دنا پلاس توربو اتوماتیک ساده؛ بررسی جامع و مشخصات فنی

شاید بتوان دنا پلاس توربو اتوماتیک را قبل از معرفی محصولاتی همچون ریرا یا تارا اتوماتیک توربو، به‌عنوان مهم‌ترین و استراتژیک‌ترین محصول بازار ایران در سال‌های اخیر دانست که توسط ایران خودرو به عنوان یک خودروی ملی ساخته شده است. این سدان خانوادگی در واقع نخستین محصول بومی تاریخ خودروسازی ایران است که به‌طور همزمان با موتور توربوشارژ و جعبه دنده اتوماتیک به صورت انبوه تولید شده است و ویترینی از دستاوردهای فنی و مهندسی ایران خودرو محسوب می‌شود. دنا پلاس توربو اتوماتیک ساده در کنار مدل آپشنال، دو نسخه از این خودرو در بازار ایران محسوب می‌شوند.

معرفی دنا پلاس توربو اتوماتیک ساده

ریشه‌های هویتی دنا پلاس توربو اتومات در واقع مستقیما به پژو ۴۰۵ باز می‌گردد؛ سدانی که در واقع پایه صنعت خودروسازی مدرن کشور را ساخت. همین معماری در سال ۱۳۸۰ به خلق سمند به عنوان اولین خودروی ملی منجر شد. در سال ۱۳۹۳، دنا به‌عنوان اولین فیس‌لیفت واقعی و بنیادین از این پلتفرم تولید شد و پس از آن، نسخه دنا پلاس با تغییرات کوچک ظاهری معرفی شده و با درس گرفتن از تجربه نه‌چندان موفق سورن توربو در زمینه استهلاک پیشرانه‌های تقویت‌شده، نسخه توربوشارژ دنا پلاس با گیربکس دستی معرفی شد.

با این حال ایران خودرو به دلیل نیاز مبرم بازار به یک سدان خانوادگی اتوماتیک و رقابت فشرده با سدان‌های اقتصادی چینی، مجبور شد تا نسخه اتوماتیک این محصول را توسعه دهد. برنامه‌های تحقیق و توسعه این مدل از سال ۱۳۹۶ آغاز شد. در ابتدا قرار بود کمپانی فرانسوی پانچ عهده‌دار تامین گیربکس شود اما اعمال مجدد تحریم‌ها و محدودیت‌های بین‌المللی منجر شد که این مسئولیت بر دوش کمپانی بزرگ چینی دانگ اتومبیل (DAE) گذاشته شود.

هدف اصلی عرضه این محصول را که اولین نسخه‌های آن از سال ۱۳۹۹ وارد بازار شد، باید حفظ پرزحمت یک پلتفرم قدیمی دانست که با اضافه‌کردن سطح امکانات رفاهی بیشتر و قوای محرکه به‌روزتر بتواند خلا یک سدان اتوماتیک داخلی را پر کند. محصولی که به‌واسطه خدمات پس از فروش گسترده و هزینه نگهداری معقول‌تر نسبت به سدان‌های اتوماتیک کارکرده خارجی و چینی، توانسته به عنوان یک انتخاب قابل تامل در سبد خرید خانواده‌های ایرانی تثبیت شود.

طراحی ظاهری دنا پلاس توربو اتوماتیک ساده

دنا پلاس را باید نقطه اوج و تکامل پلتفرم قدیمی خانواده سمند دانست که در واقع آخرین نسخه از فیس‌لیفت‌های انجام‌شده روی آن است. با این وجود زمانی که به نمای بیرونی دنا پلاس توربو اتوماتیک ساده نگاه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که هیچ تفاوتی با سایر مدل‌های خانواده دنا پلاس، حتی دنا پلاس توربو اتومات آپشنال ندارد.

ایران خودرو تصمیم گرفته در طراحی این نسخه هم دست به تغییرات اساسی نزند. با وجود اضافه شدن گیربکس اتومات و موتور توربوشارژ که نوید یک رانندگی اسپرت‌تر را می‌دهد، شاید بهتر بود دستی به طراحی بیرونی آن نیز کشیده می‌شد و شاهد تغییرات هرچند جزئی مانند عوض‌شدن سپر‌های جلو و عقب و یا اضافه شدن المان‌های اسپرتی همچون بال عقب یا حتی دیفیوزر ساده می‌بودیم.

در نمای روبروی دنا پلاس توربو اتومات شاهد چهره نسبتا خشن و جسورانه‌ای هستیم که با سلیقه مشتریان ایرانی تا حدی مطابقت دارد. گرافیک کاسه‌چراغ‌های بزرگ جلو با ترکیب با چراغ‌های روشنایی روز LED که به‌صورت ابروهای هشتی و تیز طراحی شده باعث شده تا چهره جلو خودرو بهتر از آنچه که هست، نمایش داده شود. استفاده از جلوپنجره شش‌ضلعی مشکی‌رنگ با فریم کرومی براق باعث می‌شود تا حس قدرت به بیننده منتقل شود اما زوایای تند و تیز موجود در طراحی سپر باعث شده تا کمی ناموزون جلوه کند. مهم‌ترین نکته در طراحی بیرونی را هم باید ضعف در کیفیت مونتاژ دانست؛ وجود گپ و فاصله زیاد میان کاپوت و جلوپنجره یا چراغ‌ها باعث می‌شود تا اقتصادی بودن و قدیمی بودن پلتفرم خودرو به‌سرعت خودنمایی کند.

با گذر از نمای جلو و رسیدن به نمای جانبی، شاهد استفاده از خطوط جسورانه و برجستگی روی درها هستیم که تا حدی تعادل طراحی را بهبود داده و استفاده از ریزه‌کاری‌هایی همچون استفاده از فریم کرومی دور شیشه‌ها، دستگیره‌های طرح کرومی، قاب آینه‌های جانبی و آنتن کوسه‌ای روی سقف باعث شده تا نمره قابل قبولی را در این بخش دریافت کند. حالت کشیده طراحی شیشه‌های جانبی هم‌راستا با خطوط طراحی اصلی بدنه باعث شده تا خودرو اسپرت‌تر دیده شود.

یکی از مهم‌ترین و معدود تفاوت‌های نسخه توربو با مدل‌های تنفس طبیعی را باید استفاده از رینگ‌های 16 اینچی آلومینیومی دانست که یک سایز بزرگ‌تر از مدل‌های ساده بوده و طراحی بسیار جذاب‌تری دارد. این افزایش سایز رینگ و لاستیک باعث شده تا فضای خالی میان چرخ و گلگیرها کاهش یابد و هارمونی نیم‌رخ ماشین را به‌طرز چشمگیری زیباتر کند.

در نمای پشتی هم از همان طراحی همیشگی سایر مدل‌ها بهره برده و استفاده از گرافیک زیبای چراغ‌های عقب باعث شده تا به‌خصوص در شب‌ها، جلوه بصری مناسبی ایجاد کند. استفاده از یک نوار کرومی روی در صندوق و برجستگی مشکی‌رنگ در قسمت پایین سپر را باید نهایت تلاش طراحان برای متفاوت نشان دادن این محصول دانست.

تنها تفاوت نسخه دنا پلاس توربو اتوماتیک از نسخه دنده‌ای را باید با دقت به نشان‌ها و بج‌های نصب‌شده روی بدنه تشخیص داد. روی گلگیرهای جلو از کلمه توربو با فونت فارسی استفاده شده و در قسمت عقب و روی در صندوق هم لوگوتایپ 6AT که نشانگر گیربکس 6سرعته اتوماتیک است، نقش بسته است. در کل باید طراحی این مدل را زیباترین نسخه از خانواده سمند دانست که در غیاب رقبای قدرتمند و خوش‌چهره خارجی در بازار ایران، جذابیت خاص خود را دارد اما همچنان گرد و غبار کهنگی بر روی پلتفرم آن نشسته و در این دوره نمی‌تواند آن طور که باید جذاب جلوه کند.

طراحی داخلی دنا پلاس توربو اتوماتیک ساده

با باز کردن در دنا پلاس توربو اتوماتیک ساده و ورود به کابین آن، برخلاف قیمت خودرو و جایگاهی که به عنوان یکی از رده بالاترین سدان‌های مونتاژ داخلی یدک می‌شود، با شگفتی خاصی روبرو نخواهید شد. فضای داخلی تقریبا با سایر نسخه‌ها تفاوتی ندارد و همان کابین همیشگی نسخه‌های قبلی دنا را تداعی می‌کند. هرچند که طراحی کلی داشبورد همچنان هماهنگ و تاحدی قابل قبول است.

از آنجا که دنا پلاس روی پلتفرم سمند توسعه یافته، بنابراین فرم کلی اتاق ثابث مانده است. نکته‌ای که وجود دارد آن است که طراحی حجیم داشبورد در کنار افزایش ضخامت سقف به‌دلیل بهره‌مندی از سانروف در این مدل باعث شده تا فضای داخلی در مقایسه با مدل‌های ساده کمی تنگ‌تر شود. حجم داشبورد جلو به حدی است که افراد با قدبلند ممکن است مشکل برخورد زانوهایشان به داشبورد را داشته باشند و در ردیف عقب نیز تا حدی محدویت فضای سر احساس می‌شود. با این حال به طور کلی کابین دنا پلاس توربو اتومات برای یک خانواده چهار نفره با قد متوسط خوب است و برای مسافرت نیز کاربردی محسوب می‌شود.

کابین این خودرو در بخش ارگونومی و مهندسی چیدمان المان‌ها هم با انتقاداتی مواجه است. بارزترین نکته و ضعف ارگونومیک را باید جانمایی کلیدهای تنظیم برقی صندلی جلو دانست. فاصله بسیار کم میان صندلی و در خودرو باعث شده تا در زمان بسته بودن درها، دسترسی به دکمه‌های کنترلی صندلی برقی بسیار دشوار باشد. از سوی دیگر، با اضافه شدن گیربکس اتوماتیک به این اتاق و جانمایی اهرم تعویض دنده اتوماتیک در آن، شاهد این موضوع هستیم که در زمان قرار دادن دسته دنده در حالت P، فاصله اهرم با کنسول میانی داشبورد به حداقل رسیده و امکان برخورد دست با کنسول وسطی را ممکن می‌سازد.

فرمان خودرو در مدل توربو اتومات ساده، طراحی معمولی دارد و دی‌کات نیست و به صورت دوردوخت با چرم مصنوعی نه‌چندان باکیفیت و همچنین مجهز به دکمه‌های کنترلی روی فرمان به‌کار گرفته شده است. طراحی فرمان مناسب است و به‌خوبی در دست جا می‌گیرد اما همچنان از انتقال بوق خودرو به روی غربیلک فرمان خبری نیست و بوق زدن از طریق دسته راهنما انجام می‌شود. نشانگر‌های پشت آمپر با طراحی و خوانایی خوبی حضور دارند اما شاید بهتر بود از برچسب‌های طرح‌دار در پس‌زمینه آن ها استفاده نمی‌کردند و شاهد یک نمونه واقعی می‌بودیم.

در مرکز داشبورد از یک نمایشگر ۷ اینچی لمسی استفاده شده که سایز آن با اندازه داشبورد هم‌خوانی دارد. درحالی که دریچه‌های تهویه مطبوع در دو طرف داشبورد بزرگ و کارآمد طراحی شده‌اند اما درچه‌های مرکزی باریک و کوچکند و نسبت به فضای وسیع داشبورد کمی نامتوازن جلوه می‌کنند. از دیگر تغییرات کابین نسخه توربو اتومات می‌توان به حذف جاسیگاری و جایگزینی آن با جالیوانی اشاره کرد.

در بخش کیفیت متریال به‌کاررفته در کابین نیز باید گفت که اوضاع چندان مناسب نیست. استفاده از پلاستیک خشک و دقت پایین مونتاژ، همراه با درز‌ها و پلیسه‌های مونتاژی در گوشه و کنار کابین، به شدت توی ذوق می‌زند.

کیفیت چرم استفاده‌شده در قسمت پایین دسته‌دنده اتوماتیک آن طور که باید جالب نیست و حالتی شل و افتاده دارد. صندلی‌ها نیز بدون کوچک‌ترین تغییری، همان صندلی‌های بزرگ و فاقد دربرگیرندگی مناسب سال‌های گذشته هستند. در نهایت با بازکردن درهای عقب شاهد شلختگی مونتاژ در قسمت رودری‌ها و در قسمت زیرلچکی شیشه عقب هستیم که نشان از سرهم‌بندی عجولانه در طراحی و مونتاژ این بخش دارد.

مشخصات فنی دنا پلاس توربو اتوماتیک ساده

دنا پلاس توربو اتوماتیک ساده در بخش فنی از همان پیشرانه نسخه دنده‌ای به‌صورت ارتقایافته بهره می‌برد. قلب تپنده این خودرو همان موتور ملی ۱.۷ لیتری چهار سیلندر ۱۶ سوپاپ معروف به EF7 TC است که قبلا روی سورن توربو و دنا پلاس توربو دنده‌ای نیز نصب شده بود. با این حال، پیشرانه نصب‌شده روی این محصول به استاندارد یورو ۵ مجهز شده و برای هماهنگی با گیربکس اتوماتیک و رفع نقاط ضعف گذشته، دچار تغییراتی شده است.

طبق گفته ایران خودرو این محصول در قسمت ساختار رام خودرو، خروجی دود و سیستم خنک‌کننده توربو اصلاح شده و در مجموعه ۶۳ قطعه نسبت به نسخه تنفس طبیعی تغییر کرده است. دنا پلاس توربو اتومات ساده با تغییراتی همچون تغییر قطر برخی قطعات داخلی، ابعاد دریچه‌ها، دهانه‌های ورودی و خروجی توانسته ۱۵۰ اسب بخار قدرت در دور موتور ۵۵۰۰ و ۲۱۵ نیوتن‌متر گشتاور در دور موتور ۲۲۰۰ الی ۴۸۰۰ را تولید کرده و به محور جلو منتقل کند.

مهم‌ترین نکته این خودرو، بهره‌مندی از یک گیربکس ۶ سرعته اتوماتیک با مبدل گشتاور و سیستم خنک‌کاری مستقل است. مهندسی و پلتفرم اصلی این گیربکس توسط شرکت هیوندای پاورتک کره جنوبی انجام شده و تولید آن برعهده شرکت DAE چین است که در واقع تامین‌کننده ۴۰ درصد از گیربکس‌های پاور تک است. عملکرد کلی این جعبه‌دنده راضی‌کننده است و تغییر دنده‌ها نیز عمدتا بدون تقه و وارد کردن ضربه به اتاق انجام می‌شود و خبری از تاخیر‌های آزاردهنده گیربکس‌های CVT در آن نیست. این گیربکس همچنین از حالت‌های رانندگی اسپرت و برفی و همچنین تعویض دستی دنده‌ها (تیپ ترونیک) پشتیبانی می‌کند. در حالت اسپرت حساسیت پدال گاز تا ۵۰ درصد بیشتر شده و گیربکس دنده‌ها را تا دور موتور بالاتری حفظ می‌کند که باعث افزایش بازدهی می‌شود.

اضافه شدن گیربکس اتوماتیک و متعلقات آن باعث شده تا وزن خودرو در حدود ۷۰ کیلوگرم اضافه شود و به مرز ۱۴۰۰ کیلوگرم برسد. این افزایش وزن در کنار اتلاف انرژی در مبدل گشتاور که در نسخه‌های اتوماتیک مرسوم است باعث شده تا نسخه اتوماتیک نسبت به مدل دنده‌ای دچار افت عملکرد جزیی شود. شتاب صفر تا صد دنا پلاس توربو اتومات در شرایط طبیعی ۱۰.۵ ثانیه است که در حدود یک الی ۱.۵ ثانیه از نسخه دنده‌ای کندتر است. میزان مصرف سوخت دنا پلاس توربو اتومات طبق گفته کارخانه ۷.۹ لیتر اعلام شده اما در عمل و مصارف شهری، عددی بالاتر از ۸ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر را تجربه می‌کند و به یک باک با حجم ۶۰ لیتر نیز مجهز است که نیاز به سوخت‌گیری مداوم را کاهش می‌دهد.

نکته مثبت در بخش فنی را باید درگیر شدن توربو در دور موتور پایین ۱۸۰۰ دور در دقیقه دانست که با تزریق گشتاور به چرخ‌های جلو به‌ راحتی قابل لمس است و حس هیجان را به راننده القا می‌کند. با این حال، برنامه‌نویسی ECU کاملا بر اساس سیاست محافظه‌کارانه و جلوگیری از آسیب به بلوک موتور تنظیم شده است. به همین دلیل، گیربکس این مدل حتی در حالت دستی نیز اجازه عبور دور موتور از مرز 4500 تا 5000 را نمی‌دهد و معکوس کشیدن به دنده یک در سرعت‌های زیر 40 کیلومتر بر ساعت نیز تقریبا ممکن نیست. وجود این محدودیت‌ها باعث می‌شود تا دنا توربو اتومات در سربالایی‌های تند و همراه با سرنشین، شتاب خیره‌کننده‌ای نداشته باشد تا از انتقال حرارت بالا به قطعات داخلی موتور جلوگیری شود.

از طرفی با این وجود که اصلاحاتی در این نسخه روی سیستم خنک‌کننده توربو انجام شده اما همچنان پس از چند بار شتاب‌گیری و به اصطلاح تخته‌گاز رفتن، موتور دچار پدیده افت توان حرارتی شده و هوای گرم ورودی به توربو باعث کاهش بازدهی به صورت محسوس می‌شود.

در بخش فرمان نیز جایگزینی فرمان برقی به جای سیستم پمپ هیدرولیک باعث شده تا علاوه بر حذف بار اضافی از روی موتور، لذت بیشتر سواری به خصوص در ترافیک‌های شهری را برای راننده فراهم کند. اما فرمان برقی دنا پلاس توربو اتومات، آن‌طور که باید در سرعت‌های بالا سفت نمی‌شود و تا حدی از دقت و احساس تسلط راننده روی جاده می‌کاهد.

از نظر سیستم ترمز نیز مجهز بودن این خودرو به چهار چرخ دیسکی به‌همراه سیستم  ABS و EBD  در ترمزگیری‌های عادی (فشار تا ۷۰ درصد) عملکرد دقیق و قابل اطمینانی دارد؛ اما در هنگام شتاب‌گیری‌های شدید و در صورت اعمال فشار حداکثری به پیشرانه توربو، پمپ خلاء ترمز هم دچار افت عملکرد شده و پدال ترمز در زیر پای راننده سفت می‌شود که نیازمند احتیاط بیشتر در رانندگی هیجانی و پرفشار است.

مشخصات کلی

ابعاد و ظرفیت ‌ها

آپشن های دنا پلاس توربو اتوماتیک ساده

با تولید دنا پلاس توربو اتوماتیک در واقع یک تغییر استراتژیک در سازنده این محصول ایجاد شد و آن حذف سانروف و کیسه ‌هوای جانبی از مدل‌های عادی دنا پلاس بود تا این آپشن صرفا برای مدل توربو باشد تا لوکس و متفاوت بودن آن بیشتر به چشم بیاید.

در بخش ایمنی شاهد بهره‌مندی از 4 کیسه هوا شامل دو ایربگ برای سرنیشنان جلو و دو ایربگ جانبی هستیم که نسبت به سایر محصولات تولید داخل، سطح محافظت بیشتری را در کابین ارائه می‌دهد. همچنین شاهد سیستم ترمز دیسکی برای چرخ‌های جلو و عقب در کنار بهره‌مندی از سیستم‌های ABS،EBD و ترمز کمکی هستیم. اصلی ترین نقطه ضعف دنا پلاس اتومات در نسخه‌های اولیه را باید فقدان سیستم کنترل پایداری (ESP)، دانست چرا که می‌توانست این خودرو با گشتاور تولیدی و وزن بالا را به‌خوبی در پیچ‌ها و مانورهای ناگهانی کنترل کند که در سال‌های 1402 به بعد روی خودرو قرار گرفت.

در بخش آپشن و امکانات رفاهی هم دنا توربو اتوماتیک مجهز به فرمان کمکی برقی با روکش چرم مصنوعی، صندلی‌‌های برقی جلو، سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک، دریچه تهویه سرنشینان عقب، نمایشگر 7 اینچی لمسی، دوربین و سنور دنده عقب، چراغ روشنایی روز، آینه تاشو برقی، کروز کنترل و سنسور نور و باران در مدل‌های تولیدی سال 1402 به بعد است.

امکانات مدل آپشنال شامل میرورلینک، فرمان دی‌کات، SBR (اخطار باز بودن کمربند ایمنی)، ورود و استارت بدون کلید و آینه عقب الکتروکرومیک است که در دنا پلاس توربو اتوماتیک ساده وجود ندارد.

جدول امکانات رفاهی و ایمنی به صورت زیر تکمیل می‌شود:

قیمت دنا پلاس توربو اتوماتیک ساده در بازار

قیمت دنا پلاس اتوماتیک ساده در نسخه کارکرده و بسته به وضعیت فنی و بدنه در زمان نگارش مقاله (تیر 1405) در حدود 1 میلیارد و 700 میلیون تومان تا 2 میلیارد و 200 میلیون تومان از مدل‌های 1399 تا 1402 معامله می‌شود. در این بازه خرید دنا پلاس اتوماتیک تا قیمت زیر 2 میلیارد تومان و با مدل‌های 1399 تا 1400 معقول‌تر از خرید مدل‌های 1401 یا 1402 است، چرا که با کمی هزینه بیشتر می‌توان به جای خرید مدل‌های 1401 یا 1402 به سراغ خرید دنا پلاس اتوماتیک نسخه آپشنال رفت که با دارا بودن سطح امکانات رفاهی بیشتر و همچنین سیستم‌های ایمنی و حرکتی بیشتر مانند کنترل پایداری یا کنترل حرکت در سربالایی، از ارزش خرید بیشتری برخوردار است.

به‌طور کلی وقتی به شرایط انحصاری و محدود بازار ایران نگاه می‌کنیم، خرید دنا پلاس توربو اتوماتیک علیرغم تمام مشکلات کیفی و پلتفرم قدیمی‌اش، توجیه‌پذیر به نظر می‌رسد. اگر فاکتور گیربکس اتوماتیک و شتاب ثانویه مناسب و کشش مناسب برای شما در اولویت باشد، در این رده قیمتی عملاً هیچ خودروی صفرکیلومتر و کارکرده دیگری نمی‌تواند با دنا پلاس توربو اتومات رقابت کند.

فروش خودرو برای دنا پلاس توربو اتوماتیک ساده متوقف شده است و ازاین‌رو فقط مدل‌های صفر آپشنال در بازار موجود است.