پژو پارس اتوماتیک؛ بررسی جامع و مشخصات فنی

پژو پارس را باید از موفق‌ترین سدان‌های تاریخ شرکت ایران خودرو دانست. خودرویی بناشده بر پلتفرم پژو 405 که به دلیل داشتن طراحی به روز و زیباتر، به سرعت در دل مشتریان ایرانی جا باز کرد.

برای آن دسته از مشتریان بازار خودروهای داخلی، تجهیز یک محصول استاندارد از شرکت‌های خودروسازی دولتی به گیربکس اتوماتیک دارای اهمیت بسیار است. پس زمانی که پژو پارس اتوماتیک روانه بازار شد، طیف بخصوصی از مشتریان ایرانی را به خود جلب کرد

معرفی پژو پارس اتوماتیک

ایران خودرو در سال 1379 خبر از ورود محصول جدیدی به بازار داد که آن دوران با نام پرشیا شناخته می‌شد. پرشیا فیس‌لیفت جدید پژو فرانسه برای پژو 405 بر اساس پژو 406 فاز 1 (1995-1999) بود که در دوران معرفی به بازار ایران دقیقا نقش 207 در برابر 206 را در بازار ایران بازی کرد. محصولی با سبک طراحی روز الهام‌گرفته از پژو بازار اروپا که انصافا از دیدگاه المان‌های بصری طراحی به نسبت پژو 405 که طراحی آن متعلق به دهه ۱۹۸۰ میلادی بود، بسیار متمایز و نوین به نظر می‌رسید.

اما مغز خواننده جایی رگ به رگ می‌شود که ایران خودرو پژو پرشیا (با تغییر نام به پژو پارس در سال‌های بعد) را اولین خودرو لوکس ایرانی نامید. شاید از نظر ایران خودرو استفاده از امکانات استاندارد دهه‌های 1960 و 1970 میلادی بازار آمریکای شمالی نظیر بالابرهای برقی چهار شیشه، داشتن سیستم تهویه مطبوع، سیستم رادیو پخش، ترمزهای دیسکی، قفل مرکزی، مه‌شکن‌های زیرسپر، تریم طرح چوب یا دماسنج دیجیتال از امکانات رفاهی لوکس به حساب می‌آمد اما پارس (پرشیا سابق) عملا  یک خودرو اقتصادی بسیار میانه‌رو و ساده بود که به هیچ عنوان پریمیوم و رده‌بالا به حساب نمی‌آمد، چه برسد به لوکس.

با این وجود تولید پیوسته پارس از سال 1379 تا ۱۴۰۳ نشانگر بازار بسیار گرم و استقبال چشم‌گیر مشتریان ایرانی از این خودرو بود که پس از خانواده 206، پارس را به یکی از محبوب‌ترین محصولات ایران خودرو و احتمالا گزینه‌ای دوست‌داشتنی‌تر از خانواده سمند بدل کرد.

در سال 1390، ایران خودرو سیستم انتقال نیروی پژو 206 تیپ 6، شامل موتور 1.6 لیتری تنفس طبیعی چهار سیلندر TU5 به همراه گیربکس 4 سرعت اتوماتیک AT با کد شناسایی AL4 پژو-سیتروئن را بر پاس سوار کرد تا اولین نسخه از پژو پارس اتوماتیک خلق شود.

ایران خودرو در دهه گذشته به دلیل تحریم‌های سنگین بر صنعت خودروسازی و با در اختیار داشتن تکنولوژی ساخت و تولید پیشرانه مشهور TU5 پژو به کمک قطعه‌سازان چینی، این پیشرانه را به شکلی گسترده در تمامی محصولات تولیدی خود به کار گرفت. از آن جایی که پژو پارس از این مهم مستثنی نبود، در سال 1397 با استفاده از گیربکس جدید 6 سرعت اتوماتیک AT، نسخه بهبود‌یافته‌ای از پارس اتوماتیک را روانه بازار کرد.

پژو پارس اتوماتیک با پیشرانه TU5 با دو گیربکس 4 و 6 سرعت اتوماتیک تا سال 1402 بر خط تولید ایران خودرو قرار داشت.

طراحی ظاهری پژو پارس اتوماتیک

پژو پرشیا یا همان پارس، بر اساس المان‌های طراحی به‌کاررفته در نسخه فاز اول (پیش از فیس‌لیفت) پژو 406 بازار اروپا خلق شده بود. اگر با محصولات پژو در دهه 1970 تا 1990 آشنایی داشته باشید می‌دانید که این خودروساز اروپایی طراحی بیشتر محصولات خود را به طراحان شناخته‌شده و مشهور ایتالیایی، مخصوصا پینینفارینا (Pininfarina) می‌سپرد.

پژو 405 دهه 19۸0 و 406 دهه 1990 نیز از سوی شرکت پینینفارینا طراحی شده بودند. ازاین‌رو رعایت تناسبات طراحی در آن‌ها بسیار خیره کننده و زیبایی نسخه‌های کوپه آن خودروها، مخصوصا نسخه کوپه پژو 406 به واقع جذاب، خیره‌کننده و زیبا بود.

پس زمانی که المان‌های اجراشده در بدنه پژو 406 روی پلتفرم پژو 405 به منظور خلق پژو پارس پیاده شد، پارس به یکی از نوین‌ترین، جذاب‌ترین و جدیدترین خودروهای بازار ایران در دهه 1380 بدل گشت. خودرویی که اگرچه ذات بسیار قدیمی 405 را به همراه داشت، اما پوسته‌ای مدرن و ظاهری به‌روز را به خریدار ارائه می‌داد.

جلوپنجره باریک مزین به نشان شیر پژو در اتصال به سیستم روشنایی باریک و کشیده با لنز شفاف در ترکیب با زیرسپر مجهز به شکاف ورودی هوا و دو مه‌شکن، زبان طراحی رایج پژو در دهه‌های 1970 تا پایان دهه 2000 بود. از این رو قدمت این المان چیزی در حدود 40 سال و زبان طراحی کاملا شناخته‌شده و منحصر به برند پژو بود.

طراحی بخش انتهایی پارس با چراغ‌های مختصرتر، کوچک‌تر و نرم‌تر نسبت به پژو 405 همراه شد که طبیعتا به طور مستقیم از چراغ عقب 406 الهام گرفته بود. خط شانه 360 درجه مشهور در محصولات پژو، در مدل پارس درست بر روی چراغ‌های جلو خودرو پایان می‌یافت تا نقش ابرو برای سیستم روشنایی جلو را بازی کند. جای پلاک نیز به صورت فرور فته بر در صندوق عقب تعبیه شد تا تمایز بصری با 405 را افزایش دهد.

ظاهر نهایی پارس برای دهه 1380 ایران بسیار جدید و زیبا بود. اما چرا این خودرو هنوز هم پس از گذر بیش از 25 سال تولید پیوسته استقبال بسیار گرمی را در بازار دست دوم تجربه می‌کند؟ دو دلیل عمده وجود دارد.

اول آن که طراحی پیاده‌شده بر پژو پارس الهام مستقیمی از المان‌های اجرایی شرکت ایتالیایی پینینفارینا بر بدنه پژو 406 بود. المان‌هایی نوین، زیبا با رعایت تناسبات هندسی بسیار زیاد که در آن دوران جلوه بسیار زیبا و جوان‌پسندی داشت. میانه‌روی این سبک طراحی و توجه زیاد به تناسبات هندسی موجب شد که طراحی پارس از طراحی تمامی محصولات خانواده سمند (به استثنای خانواده دنا) منسجم‌تر و فاقد تاریخ انقضا به نظر برسد.

دلیل دوم عدم عرضه محصولات جدید دیگر پژو در بازار ایران و شکست عرضه پژو 407 وارداتی ایران خودرو به دلیل قیمت نهایی خیره‌کننده و غیررقابتی در سگمنت سدان‌های ارزان‌قیمت اقتصادی تولید داخل بود. پس بعد از پژو پارس، عملا هیچ پژو جدید دیگری روانه بازار ایران نشد که در نسخه مونتاژی به تولید رسید و در عین حال قیمت رقابتی در جایگاه اقتصادی داشته باشد.

ایران خودرو دو بار به ترتیب در سال‌های ابتدایی دهه 1380 و بار دیگر در سال 1402، اقدام به ارائه فیس‌لیفت‌های متفاوت برای پژو پارس کرد اما هیچ یک از آن‌ها مرحله تایید برای ورود به چرخه تولید را پشت سر نگذاشتند. باور بر آن است که مهندسان ایران خودرو از برهم خوردن تناسبات طراحی بسیار عالی پژو پارس واهمه داشته و ترجیح دادند که به فیس‌لیفت استاندارد اجراشده بر پژو پارس دست نزنند.

طراحی داخلی پژو پارس AT

سبک طراحی کابین پژو پارس تا سال 1394 مستقیما با الهام از طراحی کابین پژو 405 شکل گرفته بود. تمامی المان‌ها به جز طراحی مجموعه کلاستر، تریم تزئیناتی طرح چوب، غربیلک فرمان متفاوت، تریم پارچه‌ای هماهنگ رودری‌ها با پوشش صندلی‌ها و همچنین تریم داخلی کرم رنگ کابین که بعد‌ها برای پژو پارس ارائه شد، سایر موارد با 405 کاملا یکسان بود.

اما از ابتدای سال 1394، داشبورد کاملا جدید و متمایز موسوم به داشبورد سوناتایی (اشاره به شباهت‌های بصری به هیوندای سوناتا وارداتی بازار ایران در آن دوران) روانه بازار کشور شد.

فیس‌لیفت جدید که بر کابین پارس به اجرا درآمد موجب شد هویت کابین پارس به شکلی خیره‌کننده از 405 فاصله بگیرد. دیگر خبری از طراحی راننده‌محور داشبورد با ابروی پیوسته کلاستر به کنسول میانی نبود. میانه داشبورد به کمک مجموعه ادوات رادیو پخش و مجموعه کنترلی سیستم تهویه مطبوع قرارگرفته بر یک ستون عمودی، دقیقا به دو بخش مساوی تقسیم شد.

طراحی کلاسیک کلاسترهای آنالوگ قدیمی با نمونه جدید و نورپردازی متمایز جایگزین شده و خودرو از غربیلک چهارشاخه جدید به همراه کلید‌های کنترلی بهره گرفت. اهرم دنده و مجموعه کنسول میانی هم دست‌خوش تغییرات بصری شده و داشبورد منطبق بر فضای کلی کابین از تریم دو رنگ مشکی/کرم یا کرم تک‌رنگ بهره‌مند گشت.

استفاده از تریم‌های تزئیناتی طرح چوب، پلاستیک نقره‌ای مات یا مشکی پیانویی براق، فضای داخلی کابین را از دیدگاه بصری به شدت ارتقا داد اما به شکلی کاملا محسوس از کیفیت متریال به‌کاررفته در فضای کابین و همچنین کیفیت مونتاژ قطعات پلاستیکی با قالب‌گیری افتضاح کاسته شد.

طبیعتا با عدم انجام تغییر در پلتفرم خودرو که با پژو 405 کاملا مشترک است، فضای صندوق برابر با 470 لیتر و بدون تغییر باقی ماند. این صندوق بسیار جادار و برای استفاده برون شهری کاملا رضایت‌بخش ایفای نقش می‌کند.

مشخصات فنی پارس اتوماتیک

پارس اتوماتیک از پیشرانه 1.6 لیتری 4 سیلندر تنفس طبیعی پژو با کد شناسایی TU5 بهره می‌گیرد. پیشرانه‌ای بسیار مشهور و خوش‌نفس که تیراژ تولید قابل توجه آن در بازار ایران به معنای فراوانی قطعات یدکی، دانش تعمیرات و دانش ارتقای فنی است که موجب می‌شود این پیشرانه به عنوان یکی از محبوب‌ترین 4 سیلندرهای تنفس طبیعی بازار ایران و حتی برتر از خانواده پیشرانه EF7 به حساب آید.

پارس تا مدل پیش از 1397، با گیربکس اتوماتیک AL4 مشترک با تیپ 6 پژو 206 روانه بازار شد. گیربکسی نسبتا بی‌دردسر و کم‌هزینه که در صورت سرویس و نگهداری صحیح، طول عمر قابل توجهی به همراه خواهد داشت. این گیربکس اما با محدودیت در تعداد ضرایب دنده نسبت به گیربکس 5 سرعت، از دیدگاه شتاب‌گیری اولیه و میزان مصرف سوخت متوسط، عملکردی ضعیف به همراه دارد.

زمانی که گیربکس جدید 6 سرعت اتوماتیک از سال 1397 برای پارس اتومات ارائه شد، به دلیل وجود دو ضریب دنده بیشتر و تقسیم بهتر دور موتور در میان دنده‌های بیشتر، هم شتاب‌گیری خودرو، هم میزان مصرف سوخت، هم سر و صدای کابین و هم رفتار دینامیکی آن بهبود چشم‌گیری یافت.

مهم‌ترین تاثیر استفاده از گیربکس 6 سرعت در مقایسه با 4 سرعت قدیمی PSA با کد AL4 در بهبود شتاب‌گیری به اندازه قابل توجه حدود 1.5 ثانیه و دستیابی به میزن مصرف سوخت ایدئال 8.2 لیتر در هر 100 کیلومتر است که بهبود‌های قابل توجهی برای این سدان قدیمی به حساب می‌آید.

با این حال باید در ذهن داشته باشید که پارس اتوماتیک 118 کیلوگرم از نسخه هاچ‌بک تیپ 6 پژو 206 سنگین‌تر است. پس با داشتن وزن بیشتر نسبت به توان تولیدی موتور و همچنین استفاده از سیستم تعلیق مکفرسون استرات مستقل در محور جلو و نیمه مستقل پیچشی در محور عقب، این خودرو به هیچ عنوان قابلیت رقابت با نسخه‌های دنده دستی پژو پارس را ندارد.

مشخصات کلی

ابعاد و ظرفیت ‌ها

آپشن های پژو پارس AT

شاید ایران خودرو پژو پارس را خودرویی لوکس بداند اما این خودرو تنها با امکانات رفاهی و ایمنی بسیار پایه و استانداردی روانه بازار شد که بسیاری از آن‌ها از دهه 1970 میلادی به صورت اجباری بر خودروهای تولید بازار آمریکای شمالی عرضه می‌شدند.

در مجهز‌ترین نسخه‌های سری آخر تولیدی پژو پارس اتوماتیک شاهد وجود ترمز‌های دیسکی در هر چهار چرخ، غربیلک فرمان دارای روکش چرمی و کلید‌های کنترلی، سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک، تنظیم برقی پشتی صندلی‌های ردیف جلو (همانند سمند)، آینه‌های جانبی برقی تاشونده مجهز به راهنما، بالابر برقی هر چهار شیشه، قفل مرکزی، تریم دو رنگ کابین، تریم تزئیناتی طرح چوب، نقره‌ای مات یا مشکی پیانویی، سنسور پارک عقب، فلاشر اتوماتیک و صندوق پران برقی از داخل کابین هستیم.

پژو پارس اتوماتیک پیش از اجرای اجباری استانداردهای 85 گانه خودروسازی ایران از خط تولید خارج شد در نتیجه امکانات رایج امروزی نظیر کنترل حرکت در سربالایی، نمایشگر فشار باد تایرها، نشانگر زمان تعویض دنده، سیستم روشنایی در روز، کروز کنترل، کنترل کشش و پایداری و دوربین دنده عقب که بر محصولات ایران خودرو دیده می‌شود، در پارس اتوماتیک عرضه نشد.

قیمت پژو پارس اتوماتیک در بازار

پژو پارس اتوماتیک با توجه به مدل تولیدی، میزان کارکرد و گیربکس استفاده‌شده در آن در بازار آزاد بین 1 تا 1.6 میلیارد تومان قیمت دارد. با توجه به استفاده از گیربکس اتوماتیک در این خودرو، بررسی مفصل مجموعه فنی و سلامت گیربکس پیش از اقدام برای خرید به شدت توصیه می‌شود.

در این بین اگرچه نسخه 6 سرعت ZF هم نمونه مدل بالاتر و هم نمونه برتر (از دیدگاه فنی) به حساب می‌آید اما هم قیمت خودرو و هم هزینه‌های نگهداری آن در مقایسه با نمونه 4 سرعت AL4 بیشتر خواهد بود.

فروش خودرو به‌صورت صفر متوقف شده است و در حال حاضر فقط نسخه‌های کارکرده آن در بازار معامله می‌شود.