وجود دارد این است که با وجود اضافه شدن سیستم مالتی‌مدیا اما هیچ دکمه کنترلی روی فرمان اضافه نشده و لازم است تا راننده برای تنظیم صدا یا تغییر آهنگ مستقیما با لمس نمایشگر سر و کار داشته باشد که در هنگام رانندگی کمی خطرناک است.

در زمینه فضای کابین نیز این مدل به عنوان یک هاچبک شهری از فضای سر و پای مناسبی برای سرنشینان ردیف جلو بهره می‌برد. در ردیف عقب هم به‌دلیل ارتفاع سقف مناسب، فضای سر خوبی را شاهد هستیم ولی کمبود فاصله محوری سبب شده تا فضای پای سرنشیان عقب با محدودیت همراه باشد.

مشخصات فنی تیبا ۲ پلاس

در بخش فنی تیبا ۲ پلاس باید گفت که این نسخه هیچ تفاوتی با نسخه معمولی تیبا و حتی سایر محصولات خانواده پلتفرم X200 مانند ساینا یا کوییک ندارد. موتور این خودرو همان پیشرانه نام‌آشنا و قدیمی M15 است. این موتور ۱.۵ لیتری ۴ سیلندر با ۸ سوپاپ قادر است ۸۷ اسب بخار قدرت در دور موتور ۵۳۰۰ دور در دقیقه و گشتاور ۱۲۸ نیوتن‌متر در دور موتور ۴۰۰۰ را تولید کند.

اگرچه استفاده از موتور ۸ سوپاپ دیگر خیلی قدیمی به‌نظر می‌رسد و تا حدی منسوخ شده اما همین موضوع برای این خودرو یک برگ برنده است، چرا که باعث می‌شود این موتور استهلاک پایینی داشته باشد و هزینه تعمیرات آن هم مقرون به صرفه‌تر باشد.

نیروی تولیدشده توسط این موتور از طریق یک گیربکس ۵ سرعته دستی به چرخ‌های جلو منتقل می‌شود. با توجه به وزن تیبا ۲ پلاس که در حدود ۱۰۴۰ کیلوگرم است، موتور M15 عملکرد قابل قبولی به‌خصوص در مصارف شهری از خود نشان می‌دهد. شتاب اولیه خودرو هم در رانندگی شهری تا حدی رضایت‌بخش است.

یکی از نقاط ضعفی که در نسخه پلاس تیبا هاچلک همچنان پابرجاست، ضعف در عایق‌بندی صوتی کابین است. در سرعت‌های پایین خبری از صدای آزاردهنده نیست اما با افزایش دور موتور به بالاتر از عدد ۳۵۰۰ یا تردد در بزرگراه‌ها، نفوذ صدای محیط و موتور به داخل کابین بسیار محسوس است.

در بخش سیستم تعلیق نیز تیبا ۲ پلاس در محور از جلو از سیستم مک فرسون و در محور عقب از سیستم میل پیچشی بهره می‌برد. این خودرو سواری نسبتا نرمی در آسفالت ‌و مسیرهای صاف دارد اما در مواجهه با دست‌اندازها، کوبش‌هایی به کابین و به‌خصوص ردیف عقب منتقل می‌شود. به طور کلی هندلینگ و چسبندگی تیبا ۲ پلاس نسبت به پراید ۱۱۱ ارتقا پیدا کرده و وضعیت بهتری دارد.

مصرف سوخت ترکیبی تیبا ۲ پلاس در شرایط استاندارد حدود ۷ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است که آن را به عنوان یک گزینه کم‌مصرف معرفی می‌کند. در بخش ترمز هم شاهد بهره‌مندی از ترمزهای دیسکی در محور جلو و نمونه کاسه‌ای در محور عقب هستیم که در ترکیب با سیستم ترمز ضد قفل یا ABS و توزیع الکتریکی نیروی ترمز یا EBD، عملکردی مناسب از خود نشان می‌دهد.

مشخصات کلی

ابعاد و ظرفیت ‌ها

آپشن های تیبا ۲ (هاچبک) پلاس

همان‌طور که اشاره شد، بزرگ‌ترین تغییر و وجه تمایز این مدل نسبت به نسخه پایه در قسمت آپشن‌ها و امکانات رفاهی نهفته است. در این مدل بهره‌مندی از نمایشگر لمسی مالتی‌مدیا با پشیتیبانی از نویگیشن و بلوتوث در کنار اضافه شدن دوربین دنده عقب و سنسورهای هشداردهنده پارک، باعث ارتقای دید عقب راننده در هنگام پارک شده است.

از دیگر تغییرات این مدل استفاده از روکش چرم برای صندلی‌ها در کنار کفپوش‌های سه‌بعدی فابریکی برای زیر پای سرنشینان و صندوق عقب همراه با شیشه عقب‌های دودی است که علاوه بر ایجاد حریم خصوصی بیشتر برای سرنشینان ردیف دوم، مانع از تابش مستقیم نور آفتاب شده و به خنک ماندن کابین و کاهش فشار بر کولر خودرو در فصل گرم سال کمک می‌کند.

تیبا ۲ پلاس به شیشه بالابرهای برقی برای درهای عقب و آینه‌هایی با قابلیت تنظیم برقی نیز مجهز شده است. در بخش ایمنی اما تغییر خاصی اتفاق نیفتاده و صرفا از دو کیسه هوا برای محافظت از سرنشیان جلو، سیستم ترمز ABS و توزیع الکترونیکی نیروی ترمز (EBD) در کنار یک سیستم ضد سرقت جدید استفاده شده است.

جدول امکانات رفاهی و ایمنی به صورت زیر تکمیل می‌شود:

قیمت تیبا ۲ پلاس در بازار

در بازار ایران افرادی که به‌دنبال یک خودروی اقتصادی هستند، بیشتر از آنکه به زیبایی و امکانات خودرو فکر کنند باید از همان اول بیشتر به فاکتورهایی نظیر بازار خرید و فروش خودرو، هزینه‌های نگهداری، استهلاک، در دسترس بودن مکانیک ماهر و قیمت خودرو توجه کنند. تیبا ۲ پلاس نیز به عنوان یک هاچبک اقتصادی در یک نقطه تعادلی میان تیبا معمولی و نسخه‌های پایه کوییک قرار دارد و از بابت فاکتورهای یادشده نیز وضعیت مناسبی دارد.

قیمت تیبا ۲ پلاس در زمان نگارش مقاله (شهریور ۱۴۰۵) بسته به سال ساخت و وضعیت کلی سلامت فنی و بدنه از حدود ۸۰۰ میلیون تومان شروع شده و تا ۱ میلیارد تومان نیز اعلام می‌شود. قیمت‌گذاری این مدل در این بازه باعث شده تا کار برای آن کمی سخت شود و شاید بهتر باشد به جای خرید آن به سراغ محصولات دیگری از برند سایپا یا ایران خودرو برویم. به طور مثال با قیمت یک میلیارد تومان یا کمی بیشتر از آن می‌توان به سراغ خرید محصولاتی از خانواده پژو رفت که اگرچه از استهلاک و سال ساخت بالاتری نسبت به تیبا ۲ پلاس بهره می‌برند اما کیفیت سواری و فنی بهتری را به راننده ارائه می‌کنند.

از طرف دیگر در خانواده سایپا هم با این عدد می‌توان به سراغ خرید کوییک رفت که از بازار خرید و فروش بهتری نسبت به تیبا بهره می‌برد و به عبارتی خوش‌فروش‌تر است و هنوز هم روی خط تولید قرار دارد و نگرانی کمتری بابت تامین قطعات یدکی برای آن وجود دارد.