اطلس G؛ بررسی جامع و مشخصات فنی

در طی دو دهه گذشته، بازار خودروهای اقتصادی در ایران همواره در دست شرکت سایپا بوده است و این شرکت پس از آنکه با ارائه پراید در انواع تیپ و مدل‌های مختلف توانست بازار را در اختیار خود بگیرد، بالاخره تصمیم گرفت با یک پروژه استراتژیک محصولات خود را ارتقا دهد. این پروژه جدید در سال 1387 و با خلق محصولی جدید به نام تیبا وارد بازار شد. پس از عرضه نسبتا موفق، سایپا تصمیم گرفت تا همان استراتژی ارتقای محصولات را ادامه دهد و نتیجه این رویکرد باعث خلق تیبا 2 در سال 1393 به‌عنوان نسخه هاچبک و در ادامه معرفی ساینا و کوییک بود.

کوییک را باید محصول استراتژیک سایپا دانست که دقیقا بعد از 4 سال از حضور تیبا 2 و در سال 1397 متولد شد. کوییک توانست با استفاده از المان‌های ظاهری همانند خودروهای هاچ‌بک کراس، مثل بهره‌مندی از قطعات پلاستیکی دور گلگیر و باربند سقفی و ارائه امکانات رفاهی بیشتر نسبت به تیبا، جایگاه ویژه‌ای در میان خریداران، به ویژه جوانان پیدا کند. توقف تولید پراید را هم می‌توان به عنوان کاتالیزور کسب جایگاه نخست پرفروش‌ترین هاچ‌بک اقتصادی برای کوییک، در نظر گرفت.

بالاخره بعد از گذشت 6 سال و نیاز بازار به نوسازی سبد محصولات سایپا و در راستای پاسخ به آن، خودرویی با چهره و امکانات بیشتر تولید شد. نخستین تصاویر این خودرو در آذرماه ۱۴۰۱ منتشر شد و سرانجام در اواخر اسفندماه ۱۴۰۲، تحویل اولین سری آن با نام اطلس G به مشتریان آغاز شد. از منظر جایگاه در بازار باید گفت که سایپا با معرفی اطلس کوشید جابجایی استراتژیک در سبد محصولات خود ایجاد کند. در حال حاضر کوییک به‌عنوان محصول پایه و ارزان‌قیمت، جایگزین تیبا 2 شده است و اطلس با ارائه امکانات رفاهی بیشتر و بهره‌مندی از طراحی جدیدتر، یک رده بالاتر از کوییک قرار گرفته و با برچسب قیمتی بالاتری نیز به فروش می‌رسد.

اطلس در حال حاضر در 4 تیپ و مدل به بازار عرضه می‌شود و عمده دلیل این تیپ‌های مختلف را باید عدم تامین قطعات از سوی قطعه‌سازان برای سایپا دانست که موجب شده با حذف کردن تعدادی از آپشن‌ها و تجهیزات، باعث خلق تیپ‌های جدیدی از این هاچبک میان‌رده سایپا شود.

به طور کلی اطلس را باید اولین فیس‌لیفت اساسی کوییک دانست. در واقع، این خودرو نسل سوم از هاچ‌بک‌های پلتفرم تا ابد زنده X200 است که تلاش می‌کند با پوشیدن جامه‌ای نو و مدرن بر تن ساختار آشنای تیبا ۲ و کوییک، در بازاری که گزینه‌های اقتصادی در آن به‌شدت محدود است، نظر مشتریانی را که به دنبال امکانات به‌روزتر و چهره‌ای متفاوت هستند و گزینه دیگری برای انتخاب ندارند را به خود جلب کند.

طراحی ظاهری اطلس G

طراحی بیرونی اطلس را باید در راستای زیباسازی و پوشاندن لباسی نو به تیبا دانست؛ به عبارت دیگر انگار طی انجام 2 مرحله فیس‌لیفت روی تیبا2، ابتدا کوییک و سپس اطلس ساخته شده است. به همین دلیل، با وجود بازطراحی کامل دماغه و بخش پشتی خودرو، همچنان می‌توان روح کوییک و ریشه‌های تیبا ۲ را با یک نگاه به نمای جانبی یا از فاصله دور، به راحتی تشخیص داد.

در نمای جلو، طراحان سایپا سعی کرده‌اند تا بر اساس ترند‌های روز، چهره مدرن و جوان‌پسندی خلق کنند. استفاده از جلوپنجره بدون قاب با خطوط عمودی در کنار فرم تازه اجزای سپر و چراغ‌هایی که حالا به دی‌لایت مجهز شده‌اند، باعث شده تا شاهد شکل‌گیری هویتی جدید در این نما باشیم. قسمت جلویی این خودرو با الهام‌گیری کامل از فورد فیستا طراحی شده و المان‌های مشابهی را در قسمت سپر، ورودی هوا و گرافیک چراغ‌ها می‌بینیم.

در این قسمت همچنین مغایرت‌هایی وجود دارد و چیزی نیست جز استفاده از خطوط و زوایای تیز در فرم چراغ‌ها و فریم دور مه‌شکن‌ها که اگرچه جسورانه به‌نظر می‌رسند اما با فرم کلی و قدیمی خودرو که به ‌صورت نرم و منحنی طراحی شده، هماهنگی ندارد و در جهت مخالف آن است. با این وجود طراحی کلی نمای جلو خوب ارزیابی شده و توانسته در ابتدای عرضه، کمی توجه مخاطبین را در خیابان‌ها به سمت خود جذب کند.

با گذر از طراحی دماغه و رسیدن به نمای جانبی، بلافاصله با همان فرم تخم‌مرغی و خط سقف منحنی که پیشتر در تیبا 2 و کوییک دیده بودیم، روبرو می‌شویم. در این قسمت، نیمه بالایی بدنه و ارتفاع سقف نسبت به حد معمول بالاتر است که باعث ایجاد ظاهری نامتعارف شده است. سایپا برای تزریق هیجان بیشتر به این نما از تریم دو رنگ یعنی سقف‌های رنگی استفاده کرده است.

از دیگر تغییرات نمای جانبی می‌توان به آینه‌های تاشو برقی جدید اشاره کرد که ابعاد مناسب‌تری داشته و دید بسیار بهتری را به‌خصوص در زمان پارک کردن برای راننده، فراهم می‌کنند. شاید بهتر بود تا طراحان با استفاده از تزیینات کرومی در حاشیه شیشه‌ها، مقداری از حس اقتصادی کوییک‌وار این نما می‌کاستند. نکته‌ای که در نمای جانبی همچنان آزاردهنده به نظر می‌رسد، عدم تناسب سایز و طراحی رینگ‌ها با ابعاد کلی بدنه است. لازم به ذکر است که فاصله کف خودرو از سطح زمین در مقایسه با کوییک نیز کمی افزایش پیدا کرده است.

نمای عقب اطلس اما با رویکردی متفاوت از نمای جلوی آن طراحی شده است. در این بخش شاهد الگوبرداری مناسب از سبک طراحی محصولات رنو به ویژه نسل دوم رنو کپچر و لوگان هستیم. گرافیک و فرم کلی چراغ‌های عقب کاملا جدید و به‌روز طراحی شده و به‌دلیل استفاده از خطوط نرم‌تر، هماهنگی بیشتری نیز با فرم کلی بدنه دارد. در این نما شاهد پیشرفت چشمگیر در مقایسه با طراحی بسیار ساده کوییک هستیم و نصب دیفیوزر اسپرت در زیر سپر عقب نیز باعث شده تا این نما هرچه بیشتر اسپرت و جوان‌پسند دیده شود.

طراحی داخلی اطلس جی

در داخل کابین اطلس تغییر کلی و عمیق‌تری نسبت به نمای بیرونی آن می‌بینیم. طراحان سایپا در این بخش سعی کرده‌اند از اتمسفر تکراری و خسته‌کننده خانواده تیبا و کوییک فاصله بگیرند و فضایی شیک و مدرن‌تر را خلق کنند. بررسی کابین اطلس G نشان می‌دهد که فرم کلی طراحی آن بر اساس رنو سیمبل نسل جدید انجام شده است و شاهد خلق یک نمونه و الگو‌برداری بسیار مناسب در این بخش هستیم.

طراحی بخش بالایی داشبورد و رودری‌ها به طور کلی تغییر کرده است. استفاده از دریچه‌های خروجی هوای دایره‌ای همانند محصولات مرسدس بنز، پشت آمپر جدید مشابه با ام وی ام X22 و استفاده از نمایشگر لمسی ۷ اینچی در مرکز داشبورد باعث شده تا جلوه‌ای به‌روز در داخل این خودرو را ببینیم. استفاده از غربیلک فرمان به صورت دی-کات که فرم اسپرت و خوش‌دستی دارد، در کنار بهره‌مندی از سانروف، باعث ارتقای سطح کیفی و بصری کابین اطلس شده است.

علیرغم بهبود چشمگیر در بخش طراحی و استفاده از تریم دورنگ کرم و مشکی که باعث بازتر دیده شدن فضای کابین شده اما همچنان از همان پلاستیک‌های خشک و اقتصادی مرسوم در محصولات سایپا استفاده شده و جهش کیفی خاصی در این محصول نسبت به‌ مدل‌های قدیمی احساس نمی‌شود. در بررسی‌های روزمره همچنان ضعف‌هایی در قسمت مونتاژ وجود دارد؛ به عنوان مثال شاهد سر وصدای اضافی در بخش صندوق عقب و یا اختلال برقی در قطعاتی همچون شیشه بالابرها یا مانیتور هستیم.

یکی از نقاط قوت طراحی کابین اطلس G را باید بازطراحی صندلی‌ها در نظر گرفت. کفی صندلی‌های جلو در اطلس جی نسبت به کوییک، بزرگ‌تر و پهن‌تر طراحی شده و همین تغییر به ظاهر ساده می‌تواند خستگی سرنیشنان را به خصوص در سفرهای طولانی به‌شدت کاهش دهد. همچنین جانمایی دکمه فیزیکی برای بازکردن در صندوق عقب در کنار دوربین دنده عقب نیز یک نکته مثبت و کاربردی در استفاده روزمره است.

از طرفی طراحان در جانمایی بخشی از المان‌ها و کلید‌ها می‌توانستند عملکرد بهتری داشته باشند. به عنون مثال دکمه‌های تنظیم آینه‌های جانبی بسیار کوچک طراحی شده و بیش از حد به سایر کلیدها نزدیک هستند که استفاده از آن‌ها را سخت می‌کند. همچنین کلیدهای شیشه‌بالابر، عقب‌تر از حالت استاندارد قرار گرفته‌اند و راننده برای دسترسی به آن‌ها باید دست خود را به شکل نامتعارفی به عقب ببرد. عدم تعبیه نور پس زمینه برای دکمه‌های کنترلی روی فرمان که برای تنظیماتی مثل سیستم صوتی به‌کار می‌روند، باعث شده در هنگام رانندگی شبانه، کار با این کلیدها به چالش کلافه‌کننده‌ای تبدیل شود.

از نظر فضای سرنشینان باید گفت که از آنجایی که اطلس روی همان پلتفرم X200، توسعه پیدا کرده و دارای فاصله محوری ۲۴۱۰ میلی‌متری است؛ لذا شاهد فضای پای به مراتب بهتری نسبت به پژو ۲۰۶ و پژو ۲۰۷ هستیم که برای یک هاچ‌بک کوچک شهری، قابل قبول است. در بخش صندوق عقب اما طراحان سایپا توانسته‌اند تا با انجام اصلاحاتی در ساختار، حجم آن را در حدود ۶۰ لیتر افزایش دهند. به طوری که صندوق عقب اطلس گنجایشی در حدود ۲۸۵ لیتر دارد و از رقیب اصلی، یعنی پژو ۲۰۶ بزرگ‌تر شده است.

مشخصات فنی اطلس G

پیشرانه اطلس از مواردی است که نسبت به نسل‌های گذشته دستخوش تغییرات مثبتی شده است. سایپا برای این محصول از نسخه ارتقایافته موتور نام‌آشنای M15 استفاده کرده است. این پیشرانه که توسط شرکت مگاموتور توسعه یافته و بیش از ۸۰ درصد از قطعات آن داخلی‌سازی شده، با کد M15i شناخته می‌شود.

در این موتور ۱.۵ لیتری چهار سیلندر تنفس طبیعی از دو تکنولوژی جدید استفاده شده است. یکی سیستم زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها (VVT) و دیگری دریچه گاز برقی. این موتور اولین پیشرانه در خانواده محصولات سایپا است که از تکنولوژی VVT بهره می‌برد و وجود این سیستم باعث شده تا راندمان کلی موتور در دورهای مختلف بهبود یابد. نتیجه این تغییرات را باید خروجی ۹۱ اسب بخار قدرت و ۱۳۷ نیوتن‌متر گشتاور دانست. این ترکیب فنی دارای ۱۰ اسب بخار بیشتر و در حدود ۹ درصد توان بیشتر در قسمت گشتاور است. نقطه قوت اصلی پیشرانه این است که گشتاور اضافه‌شده، در دور موتور پایین در اختیار قرار می‌گیرد و باعث می‌شود تا اطلس در هنگام شروع حرکت، کشش بهتر و استهلاک پایین‌تری داشته باشد.

نیروی تولیدشده توسط موتور از طریق یک گیربکس ۵ سرعته دستی به چرخ‌های جلو منتقل می‌شود. گیربکس اطلس G به سیستم راهنمای تعویض دنده یا GSI مجهز است که با پایش مداوم دور موتور، بهترین زمان را برای تعویض دنده در کلاستر خودرو به راننده نمایش می‌هد و نقش مهمی در کاهش استهلاک و مصرف سوخت دارد. اطلس همچنین می‌تواند در حدود 12.5 ثانیه از سرعت 0 به 100 کیلومتر برسد و توانایی رسیدن به سرعت ۱۷۰ کیلومتر بر ساعت را نیز دارد.

بهینه‌سازی موتور در این محصول باعث شده تا شاهد بهبود حدود ۶ تا 7 درصدی مصرف سوخت نسبت به کوییک باشیم. به طوری که اطلس G مصرفی در حدود ۶.۵ لیتر در هر 100 کیلومتر پیمایش دارد و از یک باک با حجم ۴۲ لیتر نیز بهره‌ می‌برد که برای یک هاچ‌بک شهری عددی منطقی محسوب می‌شود.

تجربه رانندگی با اطلس در شرایط واقعی، تفاوت‌های محسوسی با کوییک دارد. استفاده از دریچه گاز برقی باعث ایجاد چالش‌های کوچکی شده است؛ برای مثال در زمان شروع حرکت و به‌ویژه هنگام تعویض از دنده یک به دو، ناهماهنگی جزئی میان کلاچ و دریچه گاز باعث ایجاد تقه‌های ریز می‌شود که هرچند آزاردهنده نیست، اما نشان می‌دهد که کالیبراسیون نهایی نرم‌افزاری می‌تواند به شکل بهتری انجام شود. نکته فنی دیگری که در استفاده‌های روزمره خود را نشان می‌دهد، حساسیت سیستم استارت به فشنگی کلاچ است. در اطلس برای روشن کردن موتور حتما باید پدال کلاچ تا انتها فشرده شود اما گاهی به دلیل ضعف در قطعه فشنگی، سنسور کلاچ عمل نکرده و راننده مجبور است سوییچ را چند ثانیه بیشتر در حالت استارت نگه دارد.

سیستم تعلیق اطلس از ساختاری مشابه با نسل‌های قبلی برخوردار است اما شاهد بهبود نسبی پایداری در سرعت‌های بالا هستیم. خوشبختانه در این مدل به ‌صورت استاندارد از سیستم کنترل پایداری استفاده شده که همین موضوع باعث ارتقای چشمگیر پایداری در پیچ‌ها و مسیرهای لغزنده می‌شود و حس کنترل و اطمینان بالایی را به راننده منتقل می‌کند. سیستم ترمز اطلس نیز شامل دیسک در قسمت جلو و سیستم کاسه در چرخ‌های عقب است که با بهره‌مندی از سیستم ABS و توزیع الکترونیکی نیروی ترمز (EBD)، باعث افزایش کیفیت ترمزگیری می‌شود.

در بخش عایق‌بندی صدا نیز باید گفت که صدای ورودی به کابین اطلس نسبت به کوییک به‌وضوح کاهش یافته و این نشان‌دهنده بهره‌مندی از عایق‌های صوتی بهتر در قسمت جلویی کابین است. با این حال، به دلیل طراحی آیرودینامیک ضعیف در قسمت نمای جانبی و فرم درها، در سرعت‌های بالا و به‌خصوص در روزهای طوفانی، صدای زوزه باد به وضوح درون کابین وارد می‌شود.

مشخصات کلی

ابعاد و ظرفیت ‌ها

آپشن های اطلس G

یکی از اصلی‌ترین نقاط قوت اطلس جی را باید بهره‌مندی آن از سطح نسبتا مناسب امکانات رفاهی و سامانه‌های ایمنی مدرن دانست که قبل از آن در هیچ‌کدام از محصولات اقتصادی داخلی وجود نداشت. سایپا در این مدل تلاش کرده با فزودن لیست نسبتا کاملی از تجهیزات استاندارد، بتواند نظر خریدارانی را که قبلا برای داشتن این آپشن‌ها باید به سراغ خرید محصولاتی از سایر شرکت‌ها بروند را جلب کند.

همان‌طور که اشاره کردیم، بزرگ‌ترین مزیت اطلس در بخش ایمنی را باید مجهز شدن به سامانه کنترل پایداری الکترونیکی (ESC) و سیستم کنترل کشش (TCS) دانست. بهره‌مندی از این فناوری‌ها می‌تواند نقشی حیاتی در حفظ تعادل خودرو در پیچ‌های تند، جاده‌های لغزنده و مانورهای ناگهانی داشته باشد؛ موردی که در رقبای سن‌وسال‌دار اطلس مانند خانواده پژو ۲۰۶ دیده نمی‌شود و پایداری این محصول را به شدت ارتقا داده است.

افزون بر این، بهره‌مندی از سیستم کمک حرکت در سربالایی (HSA) باعث می‌شود تا در مسیرهای شیب‌دار، از عقب‌گرد ناگهانی خودرو در لحظه نیم‌کلاچ جلوگیری شود که این ویژگی برای نسخه دنده دستی اطلس G بسیار کاربردی است. از دیگر امکانات ایمنی اطلس را باید بهره‌مندی از 2 کیسه هوای ایمنی سرنشینان جلو، چراغ روشنایی روز یا دی‌لایت، سنسور پارک عقب، ترمز ضد قفل (ABS) و توزیع الکتریکی نیروی ترمز (EBD) دانست.

در بخش رفاهی شاهد امکانات مناسبی هستیم که از آن‌ها می‌توان به نمایشگر لمسی 7 اینچی مجهز به سیستم رهیاب ماهواره‌ای (GPS) و قابلیت اتصال به گوشی هوشمند اندروید، دوربین دنده عقب، سنسور پارک عقب، سنسور نور و باران، سیستم تهویه مطبوع دیجیتال (نیمه‌اتوماتیک)، سیستم نشانگر فشار باد تایرها (TPMS)، سانروف برقی، تریم رنگی سقف، روکش چرمی صندلی‌ها، فرمان دی‌کات و آینه‌های تاشو برقی اشاره کرد.

سایپا تصمیم گرفته تا امکاناتی نظیر کروز کنترل، سیستم ورود و خروج بدون کلید (کی‌لس) و صندلی‌های برقی را از تیپ G دریغ کند تا آن را روی نسخه گران‌تر یعنی تیپ اتوماتیک، استفاده کند.

جدول امکانات رفاهی و ایمنی به صورت زیر تکمیل می‌شود:

قیمت اطلس G در بازار

با توجه به عدم تامین قطعات مربوط به سانروف، سایپا دیگر توانایی تولید و فروش خودرو اطلس G را در نسخه صفر کیلومتر نداشته باشد و مدل‌های موجود اطلس در سال 1405، همگی با اطلس GL یا اطلس S یا اطلس پلاس اتومات هستند. بنابراین قیمت خودرو اطلس G در نسخه‌های کارکرده در زمان نگارش مقاله و بسته به سال ساخت و وضعیت سلامتی فنی و بدنه از حدود ۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان تا ۱ میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان معامله می‌شود.

با توجه به اینکه اطلس تقریبا یک خودروی تازه‌وارد در بازار ایران محسوب می‌شود، اما توانسته در زمان حضور، بازار دست دوم مناسب و پررونقی را تجربه کند. در شرایط فعلی بازار خودروی کشور که گزینه‌های اقتصادی صفرکیلومتر بسیار محدود هستند، اطلس G انتخابی منطقی برای آن دسته از خریدارانی است که میان خرید یک خودروی کارکرده فرانسوی مانند پژو ۲۰۶ یا ۲۰۷ و یا یک خودروی جدید و کم‌کارکرد با گارانتی شرکتی مردد هستند.

برگ برنده اطلس در مواجهه با رقبای ایران‌خودرویی را باید تجهیزات ایمنی استاندارد و نسبتا به‌روز آن دانست. وجود سیستم کنترل پایداری الکترونیکی و سیستم کنترل کشش که طبق استانداردهای جدید برای تمامی خودروهای تولیدی الزامی شده، سطح ایمنی و پایداری اطلس را به وضوح بالاتر از پژو ۲۰۶‌های قدیمی قرار می‌دهد. همچنین پیشرانه اطلس نسبت به موتور TU3 که در  پژو 206 تیپ 2 و پژو تیپ 3 پانوراما شاهد هستیم، از قدرت فنی بالاتر و همین‌طور اسهتلاک پایین‌تری برخوردار است و می‌تواند هزینه تعمیرات پایین‌تری نیز داشته باشد.