رنو ال ۹۰ اتوماتیک (تندر ۹۰)؛ بررسی جامع و مشخصات فنی

بدون شک بازار خودروهای اقتصادی همواره از اهمیت بالایی برخوردار بوده و خودروسازان بزرگ‌ نیز حداکثر تلاش خود را برای نقش‌آفرینی در این سگمنت به کار می‌برند. همین موضوع باعث پایه‌گذاری فلسفه طراحی رنو ال ۹۰ اتوماتیک (تندر ۹۰) یا داچیا لوگان در بازار جهانی بود. داستان تولید این خودرو را باید سفر ژاک شیراک، رییس جمهور وقت فرانسه به روسیه دانست. در جریان این بازدید، مدیران وقت رنو متوجه شدند که خودروهای لادا ساخت روسیه با قیمت پایه ۶۰۰۰ یورو به سرعت به فروش می‌رسند درحالی که محصولات رنو با میانگین قیمت خودرو ۱۲۰۰۰ یورو، ماه‌ها در نمایشگاه‌ها خاک می‌خورند. همین موضوع زمینه‌ساز خلق خودرویی اختصاصی برای کشورهای در حال توسعه شد. این محصول در اواخر سال ۲۰۰۳ توسط داچیا که زیرمجموعه رومانیایی گروه رنو است، متولد شده و با نام‌هایی همچون رنو لوگان، ال ۹۰، تندر ۹۰ و نیسان آپریو از فروش خودرو و سودآوری بالایی برخوردار شد.

ورود اولین رنو تندر ۹۰ پس از کش و قوس‌های فراوان در سال ۱۳۸۶ انجام شد. این خودرو قرار بود ابتدا با قیمتی پایین و برای جایگزینی با پیکان عرضه شود. اما با توجه به شرایط اقتصادی ایران، این اتفاق هیچ وقت چهره واقعیت به خود نگرفت و تندر۹۰ با قیمت پایه بسیار بالاتر، مستقیما در بازه قیمتی محصولاتی چون سمند و پژو پارس به دست مشتریان رسید. این رویه با هدف اصلی رنو برای ساخت خودروی اقتصادی در تناقض آشکار بود.

تیپ‌های پایه رنو ال ۹۰ در سال‌های ابتدایی عرضه با استقبال نه‌چندان مناسبی روبرو شدند. رنو ال ۹۰ E0 که عملا از پیش‌پاافتاده‌ترین امکانات نیز بی‌بهره بود و در آن حتی خبری از فرمان هیدرولیک و کولر نبود و در ابتدای دهه ۹۰ از خط تولید خارج شد. تیپ بعدی یعنی رنو ال ۹۰ E1 هم از داشتن تجهیزاتی مانند شیشه بالابر برقی عقب و پشت سری عقب محروم بود و در سال ۱۳۹۲ با توقف تولید مواجه شد. در همین سال بود که ایران خودرو با درک نیاز بازار و تغییر سلیقه مردم برای داشتن خودرو اتوماتیک اقدام به مونتاژ نسخه مجهز به گیربکس اتوماتیک تندر ۹۰ کرد.

معرفی ال ۹۰ اتوماتیک

تا قبل از عرضه رنو ال ۹۰ اتوماتیک، عمده خریدارانی که به‌دنبال یک سدان اتوماتیک بودند به سراغ گزینه‌هایی همچون پژو ۲۰۶ صندوقدار تیپ V9 می‌رفتند. در آن دوران طرز تفکر سنتی بازار ایران تمایل چندانی به خرید نسخه‌های اتوماتیک نداشت و عواملی مانند هزینه بالای تعمیرات، پیچیدگی‌های فنی و افت شتاب اولیه، کفه ترازو را به نفع خودروهای دنده‌ای سنگین می‌کرد. اما ترافیک روزافزون تهران و سایر شهر‌های بزرگ و خستگی ناشی از ترافیک‌های طولانی باعث تغییر تدریجی این دیدگاه شد. رنو ال ۹۰ پس از ۵ سال حضور موفق در ایران و اثبات توانمندی‌های فنی و استهلاک پایین خود باعث شد تا اعتماد برای در اختیار داشتن نسخه اتوماتیک آن افزایش پیدا کند.

این خودرو با وجود طراحی ظاهری مکعبی‌شکل که همواره مورد انتقاد بخش بزرگی از جامعه بود، توانست به واسطه کیفیت ساخت بالا، موتور قدرتمند و دوام تحسین‌برانگیز قطعات، جایگاه ویژه‌ای در سبد محصولات داخلی پیدا کند. تندر ۹۰ اتوماتیک در واقع پاسخ ایران خودرو به آن دسته از افرادی بود که به‌دنبال یک خودروی اقتصادی اتوماتیک با کیفیت ساخت مناسب و استهلاک پایین بودند.

طراحی ظاهری رنو ال ۹۰ اتوماتیک

برای بررسی زبان طراحی در خودروهایی با ذات اقتصادی باید سطح انتظارات را تا حد زیادی تعدیل کرد و صرفا با دید کاربردی بودن به قضیه نگاه کرد. تندر ۹۰ نیز در بخش طراحی خارجی از پیکره‌ای کاملا جعبه‌ای، ساده و به دور از هرگونه هیجان و خلاقیت بصری بهره می‌برد. این موضوع عمدتا به این دلیل است که استفاده از خطوط صاف و قالب‌گیری‌های بدون پیچیدگی باعث می‌شود تا هزینه تولید و پرس‌کاری قطعات به شدت کاهش پیدا کند. از طرف دیگر، این استراتژی به نفع مصرف‌کننده نیز تمام می‌شود چرا که در صورت بروز تصادف و آسیب‌دیدگی بدنه، صافکاری و بازگردانی فرم‌ها به حالت اولیه با کمترین هزینه و دردسر انجام می‌شود. در واقع طراحان و مهندسان داچیا ترجیح داده‌اند تا به جای ارزان‌سازی در بخش فنی، از ساده‌سازی بصری روی ظاهر خودرو استفاده کنند.

در قسمت جلویی ال ۹۰ اتوماتیک شاهد استفاده از چراغ‌های بزرگ، چهارگوش و نسبتا ساده هستیم که تناسب خوبی با ابعاد کلی بدنه دارد. جلوپنجره افقی با نوارهای کرومی و لوگوی بزرگ رنو در وسط آن، امضای طراحی آن دوران خودروساز فرانسوی به شمار می‌رود. لبه پایینی جلو پنجره با یک زاویه هفتی شکل طراحی شده تا کمی از سادگی نمای روبرویی بکاهد.

مهم‌ترین تغییر بصری رنو ال ۹۰ اتومات نسبت به نسخه دنده‌ای را، البته در بعضی مدل‌ها باید در بخش طراحی سپر جلو جست‌وجو کرد. سپر در نسخه اتوماتیک بازطراحی شده و فرمی هماهنگ و شکیل‌تر نسبت به سایر اجزای بدنه پیدا کرده است. مه‌شکن‌ها درون قاب شیشه‌ای ادغام شده‌اند و ورودی هوای پایین سپر نیز زاویه‌ای متفاوت با جلوپنجره دارد. این موضوع علاوه بر زیبایی بیشتر باعث شده تا کیفیت و میزان ورودی هوا به رادیاتورها در بعضی نسخه اتوماتیک بهتر شود.

نمای جانبی این خودرو جایی است که ذات اقتصادی آن بیش از پیش خودنمایی می‌کند. استفاده از ستون‌های تقریبا عمودی و سقفی با ارتفاعی بیش از حد معمول باعث شده تا اتاق خودرو فرم مکعب‌مستطیل داشته باشد. برش درها و شیشه‌ها به حدی صاف و بدون زاویه است که گویی با خط‌کش رسم شده است. در این بخش از رینگ‌های آلومینیومی ۱۵ اینچی استفاده شده که یک نقطه قوت محسوب می‌شود اما به تنهایی نتوانسته برای جبران نمای بی‌روح این نمای کناری کاری کند. شاید بهتر بود در نسخه اتوماتیک از نسخه هم‌رنگ دستگیره درها و قاب آینه با رنگ بدنه برای یکپارچگی بیشتر استفاده می‌شد. هرچند این کار در مدل‌های تندر پلاس انجام شده است. با تمامی این اوصاف اما همین طراحی جعبه‌ای و ستون‌ها بلند، یک مزیت پنهان نیز دارد و آن خلق یک فضای سر بسیار مناسب برای سرنشینان ردیف جلو و عقب با هر میزان قدی است.

در قسمت عقب ال ۹۰ اتوماتیک با صندوق بسیار بلند و حجیم روبرو هستیم که چراغ‌های بزرگ عمودی در دو طرف آن جای گرفته‌اند. این نوع چیدمان عمودی چراغ‌ها و ارتفاع بالای صندوق باعث شده تا عرض خودرو کمتر از میزان واقعی آن به‌نظر برسد و تناسب مناسبی بین عرض و ارتفاع در این بخش دیده نشود. یک از نکات عجیب در طراحی گرافیک چراغ‌ها عقب، طراحی نامتقارن دو چراغ است به طوری که تنها یکی از آن دو دارای چراغ دنده عقب و دیگری چراغ مه‌شکن است که نهایت اقتصادی بودن را فریاد می‌زند.

در نهایت، بررسی‌ها و تجربیات طولانی‌مدت نشان می‌دهد که با وجود تمامی انتقادات به فرم ظاهری، تندر ۹۰ اتومات در بخش مونتاژ و رنگ‌آمیزی بدنه نمره بسیار خوبی دریافت می‌کند. کیفیت رنگ بدنه و دقت در اتصال پنل‌ها به گونه‌ای است که حتی پس از سال‌ها استفاده و طی مسافت‌های طولانی، خودرو دچار رنگ‌پریدگی شدید یا افت کیفی ظاهری نمی‌شود. موضوعی که نشان می‌دهد این سادگی ظاهری، با ماندگاری بالایی ترکیب شده است.

طراحی داخلی تندر ۹۰ اتومات

فضای کابین داخلی ال ۹۰ اتوماتیک دقیقا همراستا با طراحی بیرونی آن است و به هیچ عنوان خبری از فضای مدرن و هیجان‌انگیز نیست، به طوری که فلسفه ارزان‌سازی داچیا در شفاف‌ترین شکل ممکن خودنمایی می‌کند. داشبورد خودرو از پلاستیک‌های خشک و زبر تشکیل شده و بیش از آنکه به یک سدان خانوادگی شبیه باشد، بیشتر یادآور خودروهای کار و نیمه‌سنگین است. رودری‌ها و تریم داخلی کابین نیز از پلاستیک‌های سرتاسری و به دور از هرگونه متریال نرم و ظریف ساخته شده‌اند که حس یک خودروی کاملا ارزان‌قیمت را تداعی می‌کنند.

با تمامی این اوصاف اما این طراحی بی‌روح و خشک یک مزیت دارد و آن دوام بالا است. قالب‌گیری یکپارچه و مونتاژ دقیق قطعات داشبورد باعث شده تا کابین این خودرو حتی پس از کارکردهای بسیار بالا، همچنان بدون صدا و محکم باقی بماند به طوری که عملا صدای آزاردهنده ناشی از لقی یا شکستگی قطعه یا افت کیفی متریال مشاهده نمی‌شود. همین ویژگی باعث شده تا بسیاری از خریداران، کیفیت باطنی و ماندگاری را به ظاهر فریبنده کابین رقبای چینی ترجیح بدهند.

کابین رنو ال ۹۰ اتوماتیک تفاوت چندانی با نسخه دنده‌ای ندارد اما شامل چند تغییر جزئی می‌شود. بارزترین المان را باید تغییر اهرم تعویض دنده دانست که بسیار با بی‌حوصلگی طراحی شده و فرم بزرگ و نامتناسبی با سایر اجزای کابین دارد. فرمان این خودرو از رنو مگان قرض گرفته شده و نقطه قوت مهمی برای کابین محسوب می‌شود.

از نظر ارگونومی و چیدمان المان‌های کابین نیز حداکثر تمرکز روی کاهش هزینه سیم‌کشی بوده است به طوری که شیشه بالابرها به جای رودری، روی کنسول مرکزی و داشبورد جانمایی شده‌اند که یک نقطه ضعف از نظر ارگونومی محسوب می‌شود. کلیدهای کنترلی روی کنسول مرکزی ابعاد بزرگی دارند و کارکردن با آن‌ها در هنگام رانندگی آسان است.

یکی از برگ‌های برنده ال ۹۰ اتومات را باید فضای جادار و سخاوتمندانه آن دانست. این موضوع به لطف همان طراحی جعبه‌ای و ارتفاع زیاد سقف ایجاد شده است، به‌طوری که حتی افراد بلندقامت با قدی در حدود ۱۹۰ سانتی‌متری نیز احساس تنگی فضا نمی‌کنند و نشستن سه سرنشین در ردیف عقب نیز بدون چالش است. این داستان اما برای راحتی صندلی‌ها متفاوت است. صندلی‌های تندر۹۰ اتوماتیک فرمی نسبتا تخت، نیمکتی و خشک دارند که اگرچه برای ترددهای کوتاه شهری قابل قبول است اما در مسافرت‌های طولانی با عدم دربرگیرندگی مناسب، موجب خستگی سرنشینان می‌شود.

در نهایت استفاده از شیشه‌های بزرگ و ارتفاع مناسب صندلی‌ها باعث شده تا تسلط خوبی برای دید روبرو و طرفین برای راننده ایجاد شود. اما در بخش عقب، به دلیل ارتفاع بیش از حد صندوق عقب و پهنای زیاد ستون عقب، دید راننده به شدت محدود شده است؛ ضعفی که در زمان پارک کردن و دنده‌عقب رفتن کاملا محسوس بوده و اهمیت نصب سنسورهای دنده‌عقب که در لیست تجهیزات استاندارد غایب هستند را دوچندان می‌کند.

مشخصات فنی ال ۹۰ اتوماتیک

بدون هیچ شکی باید مهم‌ترین نقطه قوت و عامل اصلی موفقیت تندر۹۰ در بازار را بخش فنی و قوای محرکه آن دانست. این خودرو مجهز به موتور نام آشنای K4M است. این موتور چهار سیلندر ۱۶ سوپاپ با حجمی برابر ۱.۶ لیتر قادر است تا ۱۰۵ اسب بخار قدرت را دور دور موتور ۵۷۵۰ و ۱۴۰ نیوتن‌متر گشتاور را در دور موتور ۳۷۵۰ تولید کند. ساختار کلی این موتور شباهت زیادی به موتور رنو مگان ۱۶۰۰ دارد با این تفاوت که در مگان به لطف بهره‌مندی از سیستم زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها و برنامه‌ریزی متفاوت ECU، توان خروجی اندکی بیشتر است.

نیروی تولیدشده توسط این موتور از طریق یک گیربکس ۴ سرعته اتوماتیک با کد رسمی DP2 به چرخ‌ها جلو منتقل می‌شود. این گیربکس در واقع نسخه ارتقایافته و بهینه شده همان گیربکس AL4 معروف است که قبلا در محصولاتی همچون پژو ۲۰۶ تیپ ۶ دیده بودیم. در این مدل مهندسان رنو با استفاده از تغییراتی در بخش سخت‌افزاری و بازنگری در بخش پردازش گیربکس یا TCU، رفتار کلی آن را بهبود داده‌اند. در نتیجه این تغییرات، تعویض دنده‌ها بسیار نرم، بدون تاخیر و عاری از هرگونه تقه انجام می‌شود که در سری‌های قبلی AL4 دیده می‌شد.

این جعبه‌دنده از هوشمندی نسبتا مناسبی برخوردار است به طوری که در صورت فشار دادن پدال گاز تا انتها، دنده‌ها را در بالاترین دور ممکن تعویض می‌کند تا از حداکثر کشش برای سبقت‌گیری استفاده شود. همچنین این گیربکس از قابلیت تعویض دنده دستی یا تیپ ترونیک برای کنترل بهتر در مسیرهای سربالایی و همچنین حالت برفی پشتیبانی می‌کند. در حالت برفی، گیربکس برای جلوگیری از هرزگردی چرخ‌ها روی مسیرهای لغزنده، خودرو را با دنده دو به حرکت درمی‌آورد.

از نظر توانایی‌های حرکتی، اضافه شدن گیربکس اتوماتیک و وزن سنگین‌تر آن نسبت به نسخه دنده‌ای، باعث افت نسبی شتاب اولیه شده است. شتاب صفر تا صد رسمی ال ۹۰ اتوماتیک ۱۱.۷ ثانیه اعلام شده که حدود ۱.۵ ثانیه کندتر از نسخه دستی است. محدود بودن تعداد دنده‌ها به ۴ عدد در سرعت‌های بالا به خصوص عبور از مرز ۱۳۰ کیلومتر بر ساعت خود را نشان می‌دهد و فقدان دنده پنجم و ششم به وضوح احساس می‌شود و موتور مجبور است در دورهای بالا کار کند که موجب افزایش صدای پیشرانه به داخل کابین می‌شود.

در بخش سیستم تعلیق رنو ال ۹۰ اتومات با دو رویه متفاوت به صورت نقطه قوت  وضعف روبرو هستیم.

سیستم فنربندی تندر۹۰ اتوماتیک از مقاومت و دوام بسیار بالایی برخوردار است و به ندرت دچار خرابی زودهنگام می‌شود. از طرفی ارتفاع بالای شاسی از سطح زمین باعث شده تا این خودرو بتواند در مسیرهای خاکی و ناهموار مانند یک کراس‌اوور دیفرانسیل جلو اقتصادی کارکرد داشته باشد و کف آن به راحتی با موانع برخورد نکند. رنو ال ۹۰ اتوماتیک همچنین از نرمی سواری خوبی نیز در سرعت‌های پایین و هنگام عبور از دست‌اندازها بهره‌مند است. این نرمی سیتسم تعلیق و ارتفاع بالا در کنار بالا بودن مرکز ثقل باعث شده تا این خودرو در هنگام ورود به پیچ‌های تند با سرعت بالا، تمایل زیادی به حرکات گهواره‌ای یا به اصطلاح بادی رول داشته باشد که حس عدم تعادل را به راننده القا می‌کند. بنابراین به هیچ وجه نمی‌توان از این خودرو انتظار رانندگی تهاجمی در مسیرهای پر پیچ و خم را داشت.

سیستم ترمز تندر ۹۰ اتوماتیک در چرخ‌های جلو از نوع دیسکی و در محور عقب از نوع کاسه‌ای است. شاید وجود ترمز کاسه‌ای در محور عقب روی کاغذ یک نقطه ضعف به نظر برسد اما در عمل، ترکیب این سیستم با ترمز ضدقفل چهار کاناله (ABS) بوش، سیستم توزیع الکترونیکی نیروی ترمز (EBD) و ترمز کمکی در مواقع اضطراری (EBA)، موجب شده تا قدرت توقف بسیار مطمئنی برای این سدان فراهم شود و ترمزها به خوبی از پس جمع‌وجور کردن خودرو برمی‌آیند.

در بحث مصرف سوخت نیز باید گفت که رقم اعلامی کمپانی برای مصرف بنزین ترکیبی ال۹۰ اتوماتیک در حدود ۸.۳ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است. با این حال بررسی عملکردهای طولانی‌مدت در شرایط واقعی نشان می‌دهد که رفتار گیربکس اتوماتیک ۴ سرعته در ترافیک‌های سنگین شهری، مصرف سوخت را به راحتی به اعداد دورقمی بین ۱۱ تا ۱۴ لیتر، بسته به شرایط ترافیک و استفاده از کولر می‌رساند. این رویه اما در جاده‌های شهری و سرعت‌ها ثابت متفاوت است و مصرف سوخت تا عدد ۷.۵ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر تقلیل می‌یابد.

مشخصات کلی

ابعاد و ظرفیت ‌ها

آپشن های ال ۹۰ اتوماتیک

ماهیت کاملا اقتصادی و ذات ارزان‌قیمت تندر ۹۰ باعث می‌شود که انتظار روبرو شدن با فهرست بلندبالایی از امکانات رفاهی و تکنولوژی مدرن را نداشته باشیم. به طور کلی رنو ال ۹۰ اتوماتیک در پایه‌ای‌ترین سطح ممکن قرار دارد به طوری که با استانداردهای امروز، دیگر همین موارد هم آپشن محسوب نمی‌شوند و جزو الزامات اولیه هر خودرویی هستند.

تندر ۹۰ اتوماتیک در بخش ایمنی عملکردی قابل قبول و تا حدی اطمینان‌بخش دارد، چراکه ساختار شاسی و بدنه این خودرو توانست در سال ۲۰۰۵، موفق به دریافت سه ستاره ایمنی از موسسه تست تصادف اروپا (Euro-NCAP) شود که برای پلتفرمی در این رنج قیمتی قابل قبول است. از امکانات ایمنی این خودرو می‌توان به دو کیسه هوا برای راننده و سرنشین جلو، قابلیت تنظیم ارتفاع کمربندهای ایمنی، سیستم ترمز مجهز به سامانه ضد قفل (ABS)، توزیع الکترونیکی نیروی ترمز (EBD) و ترمز کمکی نام برد.

از امکانات رفاهی ال ۹۰ اتومات باید به سیستم تهویه دستی با قدرت بالای پرتاب باد، فرمان هیدرولیک، کامپیوتر سفری در میان نشانگر پشت آمپر، نشانگر وضعیت دنده، حالت برفی گیربکس، آینه‌های برقی جانبی همراه با گرمکن، شیشه بالابرهای برقی برای هر چهار در، چراغ‌های مه‌شکن جلو و عقب، تنظیم دستی صندلی راننده با قابلیت تنظیم ارتفاع و گودی کمر و رینگ‌های ۱۵ اینچی آلومینیومی اشاره کرد. در این بین غیبت امکاناتی همچون کروز کنترل، سانروف، سنسور دنده‌عقب یا نمایشگر لمسی بسیار به چشم می‌خورد.

جدول امکانات رفاهی و ایمنی به صورت زیر تکمیل می‌شود:

قیمت ال ۹۰ اتوماتیک در بازار

ال ۹۰ اتوماتیک یکی از منحصربه‌فردترین سرنوشت‌ها را در بازار خودروی ایران تجربه کرده است. خودرویی که در ابتدا قرار بود ارزان‌ترین وسیله نقلیه برای اقشار کم‌درآمد باشد، به مرور زمان و به دلیل نوسانات اقتصادی، به یک سدان میان‌رده اقتصادی تبدیل شد. این خودرو از بازار خرید و فروش دست دوم نسبتا مناسبی برخوردار است و همین موضوع باعث شده تا نمونه‌های کم‌کارکرد آن از حباب قیمتی بالایی برخوردار باشند.

قیمت خودرو با رقبای چینی هم‌دوره برابری می‌کند و با ثبات بالاتری نسبت به اکثریت آنان معامله می‌شود. بازار خودرو نشان داده است که در بلندمدت، کفه ترازوی افت قیمت خودرو و استهلاک به نفع تندر ۹۰ سنگینی می‌کند.

قیمت ال ۹۰ اتومات در نسخه‌های کارکرده بر اساس میزان سلامتی فنی و بدنه و همین‌طور سال ساخت آن در زمان نگارش مقاله (مهر ۱۴۰۵) از حدود ۲ میلیارد تومان شروع شده و تا ۳ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان برای نسخه‌های کم‌کار می‌رسد. مهم‌ترین رقیب این خودرو در این بازه قیمتی را می‌توان رنو ساندرو اتوماتیک، تندر پلاس اتوماتیک، پژو ۲۰۷ اتوماتیک و حتی تارا V2 را نام برد.

این خودرو در رنج قیمتی منطقی خود یعنی تا حدود ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان به شرط سلامت فنی از ارزش خرید بالایی برخوردار است اما پرداخت مبلغی بیش از این محدوده و مثلا ۳ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان برای یک خودرو با مدل ۱۳۹۸ ولو با کارکرد کم، از ارزش پایینی برخوردار است و بهتر به سراغ خرید رقبای جدیدتر آن یعنی تارا V4 اتوماتیک یا 207 اتوماتیک بروید.